II DSI 8/18

Sąd Najwyższy2018-12-17
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarnaWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjaprawo o prokuraturzeodpowiedzialność dyscyplinarnazmiany legislacyjneprzepisy przejściowe

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasacje w sprawie dyscyplinarnej prokuratora, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy ze względu na zmiany w przepisach dotyczących Sądu Najwyższego.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionych od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, które utrzymało w mocy karę nagany dla prokuratora D. M. Sąd Najwyższy uznał obie kasacje za niedopuszczalne z mocy ustawy, powołując się na przepisy przejściowe ustawy o Sądzie Najwyższym, które wykluczają możliwość wniesienia kasacji od orzeczeń wydanych po wejściu w życie nowych przepisów, nawet jeśli dotyczą czynów popełnionych wcześniej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez prokuratora D. M. oraz Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego, które utrzymało w mocy karę nagany dla prokuratora D. M. Sąd Dyscyplinarny uznał prokuratora za winnego popełnienia czynu z art. 137 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacje są niedopuszczalne z mocy ustawy. Powołano się na przepisy przejściowe ustawy o Sądzie Najwyższym, które stanowią, że do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże, w przypadku spraw rozstrzygniętych przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, a następnie wniesiono kasację, należy stosować nowe przepisy, które nie przewidują kasacji od orzeczeń sądu II instancji. Ponieważ orzeczenie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego zostało wydane w dniu 1 marca 2018 r., a kasacje wniesiono po wejściu w życie nowych przepisów, które wykluczają kasację, Sąd Najwyższy pozostawił obie kasacje bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy przejściowe ustawy o Sądzie Najwyższym, które wyłączają możliwość wniesienia kasacji od orzeczeń wydanych po wejściu w życie nowych przepisów, nawet jeśli dotyczą czynów popełnionych przed ich wejściem w życie. W przypadku spraw rozstrzygniętych przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, dalsze postępowanie prowadzone jest w trybie i na zasadach wynikających z nowych przepisów, które nie przewidują kasacji od orzeczeń sądu II instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaobwiniony
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnegoorgan_państwowywnioskodawca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w C.organ_państwowywnioskodawca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (13)

Główne

Prawo o prokuraturze art. 163a

Ustawa Prawo o prokuraturze

kasacja od orzeczenia sądu II instancji nie przysługuje

Pomocnicze

Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1, 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

ustawa o SN art. 121

Ustawa o Sądzie Najwyższym

przepisy przejściowe dotyczące prowadzenia postępowań

ustawa o SN art. 122 § pkt 13

Ustawa o Sądzie Najwyższym

stosowanie przepisów dotychczasowych do zakończenia postępowania

p.u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Prawo o prokuraturze art. 137 § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 142 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 148 § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 163 § 1

Ustawa Prawo o prokuraturze

prawo do kasacji od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego

Prawo o prokuraturze art. 166

Ustawa Prawo o prokuraturze

koszty postępowania

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja niedopuszczalna z mocy ustawy ze względu na zmiany w przepisach o Sądzie Najwyższym i przepisy przejściowe.

Odrzucone argumenty

Argumenty stron dotyczące merytorycznego rozpoznania kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy przepisy przejściowe ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym termin „orzeczenie" w ustawach normujących postępowanie dyscyplinarne posiada bowiem znaczenie swoiste, inne od przyjętego na gruncie Kodeksu postępowania karnego

Skład orzekający

Adam Tomczyński

przewodniczący

Ryszard Witkowski

członek

Adam Roch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o Sądzie Najwyższym i ich zastosowanie do postępowań dyscyplinarnych prokuratorów, w szczególności w kontekście dopuszczalności kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmian legislacyjnych dotyczących Sądu Najwyższego i postępowań dyscyplinarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze zmianami w Sądzie Najwyższym i ich wpływem na postępowania dyscyplinarne, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Kasacja prokuratora odrzucona przez Sąd Najwyższy. Kluczowe znaczenie przepisów przejściowych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II DSI 8/18
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Tomczyński (przewodniczący)
‎
SSN Ryszard Witkowski
‎
SSN Adam Roch
Protokolant Katarzyna Wojnicka
sprawie D. M. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. - po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej Najwyższego na rozprawie w dniu 17 grudnia 2018 roku kasacji obwinionego i Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 1 marca 2018 r. - sygn. OSD […],
- na podstawie art. 163a i art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 177 ze zm.) w zw. art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1, 3 i 4 k.p.k. w zw. art. 121 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r. poz. 5 ze zmianami) i art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz.U.z 2018 r., poz. 23 ze zm.)-
postanowił:
I. kasację D. M. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. pozostawić bez rozpoznania;
II. kasację Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego pozostawić bez rozpoznania;
III. kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym obciążyć Skarb Państwa
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w W. - orzeczeniem z dnia 17 listopada 2017 r. - sygn. PK I SD […], uznał D. M. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. za winnego popełnienia czynu z art. 137 § 1 ustawy dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze i za to na podstawie art. 142 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o prokuraturze - wymierzył karę nagany, z podaniem na podstawie 148 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze orzeczenia do wiadomości publicznej, po jego uprawomocnieniu się, poprzez przekazanie przez Prokuraturę Krajową do wszystkich jednostek organizacyjnych Prokuratury.
Orzeczeniem Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 1 marca 2018 r. - sygn. OSD […], po rozpoznaniu odwołania obwinionego, Prokuratora Generalnego i Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego, zaskarżone orzeczenie utrzymano w mocy.
Od tego orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym kasację wniósł:
' 1. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy - Prawo o prokuraturze - poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów sformułowanych w odwołaniach Prokuratora Generalnego i Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego i nie odniesienie się do przedstawionej w niej argumentacji) oraz rażąco niewspółmierną karę dyscyplinarną w postaci nagany w stosunku do społecznej szkodliwości deliktu dyscyplinarnego i zawinienia, wnosząc w konkluzji o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Odwoławczemu Sądowi Dyscyplinarnemu przy Prokuratorze Generalnym do ponownego rozpoznania.
2. Obwiniony, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 pkt 2 i 3  k.p.k - poprzez wyjście poza granice skargi, naruszenie zakazu reformationis in peius i nierozważenie wszystkich zarzutów środka odwoławczego) oraz materialnego(art. 137 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze - poprzez zastosowanie go do ustalonego stanu faktycznego - alternatywnie art. 137 § 2 ustawy Prawo o prokuraturze - poprzez jego niezastosowanie - działanie w interesie społecznym), wnosząc w konkluzji o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Wprawdzie zgodnie z art. 163 § 1 ustawy Prawo o prokuraturze - w wersji obowiązującej do dnia 3 kwietnia 2018 r. od orzeczenia wydanego przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny stronom i Prokuratorowi Generalnemu przysługiwała kasacja do Sądu Najwyższego, która mogła być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa lub rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej, to jednak na mocy art. 122 pkt 13 przepisów przejściowych ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r. poz. 5 ze zmianami) stanowiącego, iż „stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy" - przepisy ustawy Prawo o prokuraturze w rzeczonej wersji mogły być stosowane do spraw zawisłych przed sądami dyscyplinarnymi I i II instancji, do czasu merytorycznego ich zakończenia poprzez wydanie orzeczenia rozstrzygnięcia dotyczącego istoty postępowania, a więc w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że kasacja przysługiwała wyłącznie od wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczeń, stanowiących funkcjonalny odpowiednik wydawanych w postępowaniu karnym wyroków. Termin „orzeczenie" w ustawach normujących postępowanie dyscyplinarne posiada bowiem znaczenie swoiste, inne od przyjętego na gruncie Kodeksu postępowania karnego, a to ze względu na to, że zgodnie z art. 174 Konstytucji RP wyłącznie sądy i trybunały mogą wydawać wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej(zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 listopada 2012 r., SDI 34/12; 18 lipca 2002 r., III DS 10/02, OSNP 2003/16/392, OSNP-wkł. 2003/5/8; z dnia 28 kwietnia 2011 r., SDI 6/11, OSNwSD 1011/74/257).
W realiach niniejszej sprawy art. 122 przywołanej wyżej ustawy o Sądzie Najwyższym nie ma zastosowania, albowiem sprawa została rozstrzygnięta przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów. Orzeczenie Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym wydane zostało w dniu 1 marca 2018 r. - sygn. OSD […], i z tą datą stało się prawomocne. Wniesienie kasacji na dotychczasowych przepisach możliwe było w terminie do dnia 3 kwietnia 2018 r. Z tą chwilą dalsze procedowanie w świetle treści art. 121 przepisów przejściowych cyt. ustawy o Sądzie Najwyższym - w odniesieniu do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzone jest w trybie i na zasadach wynikających z przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej w brzmieniu nadanym nową ustawą, o ile przed dniem wejścia jej w życie nie upłynął termin do wniesienia kasacji. Te zaś kasacji nie przewidują, co wynika wprost z art. 163a ustawy Prawo o prokuraturze, który stwierdza, iż od orzeczenia sądu II instancji kasacja nie przysługuje, co odnieść należy w procesowych realiach niniejszej sprawy do orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 166 ustawy Prawo o prokuraturze.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI