II FSK 1021/16Uchylenie wyroku koszty egzekucyjne niekonstytucyjność przepisów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.M.K.R. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 80.294,73 zł. Koszty te obejmowały opłatę za zajęcie rachunku bankowego (69.257,28 zł) i opłatę manipulacyjną (11.075,45 zł) naliczone na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wierzyciel kwestionował zasadność obciążenia go tymi kosztami, wskazując m.in. na brak majątku u zobowiązanego i wnosząc o umorzenie kosztów. WSA uznał skargę za niezasadną, odrzucając wnioski o pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego. NSA, mimo że zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczyły bezpośrednio kwestii konstytucyjności, uchylił zaskarżony wyrok. Podstawą uchylenia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14), który stwierdził niezgodność art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją RP z powodu braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych. NSA uznał, że fakt wydania tego wyroku w toku postępowania kasacyjnego ma kluczowe znaczenie dla oceny legalności postanowienia obciążającego wierzyciela kosztami, które opierało się na przepisach uznanych za niekonstytucyjne. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach, który będzie musiał uwzględnić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ich zgodności z Konstytucją w kontekście braku limitów opłat.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, są zgodne z Konstytucją RP (art. 2, art. 64 ust. 1, art. 84, art. 31 ust. 3)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat.
Uzasadnienie
Brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych prowadzi do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat, czyniąc je dodatkową sankcją pieniężną lub formą dochodu nieuzasadnionego wielkością czynności. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z górną granicą kwotową chroni przed nadmierną wysokością opłat.
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, jest zasadne na podstawie przepisów uznanych później za niekonstytucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obciążenie to nie jest zasadne, jeśli opiera się na przepisach uznanych za niezgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uchylił wyrok WSA, który nie uwzględnił niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną obciążenia wierzyciela kosztami.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie rachunku bankowego, jest niezgodny z Konstytucją RP.
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z Konstytucją RP.
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Podstawa obciążenia wierzyciela kosztami, które opierały się na przepisach uznanych za niekonstytucyjne.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zaufania obywateli do państwa prawa, zasada zakazu nadmiernej ingerencji.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 14
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Opłata za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 18
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 10
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 81
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190 § 1 i 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy Konstytucji RP dotyczące skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
p.p.s.a. art. 182 § 2-3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych, co stanowiło podstawę do uchylenia wyroku WSA.
Odrzucone argumenty
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę wierzyciela za niezasadną, odrzucając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i wnioski o pytania prawne do TK.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania • przepisy [...] zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją • brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach [...] następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.
Skład orzekający
Jerzy Rypina
Przewodniczący - Sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ich zgodności z Konstytucją w kontekście braku limitów opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na postępowania sądowe, nawet jeśli nie było bezpośrednio przedmiotem skargi kasacyjnej. Podkreśla znaczenie konstytucyjności przepisów dla praw obywateli.
“Czy wysokie koszty egzekucji mogą być niezgodne z Konstytucją? NSA uchyla wyrok w ważnej sprawie.”
Dane finansowe
WPS: 80 294,73 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.