II FSK 1011/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-18
NSApodatkoweŚredniansa
opłata skarbowakoszty opinii biegłychwycena nieruchomościwartość rynkowapostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obciążenia kosztami opinii biegłych, podkreślając, że ocena merytoryczna wyceny następuje w postępowaniu wymiarowym, a nie w postępowaniu o koszty opinii.

Sprawa dotyczyła obciążenia skarżącego kosztami opinii biegłych w postępowaniu o opłatę skarbową. Skarżący kwestionował wartość nieruchomości ustaloną przez biegłych, zarzucając błędy w wycenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że w postępowaniu o koszty opinii organ jedynie sprawdza, czy wartość ustalona przez biegłych przekroczyła o 33% wartość podaną przez strony, a ocena merytoryczna wyceny następuje w postępowaniu wymiarowym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. D. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych. Sprawa dotyczyła opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej, gdzie wartość nieruchomości wskazana w umowie (100.000 zł) znacznie odbiegała od wartości rynkowej ustalonej z opinii biegłych (ponad 2.600.000 zł). Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej, w takiej sytuacji koszty opinii biegłych ponoszą solidarnie strony czynności. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób ustalenia wartości rynkowej nieruchomości oraz wadliwość opinii biegłych. NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że w postępowaniu o obciążenie kosztami opinii biegłych organy nie dokonują oceny merytorycznej wyceny, a jedynie sprawdzają, czy wartość ustalona przez biegłych przekroczyła o 33% wartość podaną przez strony. Ocena merytoryczna wyceny następuje w postępowaniu w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie dotyczyły rozpatrywanego wyroku, ponieważ skarżący polemizował z samą wyceną, która stanowiła podstawę decyzji wymiarowej, a nie decyzji o kosztach opinii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez biegłych wyceny przedmiotu sprzedaży w postępowaniu o obciążenie kosztami opinii biegłych. Ich zadaniem jest jedynie ustalenie, czy wartość przedmiotu transakcji przekroczyła o 33% wartość podaną przez stronę. Ocena merytoryczna wyceny dokonywana jest w postępowaniu w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 10 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej reguluje kwestię ponoszenia kosztów opinii biegłych. Zgodnie z tym przepisem, jeśli wartość przedmiotu sprzedaży ustalona z uwzględnieniem biegłych przekroczy o 33% wartość podaną przez strony, koszty opinii ponoszą solidarnie strony. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym kosztów opinii, organ sprawdza jedynie spełnienie tego warunku, a nie merytoryczną poprawność samej wyceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.o.s. art. 10 § ust. 3

Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej

W postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych, organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez biegłych wyceny przedmiotu sprzedaży, a jedynie ustalają czy wartość przedmiotu transakcji przekroczyła o 33 procent wartość podaną przez Stronę. Ocena merytoryczna wyceny przedmiotu transakcji dokonywana jest w postępowaniu w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej.

Pomocnicze

u.o.s. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej

u.o.s. art. 10 § ust. 2

Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej

u.o.s. art. 10 § ust. 1 pkt c

Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § par. 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § par. 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

W postępowaniu o obciążenie kosztami opinii biegłych organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej wyceny, a jedynie ustalają, czy wartość przedmiotu transakcji przekroczyła o 33% wartość podaną przez stronę. Ocena merytoryczna następuje w postępowaniu wymiarowym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122-125, 139 par. 3 o.p.; art. 145 par. 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 180, 187 par. 1, 191 o.p.) oraz prawa materialnego (art. 10 ust. 2 i 3 u.o.s.; art. 10 ust. 1 pkt c u.o.s.) były nieuzasadnione, ponieważ skarżący polemizował z merytoryczną oceną wyceny, która nie była przedmiotem postępowania o koszty opinii.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych, organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez biegłych wyceny przedmiotu sprzedaży, a jedynie ustalają czy wartość przedmiotu transakcji przekroczyła o 33 procent wartość podaną przez Stronę. Ocena merytoryczna wyceny przedmiotu transakcji dokonywana jest w postępowaniu w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Jerzy Rypina

sprawozdawca

Janusz Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych w sprawach o opłatę skarbową oraz rozróżnienie tego postępowania od postępowania wymiarowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatą skarbową i kosztami opinii biegłych, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą podziału kompetencji między różnymi etapami postępowania podatkowego, co jest istotne dla praktyków. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Koszty opinii biegłych: Kiedy sąd sprawdza wycenę, a kiedy nie?

Dane finansowe

WPS: 2 618 700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1011/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący/
Janusz Ruszyński
Jerzy Rypina /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłata skarbowa
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1145/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-01-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1989 nr 4 poz 23
art. 10 ust. 1, art. 10 ust. 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
Tezy
W postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych, organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez biegłych wyceny przedmiotu sprzedaży, a jedynie ustalają czy wartość przedmiotu transakcji przekroczyła o 33 procent wartość podaną przez Stronę. Ocena merytoryczna wyceny przedmiotu transakcji dokonywana jest w postępowaniu w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1145/05 w sprawie ze skargi D. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 22 sierpnia 2005 r. (...) w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych w sprawie opłaty skarbowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 1.800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę Dariusza D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 22 stycznia 2005 r. w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w umowie z dnia 3 października 2000 r. strony określiły wartość sprzedawanej zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. S. na kwotę 100.000 zł, która to kwota nie odpowiadała wartości rynkowej. Ustalona z uwzględnieniem opinii biegłych wartość nieruchomości wynosi ponad 2.600.000 zł. Wobec tego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ koszty opinii biegłych ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej, bowiem ustalona w toku postępowania w drodze opinii biegłych wartość nieruchomości przekroczyła wartość podaną przez strony umowy o ponad 33 procent.
W skardze kasacyjnej Dariusz D. zaskarżył wyrok w całości i zarzucił wyrokowi:
1. naruszenie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122-125, art. 139 par. 3 Ordynacji podatkowej, pomimo iż okoliczności sprawy wskazywały na takie naruszenie i zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji,
2. naruszenie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 180, art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i jednocześnie przekroczenia przez organy podatkowe granic swobodnej oceny posiadanych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której bezpodstawnie przyjęto, iż wartość rynkowa przedmiotu sprzedaży wynosiła 2.618.700 zł, w sytuacji gdy znajdująca się w aktach sprawy wadliwa opinia Przedsiębiorstwa Projektowania, Badań i Normowania PROJNORM:
a. nie zawiera wyceny przedmiotu sprzedaży, którym była nieruchomość, a nie - jak to wynika z wyceny PROJNORM - przedsiębiorstwo w postaci stacji paliw;
b. przyjęte do porównania transakcje dotyczyły obiektów nieadekwatnych do
obiektu wycenianego, tj. o znacznie wyższym standardzie niż stacja wyceniana i nieadekwatnej lokalizacji;
3. naruszenie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej w brzmieniu obowiązującym w dacie transakcji poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niedopuszczalnej - zdaniem skarżącego - rozszerzającej wykładni określenia "w danej miejscowości" jako określenia "na zbliżonym terenie";
4. naruszenie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o opłacie skarbowej w brzmieniu obowiązującym w dacie transakcji, poprzez błędne określenie wartości rynkowej nieruchomości oraz pominięcie w tym zakresie dwóch spośród trzech sporządzonych w sprawie opinii biegłych i przyjęcie za podstawę orzeczenia opinii, w której w sposób wadliwy dokonano wyceny, pomimo iż okoliczności sprawy wskazywały na takie naruszenie i zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
5. naruszenie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 1 pkt c ustawy o opłacie skarbowej poprzez brak ustalenia rzeczywistej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości, pomimo iż okoliczności sprawy wskazywały na takie naruszenie i zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podstawę materialnoprawną zarówno postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, jak też zaskarżonego wyroku stanowi art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej, co niewątpliwie umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej. W art. 10 ust. 3 zd. 3 cyt. ustawy normodawca postanowił, że jeżeli wartość przedmiotu sprzedaży ustalona z uwzględnieniem biegłych przekroczy o 33 procent wartość podaną przez strony, koszt opinii biegłych ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej. Oznacza to, że w postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych, organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez biegłych wyceny przedmiotu sprzedaży, a jedynie ustalają czy wartość przedmiotu transakcji przekroczyła o 33 procent wartość podaną przez Stronę. Ocena merytoryczna wyceny przedmiotu transakcji dokonywana jest w postępowaniu w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie dotyczą rozpatrywanego wyroku, gdyż w rzeczywistości autor skargi kasacyjnej udowadnia, iż w sprawie nie doszło do ustalenia rynkowej ceny przedmiotu sprzedaży i polemizuje z dokonaną przez biegłych wyceną stacji paliw, gdy faktycznie wycena powyższa stanowiła podstawę decyzji wymiarowej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI