II DSI 67/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie rozpoznającym kasację Prokuratora Generalnego na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. o umorzeniu dochodzenia dyscyplinarnego wobec adwokata R. G. (sygn. akt RD (...)) powziął wątpliwości co do wykładni przepisów prawa. Dotyczą one zastosowania art. 521 k.p.k. do postanowień sądu dyscyplinarnego dla adwokatów w kontekście art. 91a ustawy Prawo o adwokaturze. Wątpliwości te wynikły z analizy kasacji, w której Prokurator Generalny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszczające kasację od postanowień kończących postępowanie, podczas gdy Rzecznik Dyscyplinarny uznał kasację za niedopuszczalną. Sąd Najwyższy, rozważając różne poglądy doktryny i orzecznictwa, w tym uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r. (sygn. akt I KZP 6/16), postanowił przedstawić zagadnienie prawne składowi siedmiu sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu podkreślono znaczenie kontroli sądowej nad organami samorządu zawodowego dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. Sędzia Adam Roch zgłosił zdanie odrębne, uznając kasację za oczywisto niedopuszczalną i brak podstaw do przedstawienia zagadnienia prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów przepis art. 521 k.p.k. znajduje zastosowanie do postanowień sądu dyscyplinarnego dla adwokatów, czy też art. 91a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w sposób wyczerpujący reguluje zagadnienie dopuszczalności kasacji od rozstrzygnięć wydawanych przez sądy dyscyplinarne dla adwokatów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przedstawiono do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powziął wątpliwości co do wykładni przepisów prawa, analizując kasację Prokuratora Generalnego. Istnieją rozbieżności w orzecznictwie co do możliwości zastosowania art. 521 k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów, zwłaszcza w kontekście przepisów Prawa o adwokaturze regulujących kasację. Sąd rozważa konstytucyjne prawo do sądu i rolę samorządu adwokackiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. | instytucja | organ |
| adwokat R. G. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | strona postępowania |
| Pierwszy Zastępca Prokuratora Generalnego Prokurator Krajowy | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (28)
Główne
u.S.N. art. 82
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Umożliwia przedstawienie zagadnienia prawnego składowi 7 sędziów, gdy Sąd Najwyższy poweźmie poważne wątpliwości co do wykładni przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia.
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kasacji nadzwyczajnej wnoszonej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka.
pr. o adw. art. 91a § ust. 1
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Reguluje dopuszczalność kasacji od orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego.
Konstytucja RP art. 17 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Umożliwia tworzenie samorządów zawodowych.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 175 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa organy sprawujące wymiar sprawiedliwości.
Pomocnicze
pr. o adw. art. 95n § pkt 1
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o adwokaturze stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
k.p.k. art. 459 § § 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zażaleń i ich rozpoznawania.
pr. o adw. art. 93 § ust. 4
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Dotyczy statusu strony w postępowaniu dyscyplinarnym.
pr. o prok. art. 13
Ustawa – Prawo o prokuraturze
Dotyczy reprezentowania prokuratury jako organu państwa.
pr. o adw. art. 80
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Dotyczy przewinienia dyscyplinarnego w postaci nadużycia wolności wypowiedzi.
Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu art. § 17
Dotyczy zasad etyki adwokackiej.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy umorzenia postępowania wobec braku znamion czynu.
pr. o adw. art. 95n § pkt 1
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kontroli odwoławczej.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uzasadnienia postanowienia sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady prawdy obiektywnej.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku wszechstronnego rozważenia dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstawy ustaleń faktycznych.
k.p.k. art. 306 § § 1a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego.
k.p.k. art. 325a § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego.
pr. o adw. art. 95 § ust. 1
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Rozróżnia postanowienia i orzeczenia sądu dyscyplinarnego.
pr. o adw. art. 95 § ust. 2
Ustawa – Prawo o adwokaturze
Określa formę rozstrzygnięć sądu dyscyplinarnego.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dopuszczalności kasacji od wyroku kończącego postępowanie.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa rodzaje orzeczeń następczych w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odesłania do innych przepisów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 330 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie poważnych wątpliwości co do wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia. • Konieczność zapewnienia sądowej kontroli orzeczeń organów korporacyjnych dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy (stanowisko Rzecznika Dyscyplinarnego i sędziego Adama Rocha). • Przepisy Prawa o adwokaturze wyczerpująco regulują kwestię kasacji, wyłączając zastosowanie art. 521 k.p.k. • Postanowienie sądu dyscyplinarnego o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 521 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów przepis art. 521 kpk znajduje zastosowanie do postanowień sądu dyscyplinarnego dla adwokatów, czy też art. 91a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w sposób wyczerpujący reguluje zagadnienie dopuszczalności kasacji od rozstrzygnięć wydawanych przez sądy dyscyplinarne dla adwokatów? • Sąd Najwyższy nie może ignorować wątpliwości formułowanych zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. • Nie można tracić z pola widzenia, że przepis art. 91a dotyczy wyłącznie orzeczeń, i to orzeczeń wydanych przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji. • Kasacja w niniejszej sprawie była w sposób oczywisty niedopuszczalna i jako taka winna skutkować podjęciem decyzji o pozostawieniu jej bez rozpoznania.
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący
Adam Roch
sprawozdawca
Konrad Wytrykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów, mającej wpływ na kontrolę sądową nad samorządem zawodowym i prawo do sądu. Rozbieżności w orzecznictwie i zdanie odrębne dodają jej dynamiki.
“Czy kasacja Prokuratora Generalnego od postanowień dyscyplinarnych adwokatów jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy stawia pytanie siedmiu sędziom.”
Zdanie odrębne
Adam Roch
Sędzia Adam Roch nie podzielił stanowiska większości, uznając kasację za oczywisto niedopuszczalną i brak podstaw do przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów. Wskazał, że przepisy Prawa o adwokaturze kompleksowo regulują kwestię kasacji, a art. 521 k.p.k. nie ma zastosowania. Podkreślił również, że orzeczenia sądu dyscyplinarnego w przedmiocie umorzenia dochodzenia nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu art. 521 k.p.k.
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.