Orzeczenie · 2019-07-18

II DSS 1/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-07-18
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówŚrednianajwyższy
sędziaodpowiedzialność dyscyplinarnaprzewlekłość postępowaniaprawo o ustroju sądów powszechnychkara dyscyplinarnaSąd NajwyższyMinister SprawiedliwościKodeks postępowania karnego

Sprawa dotyczyła odwołania Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w (...), który uznał sędziego Sądu Rejonowego w R. T. D. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i wymierzył mu karę upomnienia. Zarzut dotyczył prowadzenia ośmiu spraw cywilnych w sposób powodujący rażącą przewlekłość postępowania i przekroczenie rozsądnego terminu, co skutkowało stwierdzeniem przewlekłości przez Sąd Okręgowy w W. i przyznaniem skarżącym odszkodowań. Minister Sprawiedliwości domagał się zmiany wyroku i wymierzenia kary nagany, argumentując, że kara upomnienia jest rażąco łagodna, nie uwzględnia wagi czynu, jego szkodliwości społecznej i dla wymiaru sprawiedliwości, a także nie spełnia funkcji prewencyjnej i nie jest wystarczająco dolegliwa. Sąd Najwyższy, analizując zarzut rażącej niewspółmierności kary, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, podkreślając, że musi istnieć zasadnicza, "bijąca w oczy" dysproporcja między karą orzeczoną a sprawiedliwą. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił całokształt okoliczności, w tym ciężar gatunkowy czynu, jego społeczną szkodliwość, a także okoliczności łagodzące, takie jak młody staż sędziowski, trudna sytuacja rodzinna, duże obciążenie pracą i pełnienie funkcji przewodniczącego wydziału. Sąd Najwyższy podkreślił, że kara upomnienia, jako najłagodniejsza, jest adekwatna w tej sytuacji i spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze, a argumentacja Ministra o konieczności wymierzenia kary nagany ze względów kompensacyjnych i dolegliwościowych została uznana za niezasadną, gdyż mogłaby stanowić zbyt dużą dolegliwość finansową dla sędziego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ocena adekwatności kary dyscyplinarnej w przypadku przewlekłości postępowania, uwzględnianie okoliczności łagodzących przez sędziów, interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kara upomnienia wymierzona sędziemu za przewlekłość postępowania jest rażąco niewspółmiernie łagodna w stosunku do kary nagany, o którą wnosi Minister Sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara upomnienia nie jest rażąco niewspółmiernie łagodna. Jest ona adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy, uwzględniając zarówno wagę czynu, jak i okoliczności łagodzące.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ocenił, że sąd dyscyplinarny prawidłowo rozważył wszystkie okoliczności, w tym ciężar gatunkowy czynu, społeczną szkodliwość, a także okoliczności łagodzące (młody staż, problemy rodzinne, obciążenie pracą). Kara upomnienia jest najłagodniejszą z kar i spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze, a wymóg rażącej niewspółmierności kary nie został spełniony.

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rażąca niewspółmierność kary zachodzi, gdy istnieje zasadnicza, "bijąca w oczy" dysproporcja między karą orzeczoną a karą sprawiedliwą, uwzględniającą stopień społecznej szkodliwości czynu, winę sprawcy oraz cele kary (zapobiegawcze, wychowawcze, kształtowanie świadomości prawnej).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że zarzut rażącej niewspółmierności kary może prowadzić do zmiany orzeczenia tylko w przypadku ewidentnej, jaskrawej dysproporcji, a nie zwykłej różnicy w ocenach. Kara musi nie uwzględniać w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz celów kary.

Czy młody staż sędziowski, problemy rodzinne i duże obciążenie pracą mogą stanowić istotne okoliczności łagodzące przy wymiarze kary dyscyplinarnej za przewlekłość postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te okoliczności mogą i powinny być uwzględnione przy wymiarze kary, zwłaszcza gdy nie wynikają z demoralizacji, lecz z trudnej sytuacji życiowej i zawodowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił te czynniki. Młody staż sędziowski wpływa na warsztat pracy, problemy rodzinne (zagrożona ciąża żony, choroba matki) obciążały sędziego, a dodatkowe obowiązki (przewodniczący wydziału, orzekanie w kilku wydziałach, brak asystenta, duża liczba spraw) znacząco wpływały na jego pracę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Strona wygrywająca
Obwiniony sędzia T.D.

Strony

NazwaTypRola
T. D.osoba_fizycznaobwiniony sędzia
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowyskarżący
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w W.organ_państwowywnioskodawca

Przepisy (8)

Główne

u.s.p. art. 107 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.s.p. art. 109 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy wymiaru kar dyscyplinarnych (upomnienie, nagana).

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Zasada koncentracji materiału dowodowego i szybkości postępowania.

Pomocnicze

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stosowanie przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary.

k.k. art. 53

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Okoliczności wpływające na społeczną szkodliwość czynu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara upomnienia jest adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczności łagodzące (młody staż, problemy rodzinne, obciążenie pracą). • Kara upomnienia spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze. • Wymóg rażącej niewspółmierności kary nie został spełniony.

Odrzucone argumenty

Kara upomnienia jest rażąco niewspółmiernie łagodna. • Kara upomnienia nie uwzględnia wagi czynu i jego szkodliwości społecznej. • Kara upomnienia nie spełnia funkcji prewencyjnej i nie jest wystarczająco dolegliwa. • Kara nagany powinna zostać wymierzona ze względów kompensacyjnych i dolegliwościowych.

Godne uwagi sformułowania

rażąca niewspółmierność kary • zasadnicza różnica pomiędzy karą orzeczoną a karą sprawiedliwą • "bijące w oczy" dysproporcji • nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa • całokształt ujawnionych w niniejszej sprawie okoliczności przemawia za zastosowaniem najłagodniejszej kary dyscyplinarnej

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący

Paweł Zubert

sprawozdawca

Kazimierz Tomaszek

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ocena adekwatności kary dyscyplinarnej w przypadku przewlekłości postępowania, uwzględnianie okoliczności łagodzących przez sędziów, interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizmy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i złożoność oceny kary, co jest interesujące dla prawników. Pokazuje też, jak sąd najwyższej instancji analizuje zarzuty dotyczące wymiaru kary.

Kara upomnienia zamiast nagany dla sędziego za przewlekłość – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy łagodna kara jest sprawiedliwa.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst