II DSK 2/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał odwołania Prokuratora Generalnego i Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Najwyższego - Izby Dyscyplinarnej z dnia 14 lutego 2019 r. (sygn. akt I DSK 5/18), który dotyczył byłej prokuratorki E. A. Obwiniona została uznana za winną popełnienia zarzucanych jej czynów: prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 137 § 1 Prawa o prokuraturze w zw. z art. 178a § 1 k.k.) oraz dopuszczenia do prowadzenia pojazdu przez małoletniego syna (art. 137 § 1 Prawa o prokuraturze w zw. z art. 96 § 1 pkt 2 k.w.). Sąd pierwszej instancji wymierzył kary obniżenia uposażenia, uznając pierwszy czyn za wypadek mniejszej wagi. Odwołania zarzucały m.in. obrazę prawa materialnego i wymierzenie kary nieznanej ustawie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 kpk – brak udziału obrońcy w rozprawie, w której jego udział był obowiązkowy, co wynikało z opinii biegłych psychiatrów wskazującej na niezdolność obwinionej do samodzielnej obrony. Sąd uznał za bezzasadny zarzut wymierzenia kary nieznanej ustawie, ale za zasadne zarzuty dotyczące błędnego uznania pierwszego czynu za wypadek mniejszej wagi z uwagi na uwzględnienie okoliczności niemogących być brane pod uwagę (stan psychiczny, problemy osobiste). Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów oraz kryteriów oceny czynu jako wypadku mniejszej wagi.
Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratorów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak udziału obrońcy w rozprawie, w której jego udział był obowiązkowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak udziału obrońcy w rozprawie, w której jego udział był obowiązkowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji, gdy opinia biegłych psychiatrów wskazała na niezdolność obwinionej do samodzielnej obrony, a sąd pierwszej instancji nie wydał postanowienia o braku obowiązku obrony, udział obrońcy w rozprawie był obowiązkowy. Niestawiennictwo obrońcy na rozprawie po wznowieniu przewodu sądowego stanowiło naruszenie przepisów i skutkowało uchyleniem wyroku.
Czy kara obniżenia uposażenia jest karą znaną ustawie w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratora?
Odpowiedź sądu
Tak, kara obniżenia uposażenia jest karą znaną ustawie, a zarzut jej nieznajomości jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kara obniżenia uposażenia jest przewidziana w obowiązujących przepisach, a zarzut jej nieznajomości jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej jest niezasadny. Interpretacja art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. powinna być zawężająca i dotyczyć kar w ogóle nieprzewidzianych w polskim systemie prawnym.
Czy wygaśnięcie stosunku służbowego prokuratora ogranicza katalog kar dyscyplinarnych możliwych do wymierzenia?
Odpowiedź sądu
Nie, wygaśnięcie stosunku służbowego nie ogranicza katalogu kar dyscyplinarnych, choć niektóre z nich mogą mieć charakter symboliczny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne toczy się nadal mimo wygaśnięcia stosunku służbowego, a orzeczenie kary ma samodzielne znaczenie i może być wykonywane poprzez zawiadomienie odpowiednich organów.
Czy okoliczności dotyczące stanu psychicznego, problemów rodzinnych i osobistych sprawcy mogą być brane pod uwagę przy ocenie, czy czyn stanowi wypadek mniejszej wagi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności dotyczące stanu psychicznego, problemów rodzinnych i osobistych sprawcy nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie, czy czyn stanowi wypadek mniejszej wagi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przy ocenie, czy czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, należy uwzględniać jedynie okoliczności przedmiotowo-podmiotowe samego czynu, a nie cechy osobowe sprawcy, takie jak stan zdrowia czy problemy osobiste.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. A. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w tym braku obligatoryjnej obrony (pkt 10).
Prawo o prokuraturze art. 137 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Przewinienie dyscyplinarne polegające na uchybieniu godności urzędu prokuratora.
Prawo o prokuraturze art. 142 § 5
Ustawa Prawo o prokuraturze
Określenie czynu jako wypadku mniejszej wagi.
Pomocnicze
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
k.w. art. 96 § 1
Kodeks wykroczeń
Wykroczenie polegające na dopuszczeniu do prowadzenia pojazdu przez osobę nieposiadającą uprawnień.
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 104 § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Kary dyscyplinarne dla sędziów (stosowane odpowiednio do prokuratorów).
Prawo o prokuraturze art. 127 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Kary dyscyplinarne dla prokuratorów.
k.p.k. art. 79 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy wyznaczenia obrońcy z urzędu.
k.p.k. art. 79 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązkowy udział obrońcy w rozprawie.
k.p.k. art. 409 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie zamkniętego przewodu sądowego.
Prawo o prokuraturze art. 171 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Stosowanie przepisów kpk i kk w postępowaniu dyscyplinarnym.
Prawo o prokuraturze art. 159
Ustawa Prawo o prokuraturze
Postępowanie dyscyplinarne po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku służbowego prokuratora.
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 118
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przesyłanie orzeczeń dyscyplinarnych do właściwych organów po wygaśnięciu stosunku służbowego sędziego (stosowane odpowiednio do prokuratorów).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udziału obrońcy w rozprawie, w której jego udział był obowiązkowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Błędne uznanie czynu za wypadek mniejszej wagi z uwagi na uwzględnienie okoliczności niemogących być brane pod uwagę.
Odrzucone argumenty
Kara obniżenia uposażenia jest karą nieznaną ustawie. • Wygaśnięcie stosunku służbowego prokuratora ogranicza katalog kar dyscyplinarnych.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok Sądu Najwyższego - Izby Dyscyplinarnej z 14 lutego 2019 r. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. • wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, ponieważ obrońca obwinionej E. A. nie brał udziału w rozprawie 14 lutego 2019 r., w której jego udział był obowiązkowy. • wypadek mniejszej wagi jest postacią czynu o znamionach (przestępstwa) typu podstawowego, charakteryzującą się przewagą elementów łagodzących o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. • okoliczności odnoszące się do osoby sprawcy, a w szczególności stan zdrowia, dotychczasowy sposób życia, jego właściwości i warunki osobiste nie mogą być brane pod uwagę przy dokonywaniu oceny, że konkretny czyn stanowi wypadek mniejszej wagi.
Skład orzekający
Adam Tomczyński
przewodniczący
Paweł Zubert
sprawozdawca
Bogdan Gutowski
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów oraz kryteriów oceny czynu jako wypadku mniejszej wagi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratora, co jest zawsze interesujące. Kluczowe jest tu naruszenie proceduralne dotyczące braku obrony, co pokazuje znaczenie formalnych gwarancji procesowych nawet w sprawach dyscyplinarnych.
“Prokurator straciła obrońcę w kluczowym momencie rozprawy – Sąd Najwyższy uchyla wyrok.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.