Orzeczenie · 2019-10-10

II DSS 6/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-10-10
SNinnepostępowanie dyscyplinarne sędziówŚrednianajwyższy
prawo dyscyplinarnesędzianaruszenie prawapostępowanie karnekodeks postępowania karnegozasada domniemania niewinnościprawo do obronysąd najwyższysąd apelacyjnysąd rejonowy

Sprawa dotyczyła postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego Sądu Rejonowego S. B., który został obwiniony o popełnienie czynu z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zarzucono mu oczywistą i rażącą obrazę prawa procesowego (m.in. art. 410 kpk, art. 387 kpk, art. 78 § 2 kpk, art. 12 kk) przy wydawaniu wyroku skazującego w sprawie VIII K (...). Sędzia miał wydać wyrok bez przeprowadzenia należnego postępowania dowodowego, bez prawidłowego zawiadomienia oskarżonych A. K. i S. W., a także bez pouczenia ich o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w (...) wyrokiem z dnia 18 marca 2019 roku uznał sędziego S. B. winnym i wymierzył mu karę upomnienia, odstępując od podania wyroku do wiadomości publicznej. Od tego wyroku odwołania złożyli obwiniony sędzia oraz Minister Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości kwestionował karę upomnienia, uznając ją za rażąco łagodną i wnosząc o wymierzenie nagany. Obwiniony sędzia wniósł o uchylenie wyroku i uniewinnienie, argumentując, że obraza prawa była oczywista, ale nierażąca i nie wywołała szkody, lub ewentualnie o odstąpienie od wymierzenia kary. Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej, po rozpoznaniu sprawy w dniu 10 października 2019 roku, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając oba odwołania za niezasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć naruszenie przepisów przez sędziego było rażące, to jednak materiał dowodowy pozwalał na przypisanie oskarżonym sprawstwa, a kara upomnienia nie była rażąco niewspółmierna. Odnosząc się do odwołania obwinionego, Sąd Najwyższy stwierdził, że środek odwoławczy był wadliwy formalnie i nie zawierał właściwych zarzutów. Kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa procesowego przez sędziego, relacja między ekonomią procesową a wymogami proceduralnymi, zasada domniemania niewinności w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, a nie ogólnego postępowania karnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rażące naruszenie przepisów procedury karnej przez sędziego, polegające na wydaniu wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, uzasadnia wymierzenie kary nagany zamiast upomnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara upomnienia nie była rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym istnienie materiału dowodowego i motywację sędziego związaną z ekonomią procesową.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć naruszenie przepisów było rażące, to jednak kara upomnienia była adekwatna, ponieważ istniały podstawy faktyczne do wydania wyroku skazującego, a sędzia działał w ramach swoiście rozumianej ekonomii procesowej, a nie ze złośliwości. Kara upomnienia była dla niego wystarczającą nauczką.

Czy naruszenie przez sędziego przepisów procedury karnej (art. 410 kpk, art. 5 § 1 kpk) stanowi naruszenie prawa do obrony oskarżonych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach tej sprawy naruszenie przepisów procedury nie stanowiło naruszenia prawa do obrony oskarżonych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nieobecność oskarżonych na rozprawie wynikała z ich własnej postawy (podanie fałszywych adresów, nieodbieranie korespondencji), a nie z pozbawienia ich możliwości obrony. Prawo do obrony było zachowane na etapie postępowania przygotowawczego, a wyjaśnienia oskarżonych istniały i mogły być podstawą wyroku przy prawidłowym procedowaniu.

Czy sędzia może zostać ukarany dyscyplinarnie za naruszenie przepisów procedury karnej, jeśli jego działanie było wynikiem dążenia do ekonomii procesowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dążenie do ekonomii procesowej nie usprawiedliwia lekceważenia przepisów procedury karnej i gwarancji procesowych oskarżonych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że motywacja sędziego związana z ekonomią procesową nie może stanowić usprawiedliwienia dla rażącego naruszenia przepisów procedury karnej i gwarancji procesowych oskarżonych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w (...)instytucjasąd I instancji
A. K.osoba_fizycznaoskarżony
S. W.osoba_fizycznaoskarżony
J. O.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (22)

Główne

u.s.p. art. 107 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109a § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.s.p. art. 133

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Pomocnicze

u.s.p. art. 109 § 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 387

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 374 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 377 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 78 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 399 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 389 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 392

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 394

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 394 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 394 § 2

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara upomnienia nie była rażąco niewspółmierna. • Naruszenie przepisów procedury karnej nie stanowiło naruszenia prawa do obrony. • Obwiniony sędzia działał z motywacji ekonomii procesowej, a nie ze złośliwości. • Odwołanie obwinionego było wadliwe formalnie.

Odrzucone argumenty

Kara upomnienia była rażąco łagodna (argument Ministra Sprawiedliwości). • Obwiniony powinien zostać uniewinniony lub odstąpić od wymierzenia kary (argument obwinionego). • Obwiniony naruszył prawo do obrony oskarżonych.

Godne uwagi sformułowania

oczywista i rażąca obraza prawa • bez przeprowadzenia należnego postępowania dowodowego • rażąca niewspółmierność kary • zasada domniemania niewinności • swoiście rozumiana ekonomia procesowa • nie można stawiać znaku równości pomiędzy pewną nonszalancją obwinionego przy prowadzeniu postępowania karnego i brakiem formalnego przeprowadzenia dowodów, które zostały zgromadzone, a sytuacją gdy sędzia w sposób świadomy skazuje oskarżonego mimo braku ku temu przesłanek

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący

Jan Majchrowski

sprawozdawca

Agnieszka Kaczmarek

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa procesowego przez sędziego, relacja między ekonomią procesową a wymogami proceduralnymi, zasada domniemania niewinności w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, a nie ogólnego postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego za błędy proceduralne, co jest interesujące dla prawników i pokazuje mechanizmy kontroli w sądownictwie.

Sędzia ukarany za błędy proceduralne – Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę dyscyplinarną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst