II DSS 5/19

Sąd Najwyższy2019-11-26
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnapostępowanie karneodpowiedzialność dyscyplinarna

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dyscyplinarnej, uznając go za bezzasadny i nieprecyzyjny.

Obwiniony J. B., sędzia Sądu Rejonowego w K., złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od orzekania w jego sprawie dyscyplinarnej, powołując się na wątpliwości co do prawidłowości powołania składu orzekającego i ich bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny z powodu braku konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie. Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Dyscyplinarnej został pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny w świetle przepisów k.p.k.

Wniosek obwinionego J. B., sędziego Sądu Rejonowego w K., dotyczył wyłączenia od orzekania w sprawie dyscyplinarnej członków składu orzekającego Sądu Najwyższego (SSN Pawła Zuberta, SSN Konrada Wytrykowskiego i ławnika M. G.) oraz pozostałych sędziów Izby Dyscyplinarnej. Obwiniony argumentował, że ma wątpliwości co do prawidłowości powołania sędziów i ich bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za oczywiście bezzasadny. Podkreślono, że wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać sprecyzowane okoliczności uzasadniające takie żądanie, a sam wnioskodawca nie wykazał konkretnych przypadków naruszenia prawa ani nie wskazał, które z nich mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd zaznaczył, że wyłączenie sędziego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy istnieją obiektywne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na jego bezstronność. W odniesieniu do wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Dyscyplinarnej, Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania, wskazując, że kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego "in abstracto", a jedynie w stosunku do konkretnego sędziego wyznaczonego do udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest bezzasadny, jeśli nie zawiera sprecyzowanych okoliczności uzasadniających wyłączenie zgodnie z przepisami k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać konkretne zarzuty i dowody wskazujące na naruszenie bezstronności. Ogólne wątpliwości, powtarzane w mediach, nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku. Brak sprecyzowania przesłanek uniemożliwia obiektywną ocenę ich wpływu na bezstronność sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględniono wniosku w części dotyczącej wyłączenia sędziów Pawła Zuberta, Konrada Wytrykowskiego i ławnika M. G.; w pozostałym zakresie wniosek pozostawiono bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaobwiniony
M. G.inneławnik
Paweł Zubertosoba_fizycznasędzia
Konrad Wytrykowskiosoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 41 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu okoliczności mogących budzić wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

u.p.s.p.

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 52 ze zmianami.

k.p.k. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego. Wniosek o wyłączenie musi zawierać sprecyzowane zarzuty. Nie można wyłączyć sędziego "in abstracto". Wątpliwości powtarzane w mediach nie są podstawą do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Wątpliwości co do prawidłowości powołania sędziów Izby Dyscyplinarnej. Wątpliwości co do bezstronności sędziów.

Godne uwagi sformułowania

wniosek jest oczywiście bezzasadny nie wykazał bowiem o jakie przypadki naruszenia prawa chodzi nie wskazał, które z nich z uwagi na swoją treść mogą budzić wątpliwości z perspektywy bezstronności sędziów nie można potraktować na serio wniosku o wyłączenie instytucji, czy też funkcji – zawsze tylko jej piastuna kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego in abstracto

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

przewodniczący

Paweł Zubert

członek

Konrad Wytrykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, dopuszczalność wyłączenia sędziego \"in abstracto\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Izby Dyscyplinarnej SN i procedury karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziów, co jest istotne dla prawników procesualistów, a także porusza temat kontrowersyjnej Izby Dyscyplinarnej SN.

