II FSK 1040/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyosoby prawnedotacja celowaodsetkiprzychódzwolnienie podatkowewykorzystanie środkówNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając odsetki od zdeponowanej dotacji celowej, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, za przychód podlegający opodatkowaniu.

Spółka otrzymała dotację celową na inwestycję, którą zdeponowała na rachunku bankowym, a następnie przeznaczyła na zakup papierów wartościowych i lokaty terminowe. Uzyskane z tego tytułu odsetki nie zostały opodatkowane. Sądy obu instancji uznały, że odsetki te stanowią przychód podlegający opodatkowaniu, ponieważ środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, tracąc charakter dotacji celowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zwolnienie podatkowe dotyczyło jedynie kwoty dotacji, a nie uzyskanych od niej odsetek.

Sprawa dotyczyła opodatkowania odsetek uzyskanych od dotacji celowej, którą Wojewódzkie Przedsiębiorstwo "E." Spółka Akcyjna otrzymała na zadanie inwestycyjne. Spółka zdeponowała środki na wyodrębnionym rachunku bankowym, a następnie przeznaczyła je na zakup papierów wartościowych i utworzenie lokat terminowych, zamiast na realizację wskazanej inwestycji. Z uzyskanych odsetek w kwocie 1.891.855,59 zł za 2000 rok, spółka nie odprowadziła podatku dochodowego. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że odsetki te stanowią przychód podlegający opodatkowaniu, ponieważ środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, co spowodowało utratę przez nie charakteru dotacji celowej. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził to stanowisko. Sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczy wyłącznie kwoty otrzymanej dotacji, a nie odsetek od niej uzyskanych, nawet jeśli pochodzą z oprocentowania zdeponowanej dotacji. Sąd uznał również, że okoliczność zwrotu oprocentowania czy też przepisy dotyczące finansów publicznych nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii podatkowych w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odsetki te stanowią przychód podlegający opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem powoduje utratę jej charakteru dotacji celowej. Uzyskane odsetki pochodzą wówczas z lokat lub papierów wartościowych, a nie z samej dotacji, w związku z czym nie podlegają zwolnieniu podatkowemu przewidzianemu dla dotacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 17 § 1 pkt 14

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 7 § 1 i 2

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 12 § 4 pkt 4

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad planowania i finansowania inwestycji dotowanych z budżetu państwa art. par. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad planowania i finansowania inwestycji dotowanych z budżetu państwa art. par. 7 ust. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad planowania i finansowania inwestycji dotowanych z budżetu państwa art. par. 13

u.f.p. art. 69 § 4

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 74 § 2

Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odsetki od dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stanowią przychód podlegający opodatkowaniu. Zwolnienie podatkowe z art. 17 ust. 1 pkt 14 u.p.d.o.p. dotyczy tylko kwoty dotacji, nie obejmuje odsetek. Wykorzystanie dotacji na lokaty i papiery wartościowe, zamiast na inwestycję, jest wykorzystaniem niezgodnym z przeznaczeniem.

Odrzucone argumenty

Odsetki od zdeponowanej dotacji celowej nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu. Odsetki od zdeponowanej dotacji celowej podlegają zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 14 u.p.d.o.p. Odsetki od środków budżetowych zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku bankowym zasilają dotację i podlegają zwrotowi po zakończeniu inwestycji, co ma znaczenie dla opodatkowania. Ustalenia organów podatkowych były sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Otrzymaną dotację Spółka zdeponowała na wyodrębnionym rachunku bankowym zgodnie z dyspozycją par. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. Spółka nie zrealizowała wskazanego zadania inwestycyjnego, a otrzymane środki pieniężne w całości przeznaczyła na zakup papierów wartościowych oraz na utworzenie lokat terminowych, z których w 2000 r. uzyskała oprocentowanie w kwocie 1.891.855,59 zł, od której nie odprowadziła podatku. Wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem środki utraciły charakter dotacji celowej i stały się nienależnie pobraną dotacją, która powinna być zwrócona. Tym samym nie można już mówić o odsetkach od dotacji ale o oprocentowaniu lokat i papierów wartościowych. Tym samym otrzymane w ten sposób oprocentowanie nie mieści się w pojęciu należności nie stanowiących przychodu /art. 12 ust. 4/ ani też nie podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. zwolnienie od podatku przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 14, które podlega ścisłemu stosowaniu, odnosi się tylko i wyłącznie do kwoty otrzymanej dotacji, nie obejmuje natomiast uzyskanych odsetek nawet z tytułu zwykłego oprocentowania dotacji zdeponowanej na rachunku bankowym. Okoliczność, że skarżąca wykorzystała dotację w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem jest bowiem oczywista skoro przeznaczyła ją na lokaty terminowe i na zakup papierów wartościowych zamiast na wskazaną inwestycję, co wynika jednoznacznie z niekwestionowanych faktów.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Antoni Hanusz

członek

Kazimiera Sobocińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania odsetek od dotacji celowych, zwłaszcza w kontekście ich wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem oraz zakresu zwolnień podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania dotacji na cele inne niż inwestycyjne i uzyskania z tego tytułu odsetek. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do przypadków, gdzie dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dotacji i ich opodatkowania, a także pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przeznaczenia środków publicznych, aby uniknąć negatywnych konsekwencji podatkowych.

Czy odsetki od dotacji to zawsze wolna od podatku gratka? NSA wyjaśnia, kiedy można stracić zwolnienie.

Dane finansowe

WPS: 1 891 855,59 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1040/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Jan Rudowski /przewodniczący/
Kazimiera Sobocińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1190/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-03-03
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 133, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 106 poz 482
art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 14
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Antoni Hanusz, Kazimiera Sobocińska (spr.), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa "E." Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 1190/03 w sprawie ze skargi Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa "E." Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia 28 marca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa "E." Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r. oddalił skargę Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa "E" S.A. w L. od decyzji Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w L. w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok.
Z przedstawionego w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy wynika, że Spółka w latach 1995,1996 r. otrzymała dotację z Urzędu Wojewódzkiego w L. w kwocie 25 min zł na zadanie inwestycyjne p.n. "Elektrociepłownia G.". Dotacja powiększyła fundusz założycielski, wobec czego na mocy art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ nie podlegała opodatkowaniu. Otrzymaną dotację Spółka zdeponowała na wyodrębnionym rachunku bankowym zgodnie z dyspozycją par. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad planowania i finansowania inwestycji dotowanych z budżetu państwa /Dz.U. nr 109 poz. 702/.
Spółka nie zrealizowała wskazanego zadania inwestycyjnego, a otrzymane środki pieniężne w całości przeznaczyła na zakup papierów wartościowych oraz na utworzenie lokat terminowych, z których w 2000 r. uzyskała oprocentowanie w kwocie 1.891.855,59 zł, od której nie odprowadziła podatku. Zaskarżoną decyzją określono Spółce należny podatek dochodowy za 2000 r. z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania ww. kwoty odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaskarżonej decyzji, że otrzymane w ten sposób odsetki stanowią przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem otrzymane w ramach dotacji środki zostały wykorzystane niezgodnie z ich przeznaczeniem tworząc nowe źródło, z którego powstał przychód. Wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem środki utraciły charakter dotacji celowej i stały się nienależnie pobraną dotacją, która powinna być zwrócona. Tym samym nie można już mówić o odsetkach od dotacji ale o oprocentowaniu lokat i papierów wartościowych. Tym samym otrzymane w ten sposób oprocentowanie nie mieści się w pojęciu należności nie stanowiących przychodu /art. 12 ust. 4/ ani też nie podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Podkreślono, że zwolnienie od podatku przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 14, które podlega ścisłemu stosowaniu, odnosi się tylko i wyłącznie do kwoty otrzymanej
dotacji, nie obejmuje natomiast uzyskanych odsetek nawet z tytułu zwykłego oprocentowania dotacji zdeponowanej na rachunku bankowym. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska Spółki, że odsetki dzielą los należności głównej i powołał się na stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA/Lu 974/97 - ONSA 1999 nr 3 poz. 92.
Ponadto stwierdził, że omawiane oprocentowanie nie jest związane z dotacją gdyż została ona pobrana z rachunku finansowania inwestycji i przekazana na inne cele, tym samym nie są to odsetki od dotacji, o których mowa w par. 7 i par. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. /powołanego wyżej/.
Za nie mający znaczenia prawnego z punktu widzenia ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Sąd uznał podnoszony przez Spółkę fakt zwrotu omawianego oprocentowania.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji wyjaśnił, że organy podatkowe nie kwestionowały, iż odsetki od dotacji zdeponowanej na rachunku inwestycyjnym zasilają dotację, jednakże sytuacja taka w sprawie nie miała miejsca, a ponadto odsetki takie nie stanowią dotacji i też nie są objęte zwolnieniem od podatku dochodowego.
Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut dokonania odmiennych ustaleń przez organy obu instancji stwierdzając, że są zgodne, opierają się na tych samych faktach, twierdzeniach i dowodach obrazujących przebieg zdarzeń w sposób niebudzący wątpliwości.
W skardze kasacyjnej wniesionej do NSA skarżąca Spółka zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w szczególności:
- art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez przyjęcie, że odsetki naliczone przez bank od dotacji umieszczonej na rachunku inwestycyjnym stanowią przychód niepodlegający zwolnieniu od podatku,
- art. 69 ust. 4 i art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych oraz par. 7 ust. 7 i par. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad planowania i finansowania inwestycji dotowanych z budżetu państwa przez przyjęcie, że odsetki od środków budżetowych zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku bankowym nie zasilają dotacji,
2. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń w ślad za organem podatkowym II instancji sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgadza się z ustaleniem, że otrzymane w ramach dotacji środki wykorzystała w sposób niezgodny z ich przeznaczeniem. Zdaniem skarżącej fakt zaangażowania tych środków na zakup papierów wartościowych i utworzenie lokat terminowych nie oznacza, że zostały skonsumowane na cele inne niż związane z finansowaniem zadania inwestycyjnego, bowiem całość kwoty dotacji jak i uzyskane odsetki Spółka zwróciła Wojewodzie (...). Powyższe, błędne ustalenie doprowadziło, zdaniem skarżącej, do błędnego uznania, że wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem środki utraciły charakter dotacji celowej, a uzyskane oprocentowanie pochodzi od lokat i papierów wartościowych, co prowadzi do naruszenia art. 69 ust. 4 i art. 74 ust. 2 ustawy o finansach publicznych oraz par. 7 ust. 7 i par. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. Zdaniem skarżącej nie było podstaw z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do uznania spornych odsetek za przychód podlegający opodatkowaniu jak również do odmowy zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 14 tej ustawy.
Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Art. 133 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej w skrócie p.p.s.a./, którego naruszenie skarżąca zarzuca Sądowi I instancji w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, w ramach podstawy z art. 174 pkt 2, brzmi następująco:
par. 1. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 par. 1. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.
par. 2. Sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo.
par. 3. Rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu.
Skarga kasacyjna nie wskazuje, który z przytoczonych paragrafów został naruszony przez Sąd I instancji, choć zgodnie z art. 176 p.p.s.a. konieczne jest precyzyjne wskazanie konkretnego przepisu, który został naruszony oraz na czym to naruszenie polegało i jak dalece zaważyło na wyniku postępowania. Jeśli przyjąć, że powołany przepis art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej odnosi się do nieprawidłowego, zdaniem skarżącej, ustalenia stanu faktycznego na podstawie akt sprawy należy stwierdzić, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Okoliczność, że skarżąca wykorzystała dotację w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem jest bowiem oczywista skoro przeznaczyła ją na lokaty terminowe i na zakup papierów wartościowych zamiast na wskazaną inwestycję, co wynika jednoznacznie z niekwestionowanych faktów.
Tym samym zasadnie i zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Sąd uznał, że uzyskane w ten sposób oprocentowanie stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.
Nie budzi również zastrzeżeń stanowisko Sądu I instancji co do tego, że zwolnienie od podatku przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 14 omawianej ustawy dotyczy tylko i wyłącznie kwoty otrzymanej dotacji, nie obejmuje natomiast odsetek uzyskanych od tej kwoty. Trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że powyższy przepis dotyczy zwolnienia podatkowego i jako taki musi być interpretowany ściśle.
Okoliczność, że zgodnie z par. 7 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. /powołanego wyżej/ odsetki naliczane przez bank od środków budżetowych, które zostały przekazane na rachunek bankowy zasilają dotację na inwestycję finansowaną z tych środków oraz, że podlegają zwrotowi po zakończeniu inwestycji /par. 13/, nie była w sprawie kwestionowana, jednakże nie ma ona znaczenia prawnego z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Podobnie bez znaczenia prawnego w rozpatrywanej sprawie jest wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 69 ust. 4 ustawy o finansach publicznych określający rodzaje dotacji z budżetu państwa, gdyż nie dotyczy obowiązków podatkowych.
Z tych względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI