Orzeczenie · 2020-12-14

II DSI 63/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-12-14
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarnaWysokanajwyższy
radca prawnyodpowiedzialność dyscyplinarnawykroczenie skarboweniepłacenie podatkówgodność zawoduSąd Najwyższykasacja

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez radcę prawnego W. W. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, które częściowo zmieniło i utrzymało w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego. Obwiniony radca prawny został uznany za winnego popełnienia trzech przewinień dyscyplinarnych polegających na nieterminowym wpłacaniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług, co stanowiło wykroczenia skarbowe. Za te czyny wymierzono mu karę łączną trzech miesięcy zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego oraz dwuletni zakaz sprawowania patronatu. Obrońca w kasacji zarzucał m.in. obrazę art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i art. 36 ust. 5 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, twierdząc, że przyczynami niepłacenia podatków było długotrwałe nieotrzymywanie należności od klientów, co nie powinno być uznane za wykroczenie dyscyplinarne. Podniesiono również zarzut obrazy art. 7 kpk oraz przekroczenia granic zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że nieterminowe wpłacanie podatków jest postępowaniem sprzecznym z prawem i naruszającym godność zawodu radcy prawnego, od którego wymaga się ponadstandardowego sposobu postępowania. Sąd uznał, że brak środków na zapłatę podatków nie usprawiedliwia ich niepłacenia, a radca prawny powinien skorzystać z przewidzianych prawem instrumentów. Zarzuty dotyczące przekroczenia granic zaskarżenia i przedawnienia również uznano za niezasadne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację i obciążyć obwinionego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego za czyny sprzeczne z prawem i naruszające godność zawodu, zwłaszcza w kontekście obowiązków podatkowych oraz zasady postępowania radcy prawnego jako przedstawiciela zawodu zaufania publicznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego prowadzącego działalność gospodarczą i jego obowiązków podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nieterminowe wpłacanie podatków przez radcę prawnego, wynikające z długotrwałego nieotrzymywania należności od klientów, stanowi przewinienie dyscyplinarne polegające na postępowaniu sprzecznym z prawem lub naruszającym godność zawodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieterminowe wpłacanie podatków stanowi przewinienie dyscyplinarne, zarówno jako postępowanie sprzeczne z prawem, jak i naruszające godność zawodu radcy prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nieterminowe wpłacanie podatków jest sprzeczne z prawem i narusza godność zawodu radcy prawnego, od którego wymaga się ponadstandardowego postępowania. Brak środków na zapłatę podatków nie usprawiedliwia ich niepłacenia, a radca prawny powinien skorzystać z przewidzianych prawem instrumentów.

Czy zarzut przedawnienia karalności ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym, gdy orzeczenie sądu drugiej instancji zostało wydane przed upływem terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia karalności nie ma zastosowania w postępowaniu kasacyjnym, jeśli orzeczenie sądu drugiej instancji zostało wydane przed upływem terminu przedawnienia, a Sąd Najwyższy nie uchyla zaskarżonego orzeczenia w celu umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie kasacyjne weryfikuje prawomocne orzeczenie. Jeśli orzeczenie sądu drugiej instancji zostało wydane przed upływem terminu przedawnienia, a Sąd Najwyższy nie uchyla go w celu umorzenia, przedawnienie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kasacji.

Czy Sąd Najwyższy rozpoznający kasację jest związany granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy jest co do zasady związany zarzutami kasacji i tylko je ma obowiązek rozważyć, chyba że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w przepisach k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie ma na celu powtórzenia kontroli odwoławczej, a zarzuty kasacyjne muszą być skierowane wprost pod adresem orzeczenia sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
obwiniony radca prawny W. W. (w sensie utrzymania w mocy orzeczenia)

Strony

NazwaTypRola
W. W.osoba_fizycznaobwiniony radca prawny
Anna KończykinneZastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.r.p. art. 74 § 1

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 64 § 1

Ustawa o radcach prawnych

Pomocnicze

k.k.s. art. 77 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

u.p.d.o.f. art. 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.t.u. art. 103

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.k.s. art. 57 § 1

Kodeks karny skarbowy

KERP art. 11

Kodeks Etyki Radcy Prawnego

u.r.p. art. 65 § 1

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 65 § 2b

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 65^1 § 1

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 706 § 2

Ustawa o radcach prawnych

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.r.p. art. 62^3

Ustawa o radcach prawnych

u.r.p. art. 62^2 § 1

Ustawa o radcach prawnych

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieterminowe wpłacanie podatków wynikało z długotrwałego nieotrzymywania należności od klientów, co nie jest tożsame z wykroczeniem dyscyplinarnym. • Brak zapłaty podatków z przyczyn niezależnych od obwinionego nie może być uznany za wykroczenie dyscyplinarne. • Kara łączna zakazu patronatu została orzeczona z przekroczeniem granic zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Nieterminowe wpłacanie podatków stanowi postępowanie sprzeczne z prawem i naruszające godność zawodu radcy prawnego. • Radca prawny od każdego członka korporacji radcowskiej wymaga się ponadstandardowego sposobu postępowania. • Zarzut przedawnienia karalności nie miał zastosowania. • Sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie przekroczył granic zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

od każdego członka korporacji radcowskiej wymaga się ponadstandardowego sposobu postępowania, tak w życiu zawodowym jak i prywatnym • zachowanie radcy prawnego powinno być wzorem postępowania dla innych członków danego społeczeństwa • nie można tłumaczyć swojego zachowania, w ten sposób, że niepłacenie podatków wynika z nierzetelnego wywiązywania się z umów przez kontrahentów. Taka interpretacja podważa pewność systemu prawa, osłabia jego autorytet i godzi w społeczne poczucie konieczności jego przestrzegania.

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący-sprawozdawca

Ryszard Witkowski

członek

Mariusz Łodko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności dyscyplinarnej radcy prawnego za czyny sprzeczne z prawem i naruszające godność zawodu, zwłaszcza w kontekście obowiązków podatkowych oraz zasady postępowania radcy prawnego jako przedstawiciela zawodu zaufania publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego prowadzącego działalność gospodarczą i jego obowiązków podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nawet w sprawach dyscyplinarnych, gdzie wydaje się, że okoliczności zewnętrzne (niepłacenie przez klientów) mogą być usprawiedliwieniem, Sąd Najwyższy podkreśla wysokie standardy etyczne i prawne dla przedstawicieli zawodów zaufania publicznego.

Radca prawny nie płacił podatków – Sąd Najwyższy przypomina: zawód zaufania publicznego to wzór postępowania!

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst