II FPS 3/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA dopuścił Fundację P. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie dotyczącej rozbieżności w orzecznictwie w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego.
Prezes NSA wystąpił o podjęcie uchwały wyjaśniającej, czy nowe dowody znane stronie w postępowaniu podatkowym mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Fundacja P. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu jako uczestnik. NSA uwzględnił wniosek, uznając, że sprawa mieści się w zakresie statutowej działalności Fundacji i realizuje interes społeczny.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zainicjował postępowanie w celu podjęcia uchwały wyjaśniającej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące stosowania art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy nowe okoliczności lub dowody, które były znane stronie w trakcie postępowania podatkowego, ale nie zostały przez nią powołane, mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W trakcie tego postępowania Fundacja P. złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w charakterze uczestnika, powołując się na art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek Fundacji za zasadny. Sąd podkreślił, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić organizacja społeczna, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W przypadku Fundacji P., jej statut przewiduje wspieranie działań na rzecz ochrony podatnika i występowanie w sprawach podatników. NSA stwierdził, że przedmiot niniejszego postępowania, dotyczący wykładni przepisów prawnych w kontekście wznowienia postępowania podatkowego, wpisuje się w statutową działalność Fundacji i realizuje interes społeczny, dlatego postanowił dopuścić ją do udziału w postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
NSA nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie w tym postanowieniu, gdyż dotyczy ono wniosku o podjęcie uchwały, a nie meritum sprawy.
Uzasadnienie
Postanowienie dotyczy dopuszczenia uczestnika do postępowania, a nie rozstrzygnięcia głównego zagadnienia prawnego, które ma zostać wyjaśnione w uchwale.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 264 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podjęcia uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość zgłoszenia udziału w charakterze uczestnika przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, ale której wynik dotyczy jej interesu prawnego, lub przez organizację społeczną.
p.p.s.a. art. 25 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 36 § § 1 i 2
O.p. art. 240 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy przesłanek wznowienia postępowania podatkowego.
u.o.f. art. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach
u.o.f. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres statutowej działalności Fundacji P. obejmuje wspieranie ochrony podatnika i występowanie w jego sprawach, co koresponduje z przedmiotem postępowania NSA. Udział Fundacji w postępowaniu realizuje interes społeczny.
Godne uwagi sformułowania
wniosku o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych Czy na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (...) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała? Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. O tym, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej można mówić wówczas, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach przed NSA, zwłaszcza w sprawach o znaczeniu ogólnym lub dotyczących rozbieżności orzeczniczych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (dopuszczenie uczestnika), a nie meritum sprawy, która ma zostać rozstrzygnięta uchwałą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w prawie podatkowym, jakim jest możliwość udziału organizacji społecznych w postępowaniach o charakterze kasacyjnym i potencjalnie wpływa na sposób interpretacji przepisów przez sądy.
“Fundacja walczy o głos w NSA: Czy organizacje społeczne mogą wpływać na wykładnię prawa podatkowego?”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FPS 3/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-08-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-05-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Inne Treść wyniku Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 264 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Fundacji P. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu z wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych postanawia dopuścić Fundację P. z siedzibą w W. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika. Uzasadnienie Wnioskiem z 8 maja 2025 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.) oraz art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z występującymi w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżnościami na tle stosowania przepisów prawnych, wystąpił o podjęcie uchwały wyjaśniającej: Czy na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała? Pismem z 18 sierpnia 2025 r. Fundacja P. z siedzibą w W. – na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a. – wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Fundacji zasługuje za uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. O tym, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej można mówić wówczas, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Fundacje, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166, dalej: u.o.f.), mogą być ustanowione dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Cele te określa ustalony przez fundatora statut (art. 5 ust. 1 u.o.f.). W statucie Fundacji zostało przewidziane, że jej celem jest wspieranie działań na rzecz ochrony podatnika oraz rozwijanie w tym obszarze współpracy miedzy interesariuszami: organami administracji rządowej i samorządowej, organizacjami przedsiębiorców, ośrodkami naukowymi i Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich. Sposobem realizacji tego celu jest między innymi wspieranie podatników dotkniętych niejasnością obowiązujących przepisów i ich stosowaniem, a ponadto występowanie w sprawach podatników w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a. Odnosząc powyższą argumentację do stanowiska Fundacji wyrażonego we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Porównanie zakresu całokształtu działalności Fundacji z przedmiotem niniejszego postępowania prowadzi do wniosku, że dotyczy ono wskazanego powyżej zakresu statutowej działalności Fundacji, a udział w tym postępowaniu realizuje interes społeczny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI