II DSI 73/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez adwokata M. L. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, które zmieniło orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Z. Sąd pierwszej instancji uznał adwokata za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na rażącym naruszeniu obowiązków procesowych poprzez przekazanie korespondencji tymczasowo aresztowanego z pominięciem prokuratury, wymierzając karę pieniężną. Wyższy Sąd Dyscyplinarny, rozpoznając odwołanie, zmienił orzeczenie w ten sposób, że w miejsce kary pieniężnej wymierzył karę nagany. Adwokat M. L. złożył kasację, zarzucając m.in. obrazę przepisów prawa procesowego i materialnego, dowolną ocenę dowodów oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy w składzie SSO Tomasz Przesławski (przewodniczący i sprawozdawca), SSO Ryszard Witkowski i SSO Adam Tomczyński oddalił kasację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że na etapie postępowania kasacyjnego przedmiotem rozpoznania mogą być jedynie zarzuty skierowane wobec orzeczenia sądu drugiej instancji, a nie ponowne kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. Sąd uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Wskazano, że zarzuty dotyczące oceny zeznań świadków i wyjaśnień obwinionego nie podważają skutecznie stosowania zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy odniósł się również do dodatkowego zarzutu dotyczącego naruszenia zasady nullum crimen, nulla poena sine lege, uznając go za niedopuszczalny na etapie kasacji, a także kwestionując jego zasadność merytoryczną w kontekście ugruntowanej praktyki stosowania Kodeksu Etyki Adwokackiej. Sąd Najwyższy oddalił kasację, obciążając obwinionego kosztami postępowania kasacyjnego. Sędzia Tomasz Przesławski zgłosił zdanie odrębne, wskazując na wadliwość postępowania odwoławczego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury z uwagi na nierzetelne rozważenie wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w środku odwoławczym, co stanowi naruszenie art. 433 § 2 kpk i art. 457 § 3 kpk.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów, zasady postępowania kasacyjnego oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procedury dyscyplinarnej w samorządzie adwokackim.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przekazanie korespondencji tymczasowo aresztowanego z pominięciem prokuratury stanowi rażące naruszenie obowiązków procesowych adwokata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie stanowi naruszenie obowiązków procesowych, tajemnicy dokumentów uzyskanych od klienta oraz obowiązku udzielania pomocy prawnej z należytą sumiennością i gorliwością.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że materiał dowodowy (listy, protokół przeszukania) potwierdza przekazanie korespondencji z naruszeniem przepisów, co uzasadnia odpowiedzialność dyscyplinarną.
Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji obwinionego adwokata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W ocenie Sądu Najwyższego (w większości składu) tak, sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty należycie. W ocenie sędziego referenta (zdanie odrębne) nie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa procesowego. Sędzia referent wskazał na nierzetelność kontroli instancyjnej i pominięcie niektórych zarzutów.
Czy naruszenie zasad etyki adwokackiej i przepisów Prawa o adwokaturze przez adwokata może być podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie tych przepisów stanowi podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że przepisy Prawa o adwokaturze i Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej określają standardy postępowania adwokatów, a ich naruszenie podlega ocenie dyscyplinarnej.
Czy zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji mogą być skutecznie podnoszone w kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, na etapie postępowania kasacyjnego przedmiotem rozpoznania mogą być jedynie zarzuty skierowane wobec orzeczenia sądu drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił niedopuszczalność ponownego kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji w środku zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, jakim jest kasacja.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | obwiniony adwokat |
| A. S. | osoba_fizyczna | tymczasowo aresztowany |
| M. D. | osoba_fizyczna | świadkowa |
| Prokuratura Okręgowa w G. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Izba Adwokacka w Z. | instytucja | organ samorządu adwokackiego |
| W. K. | osoba_fizyczna | współpracownik adwokata |
Przepisy (25)
Główne
Zasady Etyki Adwokackiej art. § 19 ust. 1-3
Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu
Naruszenie obowiązków procesowych, tajemnicy dokumentów uzyskanych od klienta, nieudzielenie pomocy prawnej z należytą sumiennością i gorliwością.
Zasady Etyki Adwokackiej art. § 8
Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu
Ogólne zasady etyki zawodowej.
P.o.a. art. 80
Prawo o adwokaturze
Podstawa odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów zawartych w środku odwoławczym.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa kasacji - rażące naruszenie prawa procesowego lub materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
Pomocnicze
P.o.a. art. 81 ust. 1 pkt 2
Prawo o adwokaturze
Podstawa wymierzenia kary nagany.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawdy materialnej.
k.p.k. art. 5 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada domniemania niewinności, rozstrzyganie wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 9 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek przeprowadzania dowodów z urzędu.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek przeprowadzania dowodów z urzędu.
k.p.k. art. 174
Kodeks postępowania karnego
Zakaz zastępowania dowodu z zeznań świadka treścią dokumentu.
k.p.k. art. 399 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uprzedzenia o zmianie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 424 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zmiana orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 438 pkt 1-4
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego przedstawienia w uzasadnieniu argumentacji dotyczącej zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Możliwość rozszerzenia kasacji.
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.
Konstytucja RP art. 42 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada nullum crimen, nulla poena sine lege.
Konstytucja RP art. 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezależność samorządów zawodowych.
NRA
Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 52/2011
Tekst jednolity Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu.
NRA art. pkt 1a i b
Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 23/2017
Określenie wysokości zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego.
NRA
Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98
Zasady Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złagodzenie kary z pieniężnej na naganę przez sąd II instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego przez sądy dyscyplinarne. • Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. • Zarzut naruszenia zasady nullum crimen, nulla poena sine lege.
Godne uwagi sformułowania
Na etapie postępowania kasacyjnego przedmiotem rozpoznania mogą być bowiem jedynie zarzuty skierowane wobec orzeczenia sądu II instancji. • Autor kasacji pod pozorem zarzutów wobec orzeczenia II instancji starał się przemycić zarzuty wobec ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd I instancji, co w nadzwyczajnym środku zaskarżenia jest niedopuszczalne. • Sąd Najwyższy wielokrotnie akcentuje w swoich judykatach, że „przepis art. 433 § 2 KPK ma charakter bezwzględny i nakazuje sądowi odwoławczemu rozważenie wszystkich wniosków i zarzutów zawartych w środku odwoławczym, zaś pominięcie niektórych z nich, czy też odniesienie się do nich jedynie ogólnikowe, bez podania konkretnych i rzeczowych argumentów, dla których nie zostały uwzględnione, stanowi naruszenie art. 433 § 2 i art. 457 § 3 KPK.
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący, sprawozdawca
Ryszard Witkowski
członek
Adam Tomczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów, zasady postępowania kasacyjnego oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procedury dyscyplinarnej w samorządzie adwokackim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata i procedury kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników. Zdanie odrębne dodaje element kontrowersji i wskazuje na potencjalne problemy proceduralne.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o rzetelność postępowania dyscyplinarnego adwokata.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 20 PLN
kara pieniężna (uchylona): 6000 PLN
koszty postępowania dyscyplinarnego (uchylone): 2000 PLN
Zdanie odrębne
Tomasz Przesławski
Sędzia Tomasz Przesławski zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury nie przeprowadził rzetelnej kontroli instancyjnej, nie rozważył wszystkich zarzutów apelacji i nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób wystarczający, co stanowi naruszenie art. 433 § 2 kpk i art. 457 § 3 kpk.
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.