II DSK 13/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie dyscyplinarne wobec prokuratora T.O. do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny kwestii dopuszczalności kasacji od orzeczeń dyscyplinarnych wydanych po zmianach w prawie.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym w sprawie prokuratora T.O., obwinionego o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Z uwagi na wątpliwości prawne dotyczące dopuszczalności kasacji po zmianach w ustawie Prawo o prokuraturze i ustawie o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie. Decyzja ta jest uzależniona od rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w analogicznej sprawie.
Sąd Najwyższy, w Izbie Dyscyplinarnej, rozpoznał kasację wniesioną przez obwinionego T. O. oraz jego obrońcę od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 29 marca 2018 r. Obwiniony prokurator został oskarżony o delikt dyscyplinarny polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, co stanowiło również występek z art. 178a § 1 k.k. Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy orzeczenie niższej instancji dotyczące kary dyscyplinarnej. Kasacje zostały wniesione po wejściu w życie przepisów nowelizujących ustawę Prawo o prokuraturze i ustawę o Sądzie Najwyższym, które wyłączyły możliwość wnoszenia kasacji od orzeczeń sądów dyscyplinarnych drugiej instancji. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy intertemporalne i ugruntowane orzecznictwo, stwierdził wątpliwości co do dopuszczalności kasacji w tej konkretnej sprawie, gdyż termin do jej wniesienia upłynął po dacie wejścia w życie nowych przepisów. W związku z tym, Sąd Najwyższy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności przepisów wyłączających kasację z Konstytucją RP. Do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności przepisów nowej ustawy o Sądzie Najwyższym, które wyłączyły możliwość wnoszenia kasacji od orzeczeń sądów dyscyplinarnych drugiej instancji, z prawem do sądu i prawem do zaskarżenia orzeczeń. Wątpliwości dotyczą sytuacji, gdy delikt popełniono przed wejściem w życie nowych przepisów, a termin do wniesienia kasacji upłynął już po ich wejściu w życie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. O. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego | organ_państwowy | inna strona |
Przepisy (14)
Główne
ustawa o prokuratorze art. 66 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuratorze
Podstawa odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 163a § 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis wyłączający możliwość złożenia kasacji od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 122 § 13
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis intertemporalny nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych do zakończenia postępowania w instancji, w której się toczy.
Pomocnicze
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Przepis określający występek prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa utrzymania w mocy orzeczenia sądu niższej instancji.
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
Podstawa stosowania przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego.
Prawo o prokuraturze art. 171 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
Podstawa stosowania przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego.
Prawo o prokuraturze art. 166
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.
ustawa o Sądzie Najwyższym art. 121
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Przepis dotyczący stosowania przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej w brzmieniu nadanym nową ustawą.
Prawo o prokuraturze art. 145 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
Przepis wskazujący, że w drugiej instancji w sprawach dyscyplinarnych prokuratorów orzeka Sąd Najwyższy.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.
ustawa o TK art. 33 § 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.
k.p.k. art. 22 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zawieszenia postępowania.
Prawo o prokuraturze art. 171 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
Podstawa do zawieszenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości co do dopuszczalności kasacji w świetle przepisów intertemporalnych i zmian w ustawie Prawo o prokuraturze oraz ustawie o Sądzie Najwyższym.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa przywołanych przepisów art. 163 § 1 i art. 163a § 1 Prawa o prokuraturze nie budzi wątpliwości, że po 3 kwietnia 2018 r. instytucja kasacji w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów została zlikwidowana. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w której również występuje zagadnienie prawne, analogiczne z tym, które stało się asumptem do sformułowania przez Sąd Najwyższy pytania prawnego.
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący
Paweł Czubik
sprawozdawca
Lidia Rutecka
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących kasacji w sprawach dyscyplinarnych prokuratorów oraz kwestii zgodności z Konstytucją RP przepisów ograniczających prawo do zaskarżenia."
Ograniczenia: Orzeczenie zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i możliwością zaskarżenia orzeczeń, a także zmian w ustroju Sądu Najwyższego i odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów.
“Czy prokurator może uniknąć kasacji przez zmianę prawa? Sąd Najwyższy czeka na decyzję Trybunału Konstytucyjnego.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II DSK 13/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) Ławnik Lidia Rutecka Protokolant Karolina Majewska przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego w sprawie obwinionego T. O. obwinionego o delikt dyscyplinarny z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuratorze (Dz. U. z 2011 r., nr 270, poz. 1599 t.j) po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r., kasacji wniesionej przez obwinionego i obrońcę obwinionego od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt PK I OSD […] postanowił: Zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. akt P 4/19, (dot. sygn. akt II DO 5/18 Sądu Najwyższego). UZASADNIENIE Prokurator w stanie spoczynku T. O. został obwiniony o to, że w dniu 13 października 2013 r. w B., gm. B., prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy o nr rej. […] , znajdując się w stanie nietrzeźwości o stężeniu wynoszącym w godzinach od 10:45 do 11:10 od 2 ‰ do 2,2 ‰ alkoholu we krwi, lub prowadzącym do takiego stężenia, realizując w ten sposób znamiona występku z art. 178a § 1 k.k. przez co uchybił godności urzędu prokuratorskiego, tj. deliktu dyscyplinarnego z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r., nr 270, poz. 1599 -t.j.). W efekcie toczącego się postępowania, ostatecznie, Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, w sprawie sygn. akt PK I OSD […] , orzeczeniem z dnia 29 marca 2018 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., art. 455 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2017 r., poz. 1767 t.j.) utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt PK I SD […] w części dotyczącej kary wymierzonej obwinionemu a kosztami postępowania odwoławczego na podstawie art. 166 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2017 r. poz. 1767 t.j.) obciążył Skarb Państwa. Odpis orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z uzasadnieniem obwiniony T. O. otrzymał w dniu 18 kwietnia 2018 r., zaś jego obrońca w dniu 17 kwietnia 2018 r. Od przedmiotowego orzeczenia w dniu 17 maja 2018 r. kasacje wnieśli obwiniony T. O. oraz jego obrońca. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Na podstawie wprowadzonego od dnia 3 kwietnia 2018 r. przepisu art. 163a ustawy Prawo o prokuraturze, od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje a do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy Prawo o prokuraturze stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy (art. 122 pkt 13 ustawy o Sądzie Najwyższym). W orzecznictwie ugruntowany jest również pogląd o konieczności stosowania przepisów nowych, w przypadku wątpliwości, które z przepisów proceduralnych należy zastosować (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. I KZP 10/16). Zgodnie z treścią przepisu art. 163 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 kwietnia 2018 r. od orzeczenia wydanego przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny stronom i Prokuratorowi Generalnemu przysługiwała kasacja do Sądu Najwyższego. Kasacja mogła być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa lub rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej. Przepis ten został uchylony z dniem 3 kwietnia 2018 r., na podstawie art. 110 pkt 26 ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r. Dodatkowo, na podstawie art. 110 pkt 27 ustawy o Sądzie Najwyższym, do ustawy Prawo o prokuraturze wprowadzono przepis art. 163a § 1, który stanowi, że „od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje”. Na mocy przepisu intertemporalnego - art. 122 pkt 13 ustawy o Sądzie Najwyższym, do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 110 (Prawo o prokuraturze) - stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy oraz przepis art. 121, który stanowi, że do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, o ile przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia kasacji. Wykładnia językowa przywołanych przepisów art. 163 § 1 i art. 163a § 1 Prawa o prokuraturze nie budzi wątpliwości, że po 3 kwietnia 2018 r. instytucja kasacji w postępowaniu dyscyplinarnym prokuratorów została zlikwidowana. Wiąże się to ze zmianami w modelu tego postępowania, ponieważ po tej dacie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 2 Prawa o prokuraturze, w drugiej instancji w sprawach dyscyplinarnych prokuratorów orzeka Sąd Najwyższy, a nie Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym (korporacyjny sąd odwoławczy). Mając powyższe na względzie, w sprawie sygn. akt II DO 5/18, w dniu 7 lutego 2019 r., Sąd Najwyższy, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zmianami) i art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U.2016.2072) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: „Czy przepisy art. 121 i art. 122 pkt 13 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5 ze zmianami), w zakresie, w którym wyłączają możliwość złożenia kasacji od prawomocnych orzeczeń Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, dotyczących deliktów dyscyplinarnych popełnionych przed 3 kwietnia 2018 roku, w których termin do wniesienia tejże kasacji upłynął po 3 kwietnia 2018 roku, są zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”? Sprawa wpłynęła do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 12 lutego 2019 r., została zarejestrowana pod sygn. akt P 4/19 a termin jej rozpatrzenia nie został jeszcze wyznaczony. W niniejszej sprawie, delikt dyscyplinarny został popełniony w dniu 13 października 2013 r., prawomocne orzeczenie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym zapadło w dniu 29 marca 2018 r., a termin do wniesienia kasacji upłynął z dniem 17 maja 2018 r., a więc już po wejściu w życie ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r., tj. po 3 kwietnia 2018 r. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w której również występuje zagadnienie prawne, analogiczne z tym, które stało się asumptem do sformułowania przez Sąd Najwyższy pytania prawnego. Wobec wątpliwości co do dopuszczalności z mocy prawa kasacji w przedmiotowej sprawie i przedstawionym Trybunałowi Konstytucyjnemu pytaniem prawnym, na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 ust. 1 ustawy prawo o prokuraturze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI