I KK 293/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek skazanego o wyłączenie sędziego Adama Rocha od udziału w sprawie, uznając brak podstaw do wątpliwości co do jego bezstronności.
Skazany W.Z. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Adama Rocha od rozpoznania jego kasacji, argumentując, że sędzia wywodzi się ze środowiska prokuratorskiego, które prowadziło śledztwo w jego sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że sama przeszłość zawodowa sędziego, w tym praca w prokuraturze, nie stanowi podstawy do wyłączenia, zwłaszcza gdy nie ma dowodów na brak bezstronności i sędzia objął stanowisko po zakończeniu postępowania przygotowawczego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego W.Z. o wyłączenie sędziego Adama Rocha od udziału w sprawie jego kasacji. Skazany argumentował, że sędzia Roch, będąc byłym prokuratorem, nie będzie bezstronny, ponieważ sprawa dotyczy postępowania prowadzonego przez jednostkę prokuratury, z którą sędzia był związany. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, podkreślając, że sama przeszłość zawodowa sędziego nie może automatycznie prowadzić do wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., wyłączenie sędziego następuje tylko wtedy, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a wątpliwość ta musi być obiektywna. Sąd wskazał, że sędziowie Sądu Najwyższego, obejmując stanowisko, zyskują niezawisłość i powinni stać ponad wcześniejszymi powiązaniami zawodowymi. W analizowanej sprawie dodatkowo podkreślono, że sędzia Adam Roch nie prowadził postępowania przygotowawczego, a zarzuty przedstawiono mu po tym, jak przestał być prokuratorem. Brak było również dowodów na bliskie kontakty towarzyskie z prokuratorami prowadzącymi sprawę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt przeszłości zawodowej sędziego, w tym wykonywanie zawodu prokuratora, nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia od rozpoznania sprawy, jeśli nie istnieją obiektywne okoliczności wskazujące na brak jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wyłączenie sędziego następuje tylko w przypadku istnienia uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności, która musi być obiektywna. Przeszłość zawodowa sędziego, w tym praca w prokuraturze, nie dyskwalifikuje go automatycznie, zwłaszcza gdy objął stanowisko sędziego po zakończeniu postępowania przygotowawczego i nie ma dowodów na brak obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 30 § § 1 pkt 8
Dopuszczenie możliwości objęcia urzędu sędziego SN przez inne zawody prawnicze, w tym prokuratorów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeszłość zawodowa sędziego (były prokurator) nie przesądza o braku bezstronności. Brak obiektywnych okoliczności wskazujących na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sędzia objął stanowisko w Sądzie Najwyższym po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Sędzia nie wykonywał czynności procesowych w postępowaniu przygotowawczym przeciwko skazanemu. Sędzia nie miał bliskich kontaktów towarzyskich z prokuratorami prowadzącymi sprawę.
Odrzucone argumenty
Sędzia wywodzi się ze środowiska prokuratorskiego, które prowadziło śledztwo w sprawie. Istnienie uzasadnionego podejrzenia, że sędzia nie będzie bezstronny.
Godne uwagi sformułowania
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zobiektywizowaniu oceny bezstronności sędziego w danej sprawie pomaga odwołanie się do przeciętnego, rozsądnie myślącego, zewnętrznego obserwatora procesu. Okoliczność, iż sędzia w ramach rozwoju swojej kariery zawodowej uprzednio wykonywał inny zawód prawniczy [...] nie mogą każdorazowo świadczyć o tym, że ów sędzia [...] nie będzie w stanie zachować zasad bezstronności. Z chwilą odebrania nominacji sędziowskiej, sędzia zyskuje przymiot niezawisłości, zostając przy tym odseparowany od wszelkich zaszłości. Okoliczność rozpoznawania sprawy, która w jakimkolwiek stopniu wiąże się z instytucją publiczną, w której uprzednio pełnił służbę prokuratorską nie może per se świadczyć o braku bezstronności danego sędziego w takiej sprawie.
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
przewodniczący
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie podstaw wyłączenia sędziego ze względu na przeszłość zawodową, interpretacja pojęcia bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN z uwagi na przeszłość prokuratorską.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziów i potencjalnych konfliktów interesów wynikających z przeszłości zawodowej. Jest to istotne dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem sądów.
“Czy przeszłość prokuratorska dyskwalifikuje sędziego SN? Sąd Najwyższy rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KK 293/22 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie W. Z. skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 listopada 2022 r., wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie o sygn. akt I K 293/22, na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W dniu 7 lipca 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy z urzędu skazanego W. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II AKa 245/21 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III K 237/20 (k. 3-5 akt SN). Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt I KK 293/22 i została ona pierwotnie przydzielona SSN Zbigniewowi Puszkarskiemu (k. 15 akt SN). Natomiast zarządzeniem Nr 20/2022 Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej o aktualizacji listy sędziów orzekających w Izbie Karnej i przydzieleniu spraw sędziom obejmującym stanowisko w Izbie Karnej, z dniem 27 lipca 2022 r. przedmiotowa sprawa została przypisana do referatu SSN Adama Rocha (k. 16-17 akt SN). W dniu 29 września 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego W. Z. o wyłączenie SSN Adama Rocha od rozpoznania przedmiotowej sprawy (k. 33 akt SN). Jak motywował wnioskodawca, wymieniony Sędzia wywodzi się ze środowiska prokuratorskiego z K., a kasacja dotyczy także nieprawidłowego prowadzenia śledztwa przez jednostkę organizacyjną prokuratury w K.. Zdaniem skazanego powyższe wskazuje na istnienie uzasadnionego podejrzenia, iż SSN Adam Roch nie będzie bezstronny, a wydany wyrok nie będzie obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek skazanego nie jest zadany, co implikowało rozstrzygnięcie o jego nieuwzględnieniu. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten expressis verbis odwołuje się do „uzasadnionej wątpliwości”, a zatem musi ona istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie, a nie być tylko subiektywnym przekonaniem określonej osoby (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. III KK 214/11, OSNKW 2012, nr 4, poz. 40). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwraca się uwagę, że zobiektywizowaniu oceny bezstronności sędziego w danej sprawie pomaga odwołanie się do przeciętnego, rozsądnie myślącego, zewnętrznego obserwatora procesu (zob. wyrok SN z 25 lutego 2009 r., sygn. II KK 249/08, OSNKW 2009, nr 6, poz. 48). Okoliczność, iż sędzia w ramach rozwoju swojej kariery zawodowej uprzednio wykonywał inny zawód prawniczy, podlegał innym osobom w ramach struktury służbowej czy wykonywał swoje obowiązki w danej jednostce organizacyjnej, co do której w kasacji wskazuje się na nieprawidłowe prowadzenie postępowania przygotowawczego, nie mogą każdorazowo świadczyć o tym, że ów sędzia po odebraniu nominacji sędziowskiej i złożeniu ślubowania nie będzie w stanie zachować zasad bezstronności i że sprzeniewierzy się niezależnemu i uczciwemu orzekaniu. Przypomnieć należy, że z chwilą odebrania nominacji sędziowskiej, sędzia zyskuje przymiot niezawisłości, zostając przy tym odseparowany od wszelkich zaszłości. Gwarancje owej niezawisłości jawią się jako na tyle silne, że pozwalają sędziemu na rozstrzyganie spraw niezależnie od tego jaki zawód prawniczy uprzednio wykonywał, czy w jakiej jednostce organizacyjnej prokuratury pełnił swoją służbę. Sąd Najwyższy wskazuje nadto, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość objęcia urzędu sędziego Sądu Najwyższego przez innych przedstawicieli zawodów prawniczych, w tym także prokuratorów ( vide art. 30 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 grudnia o Sądzie Najwyższym; t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 z późn. zm.) to oczywistym jest, że okoliczność rozpoznawania sprawy, która w jakimkolwiek stopniu wiąże się z instytucją publiczną, w której uprzednio pełnił służbę prokuratorską nie może per se świadczyć o braku bezstronności danego sędziego w takiej sprawie. Sędzia Sądu Najwyższego zawsze powinien stanąć ponad takimi zaszłościami i mieć na względzie to, że powołanie do pełnienia tak zaszczytnego urzędu wiąże się z przerwaniem więzi zależności, które łączyły go uprzednio, tak by zgodnie ze złożonym ślubowaniem wiernie służył Rzeczypospolitej Polskiej, stał na straży prawa i praworządności, obowiązki wypełniał sumiennie, sprawiedliwość wymierzał zgodnie z przepisami prawa i zasadami słuszności, bezstronnie, według swego sumienia, dochował tajemnicy prawnie chronionej, a w postępowaniu kierował się zasadami godności i uczciwości. Nie budzi wątpliwości, że fakt pełnienia przez sędziego uprzednio służby prokuratorskiej może mieć znaczenie dla oceny jego obiektywizmu w realiach konkretnej sprawy. Niemniej jednak to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania z jakich powodów kwestia ta ma znaczenie. Okoliczności wskazywane przez skazanego zdecydowanie nie pozwalają na ich zakwalifikowanie, z punktu widzenia „przeciętnego” obserwatora procesu, jako uzasadniających wątpliwości co do bezstronności SSN Adama Rocha w sprawie o sygn. akt I KK 293/22. Zauważyć należy, że nie ustalono, aby ww. wykonywał jakiekolwiek czynności procesowe w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko skazanemu. Co więcej, z dostępnych informacji wynika, że w chwili wszczęcia śledztwa, co miało miejsce w dniu 27 lipca 2018 r. Adam Roch nie wykonywał nawet obowiązków w […] Wydziale Zamiejscowym Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej w Korupcji Prokuratury Krajowej w K., który prowadził przedmiotowe postępowanie, gdyż od 2016 r. pełnił funkcję Zastępcy Prokuratora Regionalnego w K. ( vide uchwała nr […] Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 23 sierpnia 2018 r. w przedmiocie przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwanaście wolnych stanowisk sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, M.P. z 2018 r., poz. 633). Ponadto zarzuty w śledztwie prowadzonym wobec W. Z. zostały mu przedstawione w dniu 12 grudnia 2019 r., a sam akt oskarżenia przeciwko ww. skierowano w dniu 29 września 2020 r., zatem w czasie, kiedy SSN Adam Roch nie był już prokuratorem (zob. postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 września 2018 r. o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, M.P. z 2018 r., poz. 993). Brak jest także jakichkolwiek informacji, które wskazywałyby na bliskie kontakty towarzyskie SSN Adama Rocha z prokuratorami jednostki organizacyjnej kierującej akt oskarżenia w jego sprawie. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [as ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI