II DSS 18/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej rozpoznał odwołanie sędziego P.K. od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w (…), który uznał go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przewinienie polegało na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa poprzez wydanie postanowienia o zamianie orzeczonej kary ograniczenia wolności na zastępczą karę pozbawienia wolności, pomimo że kara ta objęta była wyrokiem łącznym, co skutkowało bezzasadnym pozbawieniem wolności D.S. Sąd Dyscyplinarny wymierzył sędziemu karę upomnienia. Obwiniony w odwołaniu zarzucał m.in. wadliwe sformułowanie zarzutu, naruszenie prawa do obrony, błędy w ustaleniach faktycznych oraz nieuwzględnienie okoliczności wskazujących na rażący charakter obrazy prawa. Sąd Najwyższy uznał odwołanie za bezzasadne. Podkreślił, że sędzia odpowiada dyscyplinarnie za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa. Stwierdził, że sąd dyscyplinarny prawidłowo opisał przewinienie, wskazując naruszone normy prawne. Odnosząc się do zarzutów błędów w ustaleniach faktycznych, Sąd Najwyższy wskazał na obowiązek sędziego do postępowania zgodnie z normami etycznymi i ponadstandardową staranność w procesie orzekania. Podkreślono, że sędzia powinien ze szczególną skrupulatnością podchodzić do wykonywanych obowiązków, a jego niezawisłość i niezależność orzecznicza nakładają na niego obowiązek samodzielnej analizy akt. Sąd Najwyższy potwierdził, że uchybienie popełnione przez sędziego P.K. było oczywiste i rażące, a naruszone przepisy (art. 576 § 1 kpk i art. 15 § 1 kkw) są jasne i precyzyjne. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił rażący charakter naruszenia, biorąc pod uwagę skutki w postaci bezzasadnego pozbawienia wolności D.S. Sąd Najwyższy podzielił również stanowisko sądu pierwszej instancji co do adekwatności wymierzonej kary upomnienia, uznając ją za spełniającą funkcje prewencyjne i ochronne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia oczywistej i rażącej obrazy prawa przez sędziego, odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów, znaczenie wyroku łącznego w kontekście wykonywania kar.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego; orzeczenie w ramach postępowania dyscyplinarnego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy karnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydanie przez sędziego postanowienia o zamianie kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności, mimo że kara ta objęta była wyrokiem łącznym, stanowi oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa, podlegającą odpowiedzialności dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie stanowi oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa, podlegającą odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że naruszone przepisy (art. 576 § 1 kpk i art. 15 § 1 kkw) są jasne i precyzyjne, a ich prawidłowe zastosowanie nie powinno przysparzać trudności. Sędzia, jako podmiot wysoce wykwalifikowany, powinien ze szczególną skrupulatnością podchodzić do wykonywanych obowiązków i samodzielnie analizować akta sprawy, w tym wyrok łączny, aby uniknąć błędnych decyzji skutkujących bezzasadnym pozbawieniem wolności.
Czy wadliwe sformułowanie zarzutu dyscyplinarnego lub wyroku przez sąd niższej instancji narusza prawo do obrony obwinionego sędziego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd dyscyplinarny prawidłowo opisał przewinienie, wskazując naruszone normy prawa, a uszczegółowienie zarzutu poprzez wskazanie naruszonych norm nie jest zmianą kwalifikacji prawnej, a jedynie wypełnieniem obowiązku sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd dyscyplinarny prawidłowo dokonał opisu przewinienia, wskazując naruszone przepisy prawa. Uszczegółowienie zarzutu poprzez wskazanie naruszonych norm nie stanowi zmiany kwalifikacji prawnej, a jedynie wypełnienie obowiązku sądu wynikającego z art. 413 § 1 kpk, co nie narusza prawa do obrony.
Czy błędy w ustaleniach faktycznych lub nieuwzględnienie przez sąd dyscyplinarny okoliczności wskazujących na mniejszy stopień winy lub szkodliwości społecznej mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd dyscyplinarny ocenił zachowanie sędziego z punktu widzenia zgodności z prawem i normami etycznymi, a okoliczności dotyczące błędów innych osób nie mają wpływu na odpowiedzialność dyscyplinarną konkretnego sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiedzialność dyscyplinarna sędziego jest związana z oceną zgodności jego zachowania ze wzorcową powinnością. Okoliczności, na które powoływał się obwiniony, dotyczące błędów innych osób, nie mają wpływu na jego indywidualną odpowiedzialność, a sąd pierwszej instancji wziął je pod uwagę jako okoliczności łagodzące przy wymiarze kary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | obwiniony sędzia |
| Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w (…) | instytucja | organ orzekający niższej instancji |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w G. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| D. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (osoba pozbawiona wolności) |
Przepisy (10)
Główne
p.o.u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa odpowiedzialność dyscyplinarną sędziego za przewinienia służbowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa i uchybienia godności urzędu.
p.o.u.s.p. art. 109 § § 1 punkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia.
k.k.w. art. 15 § § 1
Kodeks postępowania wykonawczego
Określa przyczyny umorzenia postępowania wykonawczego, w tym w razie przedawnienia wykonania kary lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie.
k.p.k. art. 576 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Stanowi, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku łącznego, wyroki podlegające połączeniu nie ulegają wykonaniu w zakresie objętym wyrokiem łącznym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt. 4
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obwinionego jako naruszony przepis dotyczący celu postępowania.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obwinionego jako naruszony przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obwinionego jako naruszony przepis dotyczący zasad prowadzenia postępowania.
k.p.k. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obwinionego jako naruszony przepis dotyczący podstawy ustaleń faktycznych.
k.p.k. art. 413 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obwinionego jako naruszony przepis dotyczący treści wyroku; wskazany przez SN jako obowiązek sądu dyscyplinarnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe opisanie przewinienia dyscyplinarnego przez sąd pierwszej instancji. • Naruszone przepisy prawa (art. 576 § 1 kpk i art. 15 § 1 kkw) są jasne i precyzyjne. • Działanie sędziego stanowiło oczywistą i rażącą obrazę prawa. • Kara upomnienia jest adekwatna do popełnionego przewinienia.
Odrzucone argumenty
Wadliwe sformułowanie zarzutu i wyroku, naruszające prawo do obrony. • Błędy w ustaleniach faktycznych. • Niewłaściwa analiza okoliczności dotyczących błędów innych osób. • Niewystarczające uzasadnienie rażącego charakteru naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
za przewinienia służbowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa i uchybienia godności urzędu (przewinienia dyscyplinarne), sędzia odpowiada dyscyplinarnie. • sędzia, jako przedstawiciel wymiaru sprawiedliwości zobowiązany jest postępować zgodnie z określonymi normami etycznymi, wyznaczającymi wzorcową powinność zachowania. • Od każdego bowiem przedstawiciela zawodu prawniczego wymaga się ponadstandardowego sposobu postępowania, tak w życiu zawodowym, jak i w życiu prywatnym. • sędzia, jako podmiot wysoce wykwalifikowany do sprawowania wymiaru sprawiedliwości, powinien ze szczególną skrupulatnością i rzetelnością podchodzić do wykonywanych przez siebie obowiązków. • Nie ma przy tym znaczenia, dla określenia desygnatów oczywistego i rażącego naruszenia prawa, zdaniem Sądu Najwyższego, zachowanie innych osób w niniejszej sprawie, które w ocenie skarżącego doprowadziło do błędu w podjęciu decyzji. • kara wymierzona za przewinienie dyscyplinarne musi spełniać ponadto funkcję ochronną, którą można określić jako ochronę wymiaru sprawiedliwości w aspekcie podmiotowym oraz przedmiotowym.
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Tomczyński
członek
Józef Kowalski
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia oczywistej i rażącej obrazy prawa przez sędziego, odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów, znaczenie wyroku łącznego w kontekście wykonywania kar."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego; orzeczenie w ramach postępowania dyscyplinarnego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje, jak ważne jest dokładne stosowanie prawa, nawet w sprawach proceduralnych, i jakie mogą być tego konsekwencje.
“Sędzia ukarany za rażącą obrazę prawa – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności dyscyplinarnej.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.