II DSS 1/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w (...), który uznał sędziego Sądu Rejonowego w R. T. D. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i wymierzył mu karę upomnienia. Zarzut dotyczył prowadzenia ośmiu spraw cywilnych w sposób powodujący rażącą przewlekłość postępowania i przekroczenie rozsądnego terminu, co skutkowało stwierdzeniem przewlekłości przez Sąd Okręgowy w W. i przyznaniem skarżącym odszkodowań. Minister Sprawiedliwości domagał się zmiany wyroku i wymierzenia kary nagany, argumentując, że kara upomnienia jest rażąco łagodna, nie uwzględnia wagi czynu, jego szkodliwości społecznej i dla wymiaru sprawiedliwości, a także nie spełnia funkcji prewencyjnej i nie jest wystarczająco dolegliwa. Sąd Najwyższy, analizując zarzut rażącej niewspółmierności kary, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, podkreślając, że musi istnieć zasadnicza, "bijąca w oczy" dysproporcja między karą orzeczoną a sprawiedliwą. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił całokształt okoliczności, w tym ciężar gatunkowy czynu, jego społeczną szkodliwość, a także okoliczności łagodzące, takie jak młody staż sędziowski, trudna sytuacja rodzinna, duże obciążenie pracą i pełnienie funkcji przewodniczącego wydziału. Sąd Najwyższy podkreślił, że kara upomnienia, jako najłagodniejsza, jest adekwatna w tej sytuacji i spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze, a argumentacja Ministra o konieczności wymierzenia kary nagany ze względów kompensacyjnych i dolegliwościowych została uznana za niezasadną, gdyż mogłaby stanowić zbyt dużą dolegliwość finansową dla sędziego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOcena adekwatności kary dyscyplinarnej w przypadku przewlekłości postępowania, uwzględnianie okoliczności łagodzących przez sędziów, interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary.
Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara upomnienia wymierzona sędziemu za przewlekłość postępowania jest rażąco niewspółmiernie łagodna w stosunku do kary nagany, o którą wnosi Minister Sprawiedliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara upomnienia nie jest rażąco niewspółmiernie łagodna. Jest ona adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy, uwzględniając zarówno wagę czynu, jak i okoliczności łagodzące.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy ocenił, że sąd dyscyplinarny prawidłowo rozważył wszystkie okoliczności, w tym ciężar gatunkowy czynu, społeczną szkodliwość, a także okoliczności łagodzące (młody staż, problemy rodzinne, obciążenie pracą). Kara upomnienia jest najłagodniejszą z kar i spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze, a wymóg rażącej niewspółmierności kary nie został spełniony.
Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rażąca niewspółmierność kary zachodzi, gdy istnieje zasadnicza, "bijąca w oczy" dysproporcja między karą orzeczoną a karą sprawiedliwą, uwzględniającą stopień społecznej szkodliwości czynu, winę sprawcy oraz cele kary (zapobiegawcze, wychowawcze, kształtowanie świadomości prawnej).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że zarzut rażącej niewspółmierności kary może prowadzić do zmiany orzeczenia tylko w przypadku ewidentnej, jaskrawej dysproporcji, a nie zwykłej różnicy w ocenach. Kara musi nie uwzględniać w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz celów kary.
Czy młody staż sędziowski, problemy rodzinne i duże obciążenie pracą mogą stanowić istotne okoliczności łagodzące przy wymiarze kary dyscyplinarnej za przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, te okoliczności mogą i powinny być uwzględnione przy wymiarze kary, zwłaszcza gdy nie wynikają z demoralizacji, lecz z trudnej sytuacji życiowej i zawodowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił te czynniki. Młody staż sędziowski wpływa na warsztat pracy, problemy rodzinne (zagrożona ciąża żony, choroba matki) obciążały sędziego, a dodatkowe obowiązki (przewodniczący wydziału, orzekanie w kilku wydziałach, brak asystenta, duża liczba spraw) znacząco wpływały na jego pracę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | obwiniony sędzia |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | skarżący |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w W. | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 109 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy wymiaru kar dyscyplinarnych (upomnienie, nagana).
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Zasada koncentracji materiału dowodowego i szybkości postępowania.
Pomocnicze
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Zarzut rażącej niewspółmierności kary.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Okoliczności wpływające na społeczną szkodliwość czynu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara upomnienia jest adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczności łagodzące (młody staż, problemy rodzinne, obciążenie pracą). • Kara upomnienia spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze. • Wymóg rażącej niewspółmierności kary nie został spełniony.
Odrzucone argumenty
Kara upomnienia jest rażąco niewspółmiernie łagodna. • Kara upomnienia nie uwzględnia wagi czynu i jego szkodliwości społecznej. • Kara upomnienia nie spełnia funkcji prewencyjnej i nie jest wystarczająco dolegliwa. • Kara nagany powinna zostać wymierzona ze względów kompensacyjnych i dolegliwościowych.
Godne uwagi sformułowania
rażąca niewspółmierność kary • zasadnicza różnica pomiędzy karą orzeczoną a karą sprawiedliwą • "bijące w oczy" dysproporcji • nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa • całokształt ujawnionych w niniejszej sprawie okoliczności przemawia za zastosowaniem najłagodniejszej kary dyscyplinarnej
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący
Paweł Zubert
sprawozdawca
Kazimierz Tomaszek
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ocena adekwatności kary dyscyplinarnej w przypadku przewlekłości postępowania, uwzględnianie okoliczności łagodzących przez sędziów, interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje mechanizmy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i złożoność oceny kary, co jest interesujące dla prawników. Pokazuje też, jak sąd najwyższej instancji analizuje zarzuty dotyczące wymiaru kary.
“Kara upomnienia zamiast nagany dla sędziego za przewlekłość – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy łagodna kara jest sprawiedliwa.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.