II FSK 1033/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że wyrok TK o niezgodności przepisu z Konstytucją oraz wiążąca interpretacja podatkowa powinny wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy o nadpłatę podatku od odszkodowania.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Skarżąca domagała się zwrotu podatku od odszkodowania wypłaconego na podstawie ugody sądowej, które jej zdaniem było zwolnione z opodatkowania. WSA oddalił jej skargę. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją oraz wiążącej interpretacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Skarżąca domagała się zwrotu podatku od odszkodowania w wysokości 220.000 zł, wypłaconego na podstawie ugody sądowej z pracodawcą, które jej zdaniem było zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Organy podatkowe uznały, że odszkodowanie to podlega opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o PIT. WSA podzielił to stanowisko, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g z Konstytucją nie mógł wpływać na ocenę legalności decyzji wydanej przed tym wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie zignorował wyrok TK oraz wiążącą interpretację podatkową wydaną w innej sprawie dotyczącej tego samego podatnika i stanu faktycznego. NSA podkreślił, że wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją ma skutek od początku jego obowiązywania, a sąd administracyjny powinien uwzględnić taką wadliwość podstawy prawnej decyzji. Ponadto, NSA uznał, że organy podatkowe były związane interpretacją podatkową wydaną w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwłaszcza że dotyczyła ona tego samego podatnika i stanu faktycznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, który był podstawą rozstrzygnięcia organu podatkowego, stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż wyrok TK nie jest podstawą do uchylenia decyzji. Niezgodność przepisu z Konstytucją istnieje od początku jego obowiązywania, a sąd administracyjny powinien to uwzględnić.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b
o.p. art. 14a § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 14a § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 14b § 3
Ordynacja podatkowa
K.p. art. 45 § 1
Kodeks pracy
K.p. art. 471
Kodeks pracy
K.p. art. 300
Kodeks pracy
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 6 § 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 14 § 2
o.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
K.p.c. art. 189
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisu, który stanowi podstawę do uchylenia decyzji, gdy została wydana na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją (wyrok TK). Naruszenie przez WSA art. 14b § 3 o.p. poprzez nieuwzględnienie wiążącej interpretacji podatkowej wydanej w innej sprawie dotyczącej tego samego podatnika i stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjny, orzekając o zgodności norm ustawowych z Konstytucją, stwierdza [...] sprzeczność pomiędzy normą ustawową i konstytucyjną, która istniała ab initio, a więc od momentu wprowadzenia badanej przez Trybunał Konstytucyjny normy ustawowej do porządku prawnego. Norma ustawowa nie zyskuje przymiotu normy sprzecznej z Konstytucją poprzez fakt wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającej tę sprzeczność, lecz poprzez samą swą materialną treść oraz obiektywny stosunek, w jakim pozostaje z danym wzorcem konstytucyjnym, niezależnie od tego, czy i kiedy ta sprzeczność zostanie stwierdzona. Trudno jest czynić zarzut organom podatkowym orzekającym w stanie prawnym poprzedzającym wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, iż nie uwzględniły sprzeczności zastosowanego przez siebie przepisu ustawowego z Konstytucją. Jednakże, zarzut taki słusznie strona kieruje w stosunku do sądu administracyjnego, który odmawia uchylenia decyzji podatkowej wydanej na podstawie przepisu ustawowego, co do którego posiada całkowitą pewność, wynikającą z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ogłoszonego jeszcze przed wydaniem wyroku przez tenże sąd administracyjny, iż jest on sprzeczny z Konstytucją i nie powinien był stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia w indywidualnej i konkretnej sprawie danego podatnika.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Jan Rudowski
członek
Jacek Niedzielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji podatkowej na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją, nawet jeśli wyrok zapadł po wydaniu decyzji. Związanie organów podatkowych wiążącą interpretacją podatkową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK i wiążąca interpretacja podatkowa są dostępne i mają zastosowanie do stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym: wpływu wyroków Trybunału Konstytucyjnego na już wydane decyzje oraz mocy wiążącej interpretacji podatkowych. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Wyrok TK ważniejszy niż decyzja organu? NSA o skutkach niekonstytucyjności przepisów dla spraw podatkowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1033/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Niedzielski Jan Rudowski Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane III SA/Wa 3963/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-04 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 80 poz 350 art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g, Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 14a § 1, § 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia WSA del. Jacek Niedzielski, Protokolant Anna Dziewiż - Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3963/06 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz L. K. kwotę 8400 (słownie: osiem tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 4 kwietnia 2007 r., III SA/Wa 3963/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 29 września 2006 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 28 czerwca 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: skarżąca 13 października 2005 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Podniosła, iż ugoda podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) Postanowieniem z 5 stycznia 2006 r. doręczonym doręczone stronie 20 stycznia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał stanowisko podatniczki jako nieprawidłowe. Na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2007 r. III SA/Wa 3558/06 uchylono decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 31 sierpnia 2006 r. nr [...] oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 5 stycznia 2006 r. Wnioskiem z 28 kwietnia 2006 r. L. K. zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w wysokości 220.000 zł w związku z bezzasadnym jej zdaniem pobraniem przez płatnika podatku od uzyskanego na podstawie ugody sądowej odszkodowania, objętego zwolnieniem z podatku dochodowego od osób fizycznych w oparciu o art. 21 ust 1 pkt 3 b u.p.d.o.f. W uzasadnieniu wskazała, iż 15 stycznia 2003 r. T. - Dyrekcja Spółki z siedzibą w Warszawie zawarła umowę o pracę ze skarżącą na czas nie określony na stanowisku Dyrektora Pionu Klientów Biznesowych. Pod koniec 2004 r. w wyniku przeprowadzonych zmian w strukturze organizacyjnej i przyczyn zewnętrznych, uchwałą zarządu w/w stanowisko zostało zlikwidowane. Pracodawca oświadczeniem z 7 kwietnia 2005 r. rozwiązał ze skarżącą umowę o pracę za wypowiedzeniem. W wyniku wystąpienia do Sądu Okręgowego XXI Wydział Pracy w Warszawie, w którym to strona domagała się wypłaty kwoty stanowiącej trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia, została zawarta ugoda, na mocy której pracodawca zobowiązał się wypłacić skarżącej odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę w wysokości 550.000 zł. W powyższej ugodzie, wobec braku możliwości wskazania jednej bezpośredniej podstawy prawnej dla zespołu roszczeń z tytułu rozwiązania umowy o pracę, strony przyjęły sformułowanie, iż kwota ugody stanowi odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę. Zdaniem skarżącej wypłacona kwota ugody została zaniżona wskutek pobrania przez podmiot wypłacający zaliczki na podatek od osób fizycznych według stawki 40 %. W jej ocenie kwota ugody stanowiąca odszkodowanie otrzymane na podstawie ugody sądowej, zwolnione jest z podatku dochodowego od osób fizycznych do wysokości określonej w tej ugodzie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 b u.p.d.o.f. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z 28 czerwca 2006 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W uzasadnieniu uznał, iż roszczenia finansowe skierowane do pracodawcy wynikały ze stosunku pracy, który uregulowany jest przez ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: K.p.). Stwierdził, że odszkodowanie przyznane skarżącej z tytułu rozwiązania umowy o pracę na podstawie ugody sądowej mieści się w uregulowaniu art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. i nie korzysta ze zwolnienia, gdyż zostało przyznane na podstawie odrębnej ustawy, tj. Kodeksu pracy. Wyjaśnił, iż wypłacone odszkodowanie w 2005 r. stanowi przychód ze stosunku pracy i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z 29 września 2006 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż wniosek skarżącej o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego Urząd Skarbowy W. otrzymał 13 października 2005 r. Tym samym postanowienie wydane w tym zakresie zostało podpisane 5 stycznia 2006 r., zatem zachowany został trzymiesięczny termin do jego wydania. Ponadto wskazał, iż skarżąca domagała się od pracodawcy nie tylko przewidzianego w art. 41- K.p. odszkodowania, które orzeka sąd pracy w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione (art. 45 § 1 K.p.), lecz także świadczeń wynikających z umowy o pracę zaliczanych do przychodów ze stosunku pracy, o których mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Stwierdził, iż świadczenie otrzymane przez skarżącą na podstawie przedmiotowej ugody nie było, odszkodowaniem, zatem w sprawie art. 21 ust. 1 pkt 3 b nie ma zastosowania. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podatniczka zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm. dalej: K.p.c.) oraz art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.). 4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g. u.p.d.o.f. wskazał, że ustawodawca zwalnia z podatku inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a i b tego przepisu. Dla rozstrzygnięcia sprawy wyjątki te nie mają znaczenia. Zdaniem sądu skoro w przepisie tym ustawodawca mówi o -innych odszkodowaniach- to należy przez nie rozumieć odszkodowania nie wymienione w przepisach poprzedzających przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W ocenie sądu przedmiotem niniejszej sprawy było odszkodowanie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. Podniesiono, że zasady przyznawania odszkodowań za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem określają przepisy art. 45 i 471 k.p. Dla uznania odszkodowania otrzymanego przez skarżącą za odszkodowanie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. decydujące było to, że wymienione przepisy k.p. wprowadzają generalną zasadę odpowiedzialności pracodawcy za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Powołując się na treść art. 45 § 1 k.p. oraz art. 471 k.p. wskazano, że sporne odszkodowanie ma charakter odszkodowania ustawowego i przysługuje pracownikowi niezależnie od wysokości rzeczywistej szkody poniesionej przez pracownika, wyczerpując przy tym wszystkie przysługujące z tego tytułu uprawnienia, choćby rzeczywista szkoda była wyższa od wysokości należnego odszkodowania. Ustawowego charakteru odszkodowania wypłaconego skarżącej nie zmienia okoliczność, że w wyniku ugody skarżąca zgodziła się na wypłatę odszkodowania obejmującego wszystkie roszczenia wobec pracodawcy. Ponadto powołując się na treść art. 300 k.p. oraz art. 917 k.c. wskazano, że ugoda nie stanowi nowego samoistnego stosunku prawnego, lecz że stanowi ona modyfikację istniejącego wcześniej pomiędzy stronami stosunku prawnego. Zawarta w sprawie przez skarżącą i jej pracodawcę ugoda modyfikowała wynikające z ustawy obowiązki odszkodowawcze pracodawcy skarżącej. Nie zmienia to jednak faktu, że odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy skarżącej była odpowiedzialnością ustawową i jako taka stanowiła podstawę do zawarcia ugody w zakresie obowiązków wynikających z tej odpowiedzialności. Dlatego też sąd pierwszej instancji uznał, że wypłacone skarżącej odszkodowanie objęte było zakresem przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. i nie miał do niego zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Nadto sąd pierwszej instancji wskazując na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 listopada 2006 r. 156/10/A/2006, wskazał, że niezgodność art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. z przepisami art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, nie może świadczyć o niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W okresie kiedy organy orzekały w sprawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. był obowiązującym prawem, którego niekonstytucyjności nie stwierdzono. Organy podatkowe nie były uprawnione do wypowiadania się w przedmiocie konstytucyjności tego przepisu. Sąd nie mógł uznać, że stwierdzona po wydaniu zaskarżonej decyzji niekonstytucyjność wymienionego przepisu przesądzała o tym, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo. Zdaniem sądu pierwszej instancji, organ nie narusza prawa wydając rozstrzygnięcie na podstawie przepisu, który w późniejszym okresie zostanie uznany za niezgodny z Konstytucją. W takiej sytuacji organ działa w oparciu o normę prawną funkcjonującą w systemie prawa, nie będąc uprawnionym do kwestionowania poprawności tej normy. Zatem w takiej sytuacji wystąpi przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego, jednakże nie stanowi ona naruszenia prawa przez organ przy wydawaniu decyzji. Pogląd ten znajduje aprobatę w orzecznictwie i w piśmiennictwie Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14b § 3 o.p. wskazano, że wyrok zapadły w sprawie III SA/Wa 3558/06 dotyczy odmiennej sprawy i sąd nie jest nim związany. 5. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 14b §3 o.p. poprzez: - uznanie, iż związanie organów podatkowych interpretacją co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie "nie dotyczy kwestii ustalenia nadpłaty podatku, który -jak wynika z tej interpretacji - został pobrany nienależnie; - pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy wydanej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, która to interpretacja - co potwierdził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2007 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 3558/06, odnoszący się do tożsamego stanu faktycznego oraz tego samego podatnika - stanowiła jedyne pozostające w obrocie prawnym rozstrzygnięcie wiążące organ podatkowy przy wydawaniu decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty; - uznanie za prawidłowe stanowiska, iż pomimo upływu terminu wskazanego w powołanym wyżej przepisie organ podatkowy jest uprawniony do doręczenia podatnikowi pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, sprzecznej z treścią stanowiska podatnika zawartego we wniosku o wydanie tej interpretacji, oraz do odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku, który zgodnie ze stanowiskiem podatnika zawartym we wniosku - został od podatnika pobrany nienależnie. Ponadto zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniała podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 240 §1 pkt 8 o.p., na skutek uznania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt SK 51/06 przepisu art. 21 ust 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f., w zakresie, w jakim wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej, za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego przez stronę zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Jak wynika z treści tego przepisu sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zauważyć w związku z tym należy, że uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. W sprawie niniejszej chodzi o przesłankę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 8 o.p. Z wskazanego przepisu wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. W istotnej dla sprawie kwestii Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 listopada 2006 r., SK 51/06, uznał art. 21 ust 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f., w zakresie, w jakim wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego w stosunku do odszkodowań uzyskanych na podstawie ugody sądowej, za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej. W zaskarżonym wyroku sąd uznał, że zastosowanie w sprawie miał art. 21 ust 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. a nie wskazany w uzasadnieniu decyzji art. 21 ust 1 pkt 3 lit. b u.p.d.o.f., jednakże zdaniem sądu wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dawał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim stanowiskiem nie można jednak się na gruncie rozpoznawanej sprawy zgodzić. Słusznie w skardze kasacyjnej podnosi strona skarżąca, że Trybunał Konstytucyjny, orzekając o zgodności norm ustawowych z Konstytucją, stwierdza, o ile sam nie zdecyduje się na ograniczenie skutków temporalnych swojego orzeczenia, sprzeczność pomiędzy normą ustawową i konstytucyjną, która istniała ab initio, a więc od momentu wprowadzenia badanej przez Trybunał Konstytucyjny normy ustawowej do porządku prawnego. Norma ustawowa nie zyskuje przymiotu normy sprzecznej z Konstytucją poprzez fakt wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającej tę sprzeczność, lecz poprzez samą swą materialną treść oraz obiektywny stosunek, w jakim pozostaje z danym wzorcem konstytucyjnym, niezależnie od tego, czy i kiedy ta sprzeczność zostanie stwierdzona. Prawidłowo w skardze kasacyjnej wskazano też, że trudno jest czynić zarzut organom podatkowym orzekającym w stanie prawnym poprzedzającym wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, iż nie uwzględniły sprzeczności zastosowanego przez siebie przepisu ustawowego z Konstytucją. Jednakże, zarzut taki słusznie strona kieruje w stosunku do sądu administracyjnego, który odmawia uchylenia decyzji podatkowej wydanej na podstawie przepisu ustawowego, co do którego posiada całkowitą pewność, wynikającą z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ogłoszonego jeszcze przed wydaniem wyroku przez tenże sąd administracyjny, iż jest on sprzeczny z Konstytucją i nie powinien był stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia w indywidualnej i konkretnej sprawie danego podatnika. Zasadnie też podniesiono, iż orzekając w przedmiotowej sprawie sąd w powyższym rzędzie nie wziął pod uwagę ekonomiki i racjonalności prowadzenia postępowania. Słusznie też w tym zakresie strona powołuje się w skardze kasacyjnej na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z 25 listopada 2005 r., I FSK 306/05, LexPolonica nr 1240439, z 28 października 2004 r., FSK 1183/04, LexPolonica nr 403519), które uznaje, że sąd może uchylić decyzję w sytuacji, gdy została ona wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją RP orzekł Trybunał Konstytucyjny. Należy w tym przypadku przyjąć, że wyeliminowanie z obrotu prawnego podstawy prawnej zaskarżonej do sądu decyzji, co do zasady przesądza o jej wadliwości, skoro orzeczenie TK skutkuje niekonstytucyjnością od początku wprowadzenia przedmiotowej normy do porządku prawnego. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który za niezgodny z Konstytucji Rzeczypospolitej uznaje przepis stanowiący podstawę rozstrzygniecie organu podatkowego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14b § 3 o.p. w pierwszej kolejności należy wskazać na treść zaskarżonego przepisu, który stanowi, że w przypadku niewydania przez organ postanowienia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 14a § 1, uznaje się, że organ ten jest związany stanowiskiem podatnika, płatnika lub inkasenta zawartym we wniosku. W wyroku z 29 marca 2007 r., III SA/Wa 3558/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarówno decyzje organu odwoławczego jak i postanowienie organu pierwszej instancji uznając za wiążącą interpretację przepisów dokonaną przez podatniczkę w zakresie zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych należnego od zakładu pracy odszkodowania z tytułu bezzasadnego rozwiązania umowy o pracę. W przedmiotowej zaś sprawie przedmiotem sporu między organami a podatniczką jest kwestia zwrotu nadpłaconego podatku od uzyskanego na podstawie ugody sądowej odszkodowania. Kwestia zaś zwrotu nadpłaty była uzależniona od rozstrzygnięcia zawartego w sprawie związanej z interpretacją podatniczki. Skoro zatem, jak podnosi sąd pierwszej instancji w swoim orzeczeniu organy podatkowe na podstawie art. 14b§ 1 o.p. są związane wydaną przez siebie interpretacją w indywidualnej sprawie, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku interpretacji wydanej w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania są związane tą interpretacją w zakresie wniosku o stwierdzenia nadpłaty w zakresie tego podatku. Żaden przepis ordynacji podatkowej nie ogranicza stosowania interpretacji wydanej w sprawie podstawy opodatkowania do nadpłaty tego podatku. Szczególnie wtedy, gdy sytuacja ta dotyczy tego samego podatnika, który po wydaniu interpretacji zwraca się do organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty na jej podstawie. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od uzyskanego na podstawie ugody sądowej odszkodowania, to nie można uznać, jak to uczynił sąd pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie o III SA/Wa 3558/06 nie ma znaczenia i związku z przedmiotową sprawą. Skoro zatem dla organów podatkowych wiążąca stała się interpretacja podatniczki, to tym samym są one nią związane w zakresie wniosku podatniczki co do stwierdzenia nadpłaty. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania i zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, należało zaskarżony wyrok uchylić i przekazać sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie sąd pierwszej instancji uwzględni zarówno skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jak również konsekwencje wynikłe w związku z uprawomocnieniem się wyroku WSA w Warszawie z 29 marca 2007 r. w przedmiocie wiążącej interpretacji prawa podatkowego. 7. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 7oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI