II FSK 1007/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-17
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychpomoc publicznadotacjazwolnienie podatkoweenergetykasektor energochłonnyinterpretacja podatkowaprawo podatkoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że pomoc publiczna dla energochłonnych firm w związku z kryzysem energetycznym stanowi dotację zwolnioną z CIT.

Sprawa dotyczyła interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT w kontekście bezzwrotnej pomocy publicznej przyznanej firmie "F." S.A. w związku z nagłymi wzrostami cen energii. Organ twierdził, że pomoc ta nie jest dotacją w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i podlega opodatkowaniu. Sąd pierwszej instancji uznał pomoc za dotację zwolnioną z CIT, co potwierdził NSA, podkreślając autonomię prawa podatkowego i potoczne znaczenie terminu "dotacja".

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór koncentrował się na tym, czy bezzwrotna pomoc publiczna przyznana firmie "F." S.A. na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii, stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a tym samym jest zwolniona z opodatkowania. Organ argumentował, że pomoc ta, mimo że publicznoprawna, nie jest dotacją w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że ustawa o CIT nie definiuje pojęcia "dotacja" i należy stosować jego potoczne znaczenie jako bezzwrotnej pomocy finansowej z budżetu państwa. NSA podkreślił autonomię prawa podatkowego i fakt, że ustawodawca nie dokonał odesłania do definicji z ustawy o finansach publicznych, co świadczy o celowym zabiegu. Sąd uznał, że opodatkowanie tej pomocy zmniejszyłoby jej wartość i było sprzeczne z celami ustawy wspierającej przedsiębiorców. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bezzwrotna pomoc publiczna przyznana na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT i jest zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych.

Uzasadnienie

Ustawa o CIT nie definiuje pojęcia "dotacja", dlatego należy stosować jego potoczne znaczenie jako bezzwrotnej pomocy finansowej z budżetu państwa. Brak odesłania do definicji z ustawy o finansach publicznych świadczy o celowym zabiegu ustawodawcy. Opodatkowanie tej pomocy byłoby sprzeczne z celami ustawy wspierającej przedsiębiorców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 47

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Pomoc publiczna przyznana na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii spełnia te kryteria.

Pomocnicze

u.f.p. art. 126

Ustawa o finansach publicznych

Definicja dotacji zawarta w tym przepisie nie ma zastosowania do wykładni art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p.

Ustawa o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 art. 1

Ustawa posługuje się terminem "pomoc", a nie "rekompensata".

Ustawa o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych art. 21 § ust. 1

Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji jest funduszem celowym należącym do sektora finansów publicznych.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakładanie podatków i innych danin publicznych następuje w drodze ustawy.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasady zaufania do organów podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomoc publiczna dla firm energochłonnych stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. ze względu na potoczne znaczenie tego terminu i autonomię prawa podatkowego. Brak odesłania do definicji z ustawy o finansach publicznych w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. świadczy o celowym zabiegu ustawodawcy. Opodatkowanie pomocy publicznej zmniejszyłoby jej wartość i było sprzeczne z celami ustawy wspierającej przedsiębiorców.

Odrzucone argumenty

Pomoc publiczna nie jest dotacją w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i podlega opodatkowaniu. Zastosowanie definicji z ustawy o finansach publicznych jest konieczne dla prawidłowej wykładni pojęcia "dotacja" na gruncie ustawy o CIT. Zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Godne uwagi sformułowania

Decydującym dla rozstrzygnięcia istoty sporu jest interpretacja pojęcia "dotacja" użytego w cytowanym przepisie. Definicja dotacji zawarta w art. 126 u.f.p. została zbudowana na użytek ustawy o finansach publicznych oraz przepisów zawierających stosowne odesłanie do art. 126 i nast. u.f.p., co wyklucza jej stosowanie na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. Trafnie zatem WSA w wykładni pojęcia normatywnego posłużył się językiem potocznym wskazując, że w myśl Nowego Słownika Języka Polskiego (...) pod pojęciem "dotacja" należy rozumie "bezzwrotną pomoc finansową udzielaną jakiejś instytucji na określony cel". Opodatkowanie otrzymanej przez spółkę pomocy publicznej skutkowałoby w istocie zmniejszeniem wartości udzielonej pomocy publicznej, co pozostaje w sprzeczności z celami ustawy wspierającej przedsiębiorców z 29 września 2022 r.

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Jerzy Płusa

członek

Renata Kantecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że pomoc publiczna dla firm energochłonnych związana z kryzysem energetycznym jest dotacją zwolnioną z CIT, niezależnie od nazwy nadanej przez ustawę i braku odesłania do definicji z ustawy o finansach publicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej pomocy przyznanej na podstawie konkretnej ustawy i uchwały, ale zasady interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z pomocą publiczną dla firm w trudnej sytuacji gospodarczej, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców.

Pomoc dla firm energetycznych zwolniona z CIT. NSA potwierdza interpretację.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1007/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Płusa
Renata Kantecka /sprawozdawca/
Tomasz Zborzyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 178/25 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-05-21
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2805
art. 17 ust. 1 pkt 47
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant Łukasz Gotowiec, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 178/25 w sprawie ze skargi "F. " S.A. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 stycznia 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.651.2024.2.EJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 178/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi F. S.A. z siedzibą w L. (dalej: "skarżąca") uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ") z 9 stycznia 2025 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia oraz innych powoływanych orzeczeń dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł, reprezentowany przez radcę prawnego, organ. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
- art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2805 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania polegającą na przyjęciu przez sąd, że w opisanym we wniosku o wydanie interpretacji stanie faktycznym przyznana skarżącej bezzwrotna pomoc publiczna na podstawie ustawy z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz.U. poz. 2088, dalej jako: "ustawa z 29 września 2022 r.") oraz uchwały nr 1/2023 Rady Ministrów z 3 stycznia 2023 r. w sprawie przyjęcia programu rządowego pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." i załącznika do tej uchwały, stanowi świadczenie publicznoprawne z budżetu państwa mające charakter dotacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., tym samym jest zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych, podczas gdy w sprawie bezzwrotna pomoc publiczna przyznana skarżącej, chociaż będzie stanowiła świadczenie publicznoprawne z budżetu państwa, to nie będzie miała charakteru dotacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p.;
- art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. w zw. z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2023 r., poz. 1270, ze zm., dalej: "u.f.p.") poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania polegającą na przyjęciu, że definicja dotacji zawarta w art. 126 u.f.p. została skonstruowana jedynie na użytek tej ustawy, co niweczy możliwość jej stosowania na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez sąd, że rekompensata otrzymana przez skarżącą została objęta dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., podczas gdy zgodny wynik wykładni językowej i wykładni systemowej, a także zasady spójności systemu prawa prowadzą do jednoznacznego wniosku, że rekompensata otrzymana przez skarżącą nie stanowi dotacji w rozumieniu u.f.p., a co za tym idzie nie została objęta dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p.;
2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez uznanie przez sąd, że z uwagi na brak odniesienia się do powołanych przez skarżącą rozstrzygnięć, organ działał z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, czym naruszył zarzucane mu przepisy prawa procesowego;
- art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, w sytuacji gdy do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zakresem przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. zwolnienia przedmiotowego objęta jest pomoc publiczna udzielana na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024, uchwały nr 1/2023 Rady Ministrów z 3 stycznia 2023 r. w sprawie przyjęcia programu rządowego pod nazwą "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." oraz załącznika do tej uchwały, związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r.
Zgodnie z powołanym przepisem wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Decydującym dla rozstrzygnięcia istoty sporu jest interpretacja pojęcia "dotacja" użytego w cytowanym przepisie.
Zdaniem skarżącej, wolne od podatku dochodowego od osób prawnych są dotacje rozumiane jako bezzwrotna pomoc finansowa udzielona m.in. przedsiębiorstwu ze środków publicznych (m.in. z budżetu państwa). Ustawodawca objął zwolnieniem wszelkiego rodzaju pomoc publiczną, która odpowiada językowemu znaczeniu pojęciu dotacja, gdyż w ustawie podatkowej nie zawarł definicji tego pojęcia ani też jakichkolwiek dodatkowych ograniczeń. Definicja dotacji zawarta w art. 126 u.f.p. została zbudowana na użytek ustawy o finansach publicznych oraz przepisów zawierających stosowne odesłanie do art. 126 i nast. u.f.p., co wyklucza jej stosowanie na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p.
Sąd pierwszej instancji, powołując się m.in. na autonomię prawa podatkowego, zaakceptował stanowisko skarżącej, uznając, że bezzwrotna pomoc publiczna otrzymana przez skarżącą na podstawie - opisanego we wniosku - programu rządowego stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych.
Natomiast zdaniem organu w sytuacji, gdy w przepisach u.p.d.o.p. nie zostało zdefiniowane pojęcie "dotacja", to sposobu jego rozumienia należy poszukiwać z uwzględnieniem definicji legalnej zawartej w art. 126 u.f.p. Według organu, w związku z różnymi trybami przyznawania rekompensat w rozumieniu przepisów ustawy o systemie rekompensat, a także przyznawania dotacji w rozumieniu u.f.p., nie należy utożsamiać pojęcia rekompensata z pojęciem dotacja przy dokonywaniu wykładni art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. Skoro spółka otrzymała rekompensatę, a nie dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., to uzyskany przychód z tego tytułu nie podlega zwolnieniu od podatku. Kwestia źródła pochodzenia środków na wypłatę rekompensat nie ma przy tym znaczenia dla sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kwestia wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. była przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych, w tym także odnoszących się wprost do pomocy publicznej udzielanej w ramach Programów Rządowych 2022 oraz 2023. Jako przykłady można wskazać rozstrzygnięcia:
- uznające, że pomoc z tytułu podwyższonych cen energii w latach 2022 - 2024 w związku z agresją Rosji na Ukrainę stanowi dotację zwolnioną z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (wyroki: WSA w Olsztynie z 21.05.2025 r. sygn. akt I SA/Ol 155/25, WSA w Gliwicach z 20.05.2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1262/24, WSA w Gdańsku z 12 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 857/24, WSA w Krakowie z 30.11.2023 r. sygn. akt I SA/Kr 797/23, WSA w Poznaniu z 7.03.2024 r. sygn. akt I SA/Po 720/23, WSA w Bydgoszczy z 26.03.2024 r. sygn. akt I SA/Bd 155/24, WSA w Warszawie z 10.01.2024 r. sygn. akt III SA/Wa 2358/23, WSA w Gliwicach z 14.02.2024 r. sygn. akt I SA/GI 1049/23, WSA we Wrocławiu z 17.10.2024 r. sygn. akt I SA/Wr 429/24, WSA w Łodzi z 5 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 191/24);
- uznające, że rekompensaty od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na ceny energii elektrycznej zużywanej do wytwarzania produktów w sektorze lub podsektorach energochłonnych, stanowią dotację otrzymaną z budżetu państwa wolną od podatku dochodowego od osób prawnych (por. wyroki: NSA z 7.12.2021 r. sygn. akt II FSK 1276/21 oraz z 16.12.2025 r. sygn. akt II FSK 365/23, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5.10.2023 r. sygn. akt I SA/Go 161/23, WSA we Wrocławiu z 19.01.2023 r. sygn. akt I SA/Wr 146/22, WSA w Rzeszowie z 18.07.2023 r. sygn. akt I SA/Rz 244/23);
- uznające, że rekompensata wypłacana ze środków samorządu województwa z tytułu poniesionej straty w związku ze świadczeniem usług w zakresie transportu zbiorowego, spełnia przesłanki dotacji zwolnionej z opodatkowania (por. wyrok NSA z 28.04.2017 r. sygn. akt II FSK 862/15);
- uznające, że refundacja części kosztów pracowniczych stanowi dotację zwolnioną z podatku dochodowego od osób prawnych (por. wyrok NSA z 28.09.2017 r. sygn. akt II FSK 2343/15).
Strony zgodne są co do tego, że ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia "dotacja". Na tle zarysowanego sporu trafnie zatem sąd pierwszej instancji przypomniał zasady dotyczące wykładni prawa podatkowego. Wskazał, że fundamentalne reguły wykładni przepisów prawnych za punkt wyjścia przyjmują założenie o racjonalnym ustawodawcy, a więc takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy (por. Z. Ziembiński, Teoria Prawa, Warszawa 1978, s. 106 i nast.). Wykładnia językowa jest nie tylko punktem wyjścia wykładni prawa podatkowego, ale także zakreśla jej granice (por. R. Mastalski, Interpretacja prawa podatkowego. Źródła prawa podatkowego i jego wykładnia, Wrocław 1989, s. 94). W procesach interpretacji prawa przyjmuje się zasadnie domniemanie, że ustawodawca posługuje się językiem powszechnym (por. J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia Wrocław 1990, s. 79). W procesie tym przyjmować należy takie znaczenie terminów i zwrotów użytych w tekście przepisów prawnych, jakie mają one w języku etnicznym, najszerzej stosowanym na terytorium danego państwa (B. Brzeziński, Szkice z wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2002, s. 35). Jeżeli jakieś pojęcie nie jest zdefiniowane, zasadą powinno być potoczne rozumienie tego terminu (por. M. Zieliński, Wyznaczniki reguł wykładni prawa, RPEiS 1998/nr 3-4, s. 16). Jeżeli sytuacja tego wymaga, wynik wykładni językowej winien być potwierdzony poprzez zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz funkcjonalnej dla ustalenia celu danej regulacji prawnej. Zgodnie z zasadą wykładni per non est, w procesie wykładni nie można pominąć części wykładanego przepisu. W stosunku do przepisów prawa podatkowego istnieje zakaz stosowania wykładni rozszerzającej (nullum tributum sine lege). Tak, jak i w stosunku do wyjątków prawnych oraz przepisów lex specialis. Istotna jest również zasada autonomii prawa podatkowego (por. M. Zirk - Sadowski, Problem autonomii prawa podatkowego w świetle orzecznictwa NSA, Kwartalnik Prawa Podatkowego 2001, nr 2, s. 39-58; R. Mastalski, Autonomia prawa podatkowego a spójność i zupełność systemu prawa, Przegląd Podatkowy 2003/10/12, s.12, A. Gomułowicz (w:) A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2002, s. 136 i nast. oraz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2012 r., II FPS 3/11, czy też wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., I FSK 390/14). W ujęciu wewnętrznym autonomia prawa podatkowego odnoszona jest do stosunków tego prawa z innymi gałęziami prawa w obrębie systemu prawa. Podstawowym powodem dla zaistnienia tego rodzaju autonomii było wyodrębnienie prawa podatkowego jako osobnej gałęzi prawa, ze względu na swoiste dla tego prawa instytucje prawne, siatkę pojęciową oraz metodę regulacji.
Ustawodawca nie zawarł w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych bądź też w przepisach Ordynacji podatkowej także stosownego odesłania do innych gałęzi prawa dla odkodowania znaczenia pojęcia "dotacja". Zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że dokonując wykładni pojęcia "dotacja", o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., nie należy posiłkować się w ramach wykładni systemowej zewnętrznej definicją legalną zawartą w art. 126 u.f.p. oraz warunkami przewidzianymi wyraźnie dla dotacji w przepisach następnych. Jak trafnie wskazał WSA, gdyby racjonalny ustawodawca tworząc zwolnienie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. chciał skorzystać z tej definicji to dokonałby stosownego odesłania, tak jak to uczynił np. w treści art. 12 ust. 1 pkt 2, czy art. 17 ust. 1 pkt 53 u.p.d.o.p. Skoro racjonalny ustawodawca stosowne odesłanie uczynił w art. 17 ust. 1 pkt 53 u.p.d.o.p. natomiast nie uczynił takiego odesłania w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., to należy uznać, że był to zabieg celowy. Zatem definicja dotacji zawarta w art. 126 u.f.p. została zbudowana na użytek ustawy o finansach publicznych oraz przepisów zawierających stosowne odesłanie do art. 126 i nast. u.f.p., co wyklucza jej stosowanie, ze wszystkimi warunkami przewidzianymi dla tej instytucji, na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p.
Trafnie zatem WSA w wykładni pojęcia normatywnego posłużył się językiem potocznym wskazując, że w myśl Nowego Słownika Języka Polskiego (red. nauk. B. Dunaj, Warszawa 2005, s. 104) pod pojęciem "dotacja" należy rozumieć "bezzwrotną pomoc finansową udzielaną jakiejś instytucji na określony cel". Słownik Języka Polskiego PWN pod pojęciem "dotacji" rozumie "bezzwrotną pomoc finansową udzieloną przedsiębiorstwu, instytucji lub organizacji ze środków publicznych" (www. https://sjp.pwn.pl/szukaj/dotacja.html ). Dekodując normę prawną zawartą w art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. słusznie uznał, że wolne od podatku (dochodowego od osób prawnych) są dotacje rozumiane jako bezzwrotna pomoc finansowa udzielona m.in. przedsiębiorstwu ze środków publicznych, m.in. z budżetu państwa. Tego rodzaju przesłanki spełnia zatem pomoc publiczna wypłacana skarżącej.
Nie zasługuje na akceptację stanowisko organu o prymacie definicji legalnej (kodeksowej) pojęcia "dotacja", z uwagi na to, że definicja taka pozostaje aktualna na gruncie prawa finansowego i braku w tej sytuacji konieczności odwoływania się do jego językowego znaczenia. Nieprawidłowe również na tle wykładni przedmiotowego przepisu są próby nadania odmiennych znaczeń pojęciom "pomoc", "dotacja", "rekompensata". O uznaniu danych środków za dotację nie powinna decydować nazwa przyjęta przez ustawodawcę, ale cechy danego świadczenia. Zaznaczyć przy tym należy, że sama ustawa z 29 września 2022 r. posługuje się terminem "pomoc", a nie jak wskazuje organ "rekompensata" (art. 1 tej ustawy).
Z punktu widzenia ustawodawcy, co jednoznacznie wynika z treści art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p., ważne jest źródło pochodzenia środków dotacji, którym musi być budżet państwa lub budżet jednostki samorządu terytorialnego, a to kryterium sporna pomoc wypełnia. W tym przypadku źródłem finansowania wypłacanej pomocy jest nadwyżka finansowa zgromadzona w Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji oraz środki pochodzące z pożyczki z budżetu państwa (patrz: uzasadnienie do projektu ustawy z 29 września 2022 r.). Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych (Dz.U. z 2022 r., poz.1312), fundusz ten jest funduszem celowym, a według art. 9 pkt 7 u.f.p. fundusze celowe należą do sektora finansów publicznych.
Prawidłowo także sąd zauważył, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków, w świetle art. 217 Konstytucji RP, następuje w drodze ustawy. W myśl zaś art. 3 pkt 1 O.p. pod pojęciem ustaw podatkowych rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Taką ustawą podatkową jest ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, która określa elementy konstrukcyjne podatku dochodowego od osób prawnych, w tym kategorię zwolnień z tego podatku.
Zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji również odnośnie do tego, że wykładnię językową wspiera wykładnia celowościowa omawianej regulacji, wskazująca na charakter oraz cel przedmiotowej pomocy na gruncie przepisów krajowych i przepisów unijnych, czego nie kwestionuje organ w skardze kasacyjnej. Opodatkowanie otrzymanej przez spółkę pomocy publicznej skutkowałoby w istocie zmniejszeniem wartości udzielonej pomocy publicznej, co pozostaje w sprzeczności z celami ustawy wspierającej przedsiębiorców z 29 września 2022 r.
Jak wskazano wyżej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano już poglądy potwierdzające trafność stanowiska co do traktowania wskazanej pomocy publicznej jako dotacji w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p. (zob. wyroki: z 28 kwietnia 2017 r. II FSK 862/15, z 7 grudnia 2021 r. II FSK 1276/21, z 16 grudnia 2025 r. II FSK365/23).
Odnosząc się z kolei do naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie to musi być na tyle poważne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący tego przepisu winien zatem zostać uzasadniony poprzez wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. W złożonej skardze kasacyjnej brak jest wskazanych elementów.
Jedynie na marginesie zaznaczyć należy, że z uzasadnienia interpretacji musi wynikać czytelny tok rozumowania organu. Podmiot składający wniosek o interpretację z uzasadnienia prawnego interpretacji powinien wiedzieć, dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują - bądź nie - zastosowanie. Z interpretacji powinna wynikać informacja, dlaczego pogląd zawarty we wniosku jest nieprawidłowy. Organ nie musi jednakże odnosić się do wszystkich powołanych przez stronę na poparcie jej stanowiska rozstrzygnięć.
W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
II FSK 1007/25

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI