II FSK 103/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od momentu faktycznego władania nieruchomością, a nie od daty wydania decyzji o jej zwrocie, jeśli decyzja ta nie była prawomocna.
Sprawa dotyczyła daty powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości po zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że obowiązek podatkowy powstał dopiero od daty prawomocności decyzji o zwrocie, czyli po prawomocnym wyroku NSA. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że kluczowe jest faktyczne władanie nieruchomością, a nie tylko ostateczna decyzja administracyjna, jeśli nie jest ona prawomocna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości za 2001 r., uznając, że obowiązek podatkowy dla Karola S. powstał dopiero od daty prawomocności decyzji o zwrocie nieruchomości, a nie od daty jej wydania przez Wojewodę, ponieważ decyzja ta nie była wówczas prawomocna. Sąd I instancji podkreślił, że istotne jest faktyczne władanie nieruchomością, a organy podatkowe pominęły tę okoliczność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, argumentując, że obowiązek podatkowy powstaje od daty wydania ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości, a nie od daty jej prawomocności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarga kasacyjna była niekompletna, ponieważ nie kwestionowała naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji. Ponadto, NSA potwierdził stanowisko Sądu I instancji, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające jego powstanie, a kluczowe jest faktyczne władanie nieruchomością. Skoro decyzja o zwrocie nieruchomości nie była prawomocna do 24 września 2001 r., obowiązek podatkowy powstał dla skarżącego dopiero od 1 października 2001 r. NSA podkreślił również, że nawet jeśli decyzja administracyjna jest ostateczna, to nie zawsze stanowi podstawę do wpisu do księgi wieczystej, jeśli nie jest prawomocna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, przy czym kluczowe jest faktyczne władanie nieruchomością, a nie tylko ostateczna decyzja administracyjna, jeśli nie jest ona prawomocna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek podatkowy powstaje od momentu faktycznego władania nieruchomością. Skoro decyzja o zwrocie nieruchomości nie była prawomocna do czasu wydania wyroku przez NSA, obowiązek podatkowy powstał dopiero od 1 października 2001 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.l. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, które władają nieruchomością, nawet jeśli nie posiadają do niej tytułu prawnego. Kluczowe jest faktyczne władanie.
u.p.o.l. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W tym przypadku okolicznością tą jest faktyczne władanie nieruchomością po jej prawomocnym zwrocie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.l. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
o.p. art. 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
p.g.k. art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od momentu faktycznego władania nieruchomością, a nie od daty wydania ostatecznej decyzji o zwrocie, jeśli decyzja ta nie jest prawomocna. Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od daty wydania ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości, niezależnie od jej prawomocności. Właściciel nieruchomości jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości bezwarunkowo, niezależnie od faktycznego władania nią.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podatkowy jest kategorią prawną i faktyczną zobiektywizowaną okolicznością warunkującą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości jest faktyczne władanie nieruchomością skarga kasacyjna oparta jedynie na podstawie naruszenia prawa materialnego [...] nie może doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w sytuacjach spornych dotyczących zwrotu nieruchomości i prawomocności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości i sporów o datę powstania obowiązku podatkowego. Interpretacja przepisów o podatku od nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii w prawie podatkowym – kiedy powstaje obowiązek zapłaty podatku, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse podatników. Pokazuje, jak ważna jest prawomocność decyzji administracyjnych.
“Kiedy faktycznie zaczynasz płacić podatek od odzyskanej nieruchomości? Kluczowa decyzja NSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 103/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Antoni Hanusz Sławomir Presnarowicz Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Kr 1/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2005-09-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 1, art. 185 par. 1, art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1991 nr 9 poz 31 art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 6 ust. 1 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Tezy 1. Skarga kasacyjna oparta jedynie na podstawie naruszenia prawa materialnego /art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w sytuacji gdy Sąd I instancji uwzględnił skargę na decyzję również z uwagi na stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania /art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" powołanej ustawy/ nie może doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. 2. Wniosek skargi kasacyjnej sprowadzający się jedynie do "uchylenia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego" nie jest kompletny, gdyż są w tym przypadku dwie możliwości, albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenia /art. 185 par. 1 ww. ustawy/, albo rozpoznanie skargi /art. 188 ww. ustawy/. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia del. WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 1/03 w sprawie ze skargi Karola Gabriela S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 września 2005 r. /I SA/Kr 1/03/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Karola Gabriela S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 23 zł 44 gr. 2. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji ustalił, iż decyzją z dnia 6 września 2002 r. (...) Prezydent K. ustalił Karolowi S. podatek od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 586 zł. Opodatkowaniem objęto grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 1.127 m2 i zastosowano stawkę 0,52 zł/m2 ustaloną Uchwałą Rady Miejskiej w K. (...) z dnia 28 grudnia 2000 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2001 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została zwrócona podatnikowi decyzją ostateczną Wojewody Ś. z dnia 13 października 2000 r. (...). Organ podatkowy powołując się na art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach o opłatach lokalnych stwierdził, że okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości był zwrot nieruchomości z dniem 13 października 2000 r. Podatnik w odwołaniu od powyższej decyzji podniósł, że decyzja Wojewody Ś. z dnia 13 października 2000 r. była ostateczna w postępowaniu administracyjnym, ale nie była prawomocna, gdyż strony mogły ją zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z możliwości tej skorzystał zarząd Miasta K. i w związku z tym wykonanie decyzji Wojewody zostało wstrzymane, a Urząd Wojewódzki odmówił potwierdzenia klauzuli wykonalności do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Wyrokiem z dnia 24 września 2001 r. II SA/Kr 2877/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę Zarządu Miasta K. i od tej daty decyzja Wojewody jest prawomocna. Odwołujący się wywiódł, że organ I instancji błędnie przyjął datę powstania obowiązku podatkowego i nie ma podstaw, by płacił podatek jak właściciel za okres, w którym nie miał żadnego tytułu do własności, a wszystkie uprawnienia właścicielskie przysługiwały Zarządowi Miasta K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że odwołanie strony nie jest zasadne i decyzją z dnia 3 grudnia 2002 r. (...) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 26 października 2002 r. wynika, że właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,1127 jest Karol S. W dolnej części wypisu widnieje ręcznie napisana notatka informująca, że zmianę wprowadzono na podstawie decyzji (...) z 13 października 2000 r. oraz wyroku NSA II SA/Kr 2877/00 z 13 października 2000 r. /wyrok nosi datę 24 września 2001 r./. Organ odwoławczy także przywołał przepis art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesięcy, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, zdaniem organu odwoławczego, jest w tym przypadku zwrot nieruchomości z dniem 13 października 2000 r. na podstawie decyzji Wojewody Ś. z dnia 13 października 2000 r. (...). Na obowiązek podatkowy nie ma wpływu data uprawomocnienia decyzji, lecz data zaistnienia okoliczności powodującej powstanie obowiązku podatkowego. Na Karolu S. ciążył więc obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od dnia 1 listopada 2000 r. 3. Na decyzję ostateczną została złożona skarga, w której skarżący podniósł, że art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczy wymiaru podatku, a nie daty powstania obowiązku podatkowego. Wypis z rejestru gruntów podaje jedynie, że jest właścicielem nieruchomości, a zmianę wprowadzono zarówno na podstawie decyzji Wojewody jak i wyroku NSA. W konkluzji skarżący wywiódł, że jeżeli ustawa nie precyzuje jednoznacznie daty powstania obowiązku podatkowego, to wybór tego zdarzenia nie powinien podlegać arbitralnej decyzji urzędu. Przyjęcie, że już nieprawomocna decyzja o zwrocie nieruchomości rodzi taki obowiązek, w czasie, gdy strona nie ma pewności stanu prawnego i ze swojego prawa własności nie może korzystać jest sprzeczne z art. 2 i 84 Konstytucji RP. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż skarga jest zasadna, stwierdził, że sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie była data powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, w związku ze zwrotem wcześniej wywłaszczonej nieruchomości. Organy podatkowe przyjęły, iż obowiązek podatkowy powstał w dniu 13 października 2000 r., tj. w dacie wydania ostatecznej decyzji Wojewody Ś. w sprawie zwrotu na rzecz Krzysztofa S. nieruchomości położonej w K. przy ul. W. oznaczonej w ewidencji gruntów miasta K. jako działka nr 1342/28 o powierzchni 1127 m2. W konsekwencji zasadnym było ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za cały 2001 rok. Skarżący natomiast stał na stanowisku, iż obowiązek podatkowy powstał w dniu 24 września 2001 r., tj. w dacie wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalającego skargę zarządu Miasta K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 13 października 2000 r. W ocenie Sądu I instancji stanowisko skarżącego w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego należy uznać z uzasadnione. W świetle art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 sierpnia 1992 r. III SA 709/92 - POP 1993 nr 4 poz. 62, że obowiązek podatkowy jest kategorią prawną i faktyczną zobiektywizowaną. Oznacza to, że powstaje w warunkach przez prawo określonych niezależnie od woli podmiotów temu obowiązkowi podlegających czy też podmiotów ustawowo zobowiązanych do jego realizacji. Doktryna prawa podatkowego oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Najwyższego zgodnie jest, co do tego, że jakkolwiek art. 217 Konstytucji RP nie określa wprost, że moment powstania obowiązku podatkowego określony być powinien w drodze ustawy, to jednak wyliczenie zawarte w tym przepisie nie ma charakteru wyczerpującego i dlatego przyjąć należy, że określenie momentu powstania obowiązku podatkowego, mające charakter zasadniczego elementy konstrukcji podatku, powinno wynikać z ustawy podatkowej /tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r. FSK 177/04 - Lex nr 129891/. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ zwana dalej ustawą podatkową, wprowadza ogólną zasadę powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Stosownie od treści art. 6 ust. 1 ustawy podatkowej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Organy podatkowe z brzmienia cytowanego wyżej przepisu wywiodły, że okolicznością decydującą dla powstania obowiązku podatkowego jest zwrot nieruchomości na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody z dnia 13 października 2000 r. Jednakże w ocenie Sądu I instancji dla prawidłowego ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w tej konkretnej sprawie należało sięgnąć do art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej, który wskazuje, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które władają tymi nieruchomościami w wykonaniu różnych tytułów prawnych od prawa własności poczynając na wieczystym użytkowaniu kończąc, a nawet na osobach, które nieruchomością władają nie posiadając do niej żadnego tytułu prawnego. W uzasadnieniu uchwały z dnia 6 września 1995 r. W 20/94 Trybunał Konstytucyjny w oparciu o dokonaną wykładnię systemową art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z uwzględnieniem przepisów konstytucyjnych oraz wykładnię celowościową i historyczną, stwierdził, że okolicznością warunkującą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości jest faktyczne władanie nieruchomością. Skarżący w toku postępowania podatkowego wielokrotnie podnosił, że jakkolwiek z dniem 13 października 2000 r. odzyskał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, to jednak do dnia 26 września 2001 r. faktycznie pozbawiony był władztwa nad nieruchomością i nie mógł realizować swoich uprawnień właścicielskich m.in. poprzez dokonanie stosownych wpisów do ewidencji gruntów i księgi wieczystej. Organy podatkowe, ustalając podatek od nieruchomości za 2001 r. z tytułu zwróconej nieruchomości tych istotnych okoliczności faktycznych nie wzięły pod uwagę. Przy czym w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć nie uzasadniły dlaczego te okoliczności zostały w sprawie pominięte, czym niewątpliwie naruszyły art. 210 par. 4 w związku z art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej. W obronie swojego stanowiska odwołały się natomiast do zapisów dokonanych w ewidencji gruntów w kontekście przepisów art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086/, który stanowi, że podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ten kierunek obrony przyjętego stanowiska należy uznać za chybiony. Jak wynika z odręcznych adnotacji widniejących w rejestrze gruntów zapisów w nim dokonano na podstawie decyzji Wojewody jak i wyroku NSA /wypis z rejestru gruntów na dzień 26 października 2002 r./. Ponadto Sąd I instancji zauważył, że jakkolwiek ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym w tym podatkowym, to jednak dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy podatkowej. W tym stanie rzeczy skoro obciążenie skarżącego podatkiem od nieruchomości za okres do 26 września 2001 r. w świetle art. 6 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych było bezpodstawne, to decyzję organu podatkowego pierwszej instancji ustalającą podatek od nieruchomości za 2001 r. i utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania podatkowego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. 6. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. reprezentowane przez radcę prawnego Wandę O.-N. będącą jednocześnie Prezesem tegoż Kolegium, zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ poprzez uznanie, że okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, jest data wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalającego skargę na ostateczną decyzję Wojewody Ś., orzekającą zwrot nieruchomości na rzecz Karola Gabriela S., zamiast data doręczenia stronie skarżącej ww. ostatecznej decyzji Wojewody, 2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. przez uznanie, że cyt. "obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które władają tymi nieruchomościami w wykonaniu różnych tytułów prawnych od prawa własności poczynając, na wieczystym użytkowaniu kończąc, a nawet na osobach, które nieruchomościami władają nie posiadając do niej żadnego tytułu "prawnego", podczas gdy przepis ten w dosłownie przyjętych brzmieniu, nie uzależnia istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości wobec będących ich właścicielami osób fizycznych, od władania posiadaną nieruchomością, a istotą tego obowiązku w stosunku do osób fizycznych, jest wyłącznie właścicielstwo nieruchomości, bez względu na to, kto daną nieruchomością włada. Wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w całości oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stosownych kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż z treści przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. nie można wywieść stwierdzenia, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wobec osób fizycznych będących właścicielami nieruchomości, jest uzależniony od możliwości władania tą nieruchomością, ponieważ obowiązek ten istnieje bezwarunkowo. W tym stanie rzeczy argumenty podatnika w przedmiocie ograniczonego prawa dysponowania nieruchomością w okresie od ostatecznej decyzji Wojewody Ś., z dnia 13 października 2000 r., do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 września 2001 r. nie mogły mieć wpływu na datę powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Skarżący, właścicielem nieruchomości stał się bowiem na mocy decyzji Wojewody Ś. z dnia 13 października 2000 r. i z datą jej doręczenia, posiadał wszelkie prawa do dysponowania tą nieruchomością. Decyzja ta dawała podstawy do dokonania wpisów do ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przepisy par. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 158 poz. 813/, a od 2001 r. par. 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38 poz. 454/. W oparciu o ostateczną decyzję Wojewody Ś., skarżącemu przysługiwało też prawo wpisu do księgi wieczystej, na co wskazał między innymi Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 lutego 2004 r. III CK 537/04 stanowiąc, że ostateczna decyzja administracyjna mimo zaskarżenia do sądu administracyjnego, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Powoływanie się zarówno w odwołaniu do SKO jak i w skardze do sądu administracyjnego na trudności w dysponowaniu nieruchomością do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjnym, nie może stanowić podstawy do przesunięcia w czasie daty powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Z przedstawionego wyżej faktycznego i prawnego stanu sprawy oraz zebranych dokumentów wynika jednoznacznie, że skarżący stał się właścicielem spornej nieruchomości na mocy decyzji Wojewody Ś. z dnia 13 października 2000 r. co w świetle przepisów art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2000 i 2001 r. spowodowało powstanie wobec niego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, który stosownie do przepisów art. 6 ust. 1 tej ustawy, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. 7. Skarżący Karol S. nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, jak również nie uczestniczył w rozprawie kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna organu nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Na wstępie należy zauważyć, iż Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził nie tylko naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lecz i innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to nie tylko z powołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia /art. 145 pkt 1 lit. "a i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, ale i z treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, iż organy podatkowe, ustalając podatek od nieruchomości za 2001 r. z tytułu zwróconej nieruchomości nie wzięły pod uwagę istotne okoliczności faktyczne. Przy czym w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć nie uzasadniały dlaczego te okoliczności zostały w sprawie pominięte czym niewątpliwie naruszyły art. 210 par. 4 w związku z art. 87 par. 1 Ordynacji podatkowej. 9. Tym, samym zarzut skargi kasacyjnej ograniczony tylko do naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego w żaden sposób nie mógł doprowadzić do uwzględnienia wniosku organu o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Z tego bowiem wynika, że organ nie kwestionuje rozstrzygnięcia Sądu I instancji, że organ naruszył przepisy postępowania i mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem wydaje się uzasadniona teza, że skarga kasacyjna oparta jedynie na podstawie naruszenia prawa materialnego /art. 174 pkt 1 p.p.s.a./ w sytuacji gdy Sąd I instancji uwzględnił skargę na decyzję również z uwagi na stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania /art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a./ nie może doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. 10. Poza tym należy zauważyć, iż wniosek skargi kasacyjnej sprowadzający się jedynie do "uchylenia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego" nie jest kompletny, gdyż są w tym przypadku dwie możliwości, albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenia /art. 185 par. 1 p.p.s.a./, albo rozpoznanie skargi /art. 188 p.p.s.a./. 11. Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, że w stanie faktycznym przyjętym w zaskarżonym wyroku są one niezasadne. Pierwszy zarzut sprowadzający się do błędnej wykładni przepisów art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, który stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca po miesiąc, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku należy uznać za chybiony. Niesporne jest bowiem, że od decyzji ostatecznej o zwrocie nieruchomości na rzecz skarżącego, skargę do sądu administracyjnego złożyło Miasto K. i decyzja ta stała się dopiero prawomocna dnia 24 września 2001 r. Dlatego też należy uznać za uzasadniony pogląd, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości /który stanowi zresztą dochód Miasta K./ powstał dla skarżącego dopiero od 1 października 2001 r. 12. Także kolejny zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., który stanowił, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1. są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, 2. są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 3. są posiadaczami nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy..., 4. posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości..., stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego... należy uznać za nietrafny. Wynika to nie tylko z tego, że w ewidencji gruntów skarżący został ujawniony dopiero po wyroku sądu administracyjnego z dnia 24 września 2001 r., lecz przede wszystkim z tego, iż jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny już w uchwale z dnia 6 września 1995 r. W 20/94 /OTK 1995 nr 1 poz. 6/ obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży w pierwszej kolejności na posiadaczu samoistnym, a więc na osobie faktycznie władającą nieruchomością. Także ostatnie zmiany w ustawie o podatkach i opłatach wyraźnie wskazują, iż jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym /art. 3 ust. 3/. 13. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. 14. Ubocznie należy zauważyć, iż wniosek skargi kasacyjnej o zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, nawet w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej nie mógł być uwzględniony, gdyż skarga kasacyjna została, co prawda, sporządzona przez radcę prawnego lecz podpisana przez Prezesa organu, jak również brak pełnomocnictwa dla radcy prawnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI