Orzeczenie · 2024-05-16

II FSK 1033/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-05-16

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyPIT-8ARKASinformacje podatkowewygranekonkursyzakłady wzajemnekontrola skarbowaprzetwarzanie danychprawa procesowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok WSA w Krakowie, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS w Krakowie dotyczące żądania od spółki informacji i dokumentów związanych z wygranymi w konkursach, grach i zakładach wzajemnych, które były podstawą do wykazania w deklaracji PIT-8AR za 2019 r. Organ podatkowy wystąpił o podanie zdarzeń, uczestników oraz regulaminów tych zdarzeń, wskazując na czynności analityczne mające na celu ustalenie poprawności deklarowania podstawy opodatkowania. WSA uznał, że organ nie może zbierać dowodów poza formalnym postępowaniem, a takie działanie mogłoby pozbawić stronę praw procesowych. NSA, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że żądanie informacji od spółki nie zastępowało czynności sprawdzających, kontroli podatkowej ani postępowania dowodowego, ponieważ dotyczyło danych o podatnikach, a nie o płatniku. Sąd podkreślił, że pojęcie 'przetwarzania informacji' w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy o KAS obejmuje również zbieranie tych informacji. Dodatkowo, NSA wskazał, że art. 45 ust. 7 ustawy o KAS przewiduje karę za nieudzielenie informacji, co potwierdza możliwość żądania ich przez organ. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zakresu uprawnień organów KAS do żądania informacji i dokumentów od podatników na podstawie art. 45 ustawy o KAS, zwłaszcza w kontekście nowelizacji i pojęcia 'przetwarzania informacji'.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żądania informacji w celu analizy ryzyka i weryfikacji poprawności rozliczeń, a nie zastępowania formalnych postępowań.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ Krajowej Administracji Skarbowej, na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, może żądać od podatnika udostępnienia informacji i dokumentów dotyczących zdarzeń stanowiących podstawę do wykazania w deklaracji podatkowej danych, nawet jeśli nie toczy się formalne postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa czy czynności sprawdzające?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ KAS może żądać udostępnienia informacji i dokumentów, o ile nie zastępuje to formalnych postępowań, a pojęcie 'przetwarzania informacji' obejmuje również ich zbieranie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że żądanie informacji od spółki nie zastępowało czynności sprawdzających, kontroli podatkowej ani postępowania dowodowego, ponieważ dotyczyło danych o podatnikach, a nie o płatniku. Sąd podkreślił, że pojęcie 'przetwarzania informacji' w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy o KAS obejmuje również zbieranie tych informacji. Dodatkowo, NSA wskazał, że art. 45 ust. 7 ustawy o KAS przewiduje karę za nieudzielenie informacji, co potwierdza możliwość żądania ich przez organ.

Jak należy interpretować pojęcie 'przetwarzania informacji' w kontekście art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, zwłaszcza po nowelizacji z 2019 roku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'przetwarzania informacji' należy rozumieć szeroko, zgodnie z definicją przetwarzania danych osobowych w RODO, i obejmuje ono wszelkie operacje na danych, w tym zbieranie (pozyskiwanie).

Uzasadnienie

NSA odwołał się do definicji przetwarzania danych osobowych z RODO, wskazując, że obejmuje ona m.in. zbieranie, utrwalanie, organizowanie, przechowywanie, wykorzystywanie, ujawnianie, dopasowywanie, łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. W związku z tym, przetwarzanie informacji w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy o KAS obejmuje także ich zbieranie.

Czy powołanie się przez organ na szereg realizowanych przez KAS zadań (art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 8, 10 i 13-15 ustawy o KAS) w uzasadnieniu żądania udostępnienia informacji stanowi uchybienie, które skutkuje wyeliminowaniem postanowień organów z obrotu prawnego?

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie się na szereg zadań nie stanowi wystarczającego powodu do wyeliminowania postanowień z obrotu prawnego, jeśli żądanie udostępnienia dokumentów było zasadne.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że choć organy powinny każdorazowo powiązać żądanie z konkretnymi zadaniami KAS, to uchybienie to, wobec stwierdzenia, że w analizowanej sprawie żądanie dostarczenia dokumentów było zasadne, nie stanowiło wystarczającego powodu do wyeliminowania postanowień z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a skarga oddalona.

Przepisy (14)

Główne

ustawa o KAS art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Organy KAS mogą przetwarzać informacje, w tym dane osobowe, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość należności budżetowych, zobowiązania podatkowego lub należności celnych, a także występować o udostępnienie dokumentów zawierających te informacje. Pojęcie 'przetwarzania' obejmuje również zbieranie informacji.

Pomocnicze

ustawa o KAS art. 45 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Organ nie dysponował danymi, o które wystąpił.

ustawa o KAS art. 45 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 45 § ust. 7

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Kara pieniężna może być nałożona za nieudostępnienie dokumentów lub nieudzielenie informacji.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie i nie naruszają istoty tych praw.

Konstytucja RP art. 51 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nikt nie może być obowiązany do udzielania informacji dotyczących jego sfery prywatności, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4