Czy można wyłączyć sędziego, bo "tak się mówi w mediach"? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II DSS 5/19
POSTANOWIENIE
Dnia 26 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie
J. B.
– sędziego Sądu Rejonowego w K. , po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2019 r. wniosku obwinionego – J. B. z 26 listopada 2019 r. w przedmiocie wyłączenia członków składu orzekającego SSN Pawła Zuberta, SSN Konrada Wytrykowskiego i ławnika M.G. oraz o wyłączenie pozostałych sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego od orzekania w przedmiocie tego wniosku
- na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju
‎
sądów powszechnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 52 ze zmianami) -
postanowił:
1)
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Pawła Zuberta, SSN Konrada Wytrykowskiego i ławnika M. G. od orzekania w sprawie o sygn. akt II DSS 5/19
;
2)
w pozostałym zakresie wniosek pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 26 listopada 2019 r., złożonym na rozprawie obwiniony J. B. - sędzia Sądu Rejonowego w K., wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. II DSS 5/19 członków składu orzekającego w osobach SSN Pawła Zuberta, SSN Konrada Wytrykowskiego oraz ławnika M. G. Obwiniony podniósł we wniosku, że nie ma zastrzeżeń osobiście do ławnika, ale chodzi mu o instytucję. Dodatkowo podkreślił, że ma wątpliwości co do prawidłowości powołania sędziów Izby Dyscyplinarnej, a w konsekwencji co do ich bezstronności, jednocześnie wnosi o wyłączenie pozostałych sędziów Izby Dyscyplinarnej SN od rozpoznania tego wniosku, z tych samych przyczyn albowiem  orzekaliby we własnej sprawie.
Obrońca obwinionego oraz Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego pozostawili wniosek do uznania sądu. Przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości wniósł
‎
o nieuwzględnienie wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest oczywiście bezzasadny. Wnioskodawca nie wykazał bowiem
‎
o jakie przypadki naruszenia prawa chodzi oraz nie wskazał, które z nich z uwagi na swoją treść mogą budzić wątpliwości z perspektywy bezstronności sędziów. Dla zasadności podjęcia decyzji o wyłączeniu z tego powodu sędziego, koniecznym jest bowiem wykazanie, iż sędzia został powołany w warunkach ewidentnego złamania prawa, a tego rodzaju sytuacja w przypadku Izby Dyscyplinarnej w sposób oczywisty nie nastąpiła ergo nie mogła zostać wykazana, zaś sam wnioskodawca zapewne powołuje się na jakieś enigmatyczne, niedookreślone okoliczności, najpewniej powtarzane w mediach jako argumenty w sporze politycznym przez osoby nieakceptujące zaistniałego stanu prawnego egzekwującego odpowiedzialność dyscyplinarną przez specjalnie utworzoną na te potrzeby izbę Sądu Najwyższego.
Podkreślić należy w tym miejscu, iż  wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać sprecyzowane okoliczności odpowiadające podstawie normatywnej stosowania tej instytucji. Tymczasem, wnioskodawca nie sprecyzował swoich wątpliwości i nie powołał się na żadną z okoliczności, która wskazywałaby na spełnienie przesłanek, o których mowa w treści art. 41 § 1 k.p.k. Brak konkretyzacji przesłanek, skutkuje brakiem możliwości dokonania ich obiektywnej oceny pod kątem ich wpływu na bezstronność sędziego w niniejszej sprawie, która winna być dokonywana z perspektywy postronnego obserwatora. Wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy ujawnią się okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności powziął, że okoliczności te z całą pewnością nie wpłyną na obiektywizm rozpoznania sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, sygn. akt II AKo 312/01, publ. OSA 2001/12/91).
Z powyższych względów - rozpoznając ponowny wniosek obwinionego
‎
w części dotyczącej wyłączenia od rozpoznania sprawy SSN Konrada Wytrykowskiego oraz pierwszy w części wyłączenia od rozpoznania sprawy SSN Pawła Zuberta oraz Ławnika M. G., Sąd uznał, że w tym zakresie przedmiotowy wniosek jest bezzasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.
‎
Na uwagę zasługuje również fakt, iż sam wnioskodawca zaprzeczył w treści wniosku, że istnieją argumenty na rzecz wyłączenia ławnika ze składu orzekającego. Nie można bowiem potraktować na serio wniosku o wyłączenie instytucji, czy też funkcji – zawsze tylko jej piastuna.
W tym stanie rzeczy, wobec tego, iż w sprawie nie stwierdzono okoliczności opisanych w art. 41 § 1 k.p.k. postanowiono jak w punkcie pierwszym postanowienia.
Przechodząc do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim postanowienia, wskazać należy, że wniosek obwinionego w zakresie dotyczącym wyłączenia wszystkich sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, Sąd pozostawił bez rozpoznania.
Przypomnieć należy, że kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego in abstracto, gdyż rozważanie wyłączenia sędziego
‎
w oparciu o art. 40 § 1 lub 41 § 1 k.p.k. dopuszczalne jest jedynie w stosunku do konkretnego sędziego, który został wyznaczony do udziału w sprawie, a nie sędziego, który teoretycznie może zostać wyznaczony do składu orzekającego (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt III KO 34/12, LEX 1212385; postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III KO 99/16, LEX  2166385).
Biorąc powyższe pod uwagę – postanowiono jak w punkcie drugim postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI