II DSI 51/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obwinioną notariusz A. C.-C. oraz Ministra Sprawiedliwości od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej. Sprawa dotyczyła przewinienia zawodowego polegającego na dokonaniu 121 czynności notarialnych poza siedzibą kancelarii w okresie od września do listopada 2017 roku. Sąd pierwszej instancji nałożył karę pieniężną w wysokości 20 000 zł, którą Wyższy Sąd Dyscyplinarny zmniejszył do 15 000 zł. Obie strony wniosły kasacje, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów dotyczących miejsca dokonywania czynności notarialnych, niewspółmierności kary, naruszenia prawa do obrony oraz wadliwości uzasadnienia orzeczeń. