II FPS 3/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w odpowiedzi na wniosek Prezesa NSA dotyczący rozbieżności w orzecznictwie w interpretacji art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi podstawę do wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Powstały dwa główne nurty interpretacyjne: pierwszy zakładał, że nowe okoliczności lub dowody muszą być nieznane zarówno organowi, jak i stronie, podczas gdy drugi nurt wskazywał, że kluczowe jest jedynie nieznajomość tych okoliczności przez organ. Po analizie wykładni językowej, systemowej i historycznej, NSA uznał, że dla wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. istotne jest, aby nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi wydającemu decyzję, niezależnie od tego, czy były znane stronie postępowania. Uchwała podkreśla, że zasada trwałości decyzji ostatecznych nie stoi na przeszkodzie wznowieniu postępowania w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek, a zasada współdziałania strony z organem nie nakłada bezwzględnego obowiązku powołania wszystkich znanych dowodów pod rygorem utraty możliwości ich wykorzystania w postępowaniu wznowieniowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dotyczącego wznowienia postępowania na podstawie nowych okoliczności lub dowodów, które były znane stronie, ale nie zostały przez nią powołane.
Dotyczy wyłącznie wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i nie rozstrzyga kwestii proceduralnych w innych gałęziach prawa.
Zagadnienia prawne (1)
Czy na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mogą być uznane, pod warunkiem, że nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Uzasadnienie
NSA, analizując wykładnię językową, systemową i historyczną art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uznał, że kluczowe jest nieznajomość nowych okoliczności lub dowodów przez organ, a nie przez stronę postępowania. Zasada trwałości decyzji ostatecznych oraz zasada współdziałania strony z organem nie wykluczają takiej interpretacji.
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nowe okoliczności lub dowody znane stronie, ale niepowołane przez nią, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeśli nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 36 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 264 § § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podobna regulacja dotycząca wznowienia postępowania, gdzie kluczowe jest nieznajomość przez organ.
k.p.a. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Regulacja dotycząca terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, brak analogicznej w Ordynacji podatkowej.
o.p. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Sposoby powstania zobowiązań podatkowych.
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 245 § § 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przesłanki negatywne uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym.
Dekret z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym art. 177 § pkt 2
Historyczny przepis zawierający warunek braku winy strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowe okoliczności lub dowody znane stronie, ale niepowołane, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeśli nie były znane organowi. • Wykładnia językowa, systemowa i historyczna art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przemawia za tym, że kluczowe jest nieznajomość przez organ, a nie przez stronę. • Zasada trwałości decyzji ostatecznych nie wyklucza wznowienia postępowania w przypadkach przewidzianych prawem. • Zasada współdziałania strony z organem nie nakłada bezwzględnego obowiązku powołania wszystkich znanych dowodów pod rygorem utraty ich znaczenia w postępowaniu wznowieniowym.
Odrzucone argumenty
Nowe okoliczności lub dowody muszą być nieznane zarówno organowi, jak i stronie, aby mogły stanowić podstawę wznowienia postępowania. • Zasada współdziałania strony z organem wymaga powołania wszystkich znanych dowodów w toku postępowania zwykłego.
Godne uwagi sformułowania
"wyjdą na jaw" - oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. • "nieznane organowi" - kluczowy warunek dla wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. • Zasada trwałości decyzji ostatecznych dopuszcza wyjątki w postaci trybów nadzwyczajnych, w tym wznowienia postępowania. • Ustawodawca otworzył podatnikom możliwość wznawiania postępowania, jeśli tylko wyjdą na jaw nowe dokumenty istotne dla sprawy, istniejące w chwili wydawania decyzji, a nieznane organowi, który ją wydał.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Beata Cieloch
członek
Małgorzata Niezgódka-Medek
współsprawozdawca
Roman Wiatrowski
członek
Krzysztof Winiarski
członek
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dotyczącego wznowienia postępowania na podstawie nowych okoliczności lub dowodów, które były znane stronie, ale nie zostały przez nią powołane."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i nie rozstrzyga kwestii proceduralnych w innych gałęziach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała rozstrzyga istotną kwestię proceduralną w prawie podatkowym, która może mieć szerokie zastosowanie praktyczne dla podatników i ich pełnomocników, wyjaśniając granice wzruszania decyzji ostatecznych.
“Czy znane Ci dowody mogą uratować przegraną sprawę podatkową? NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.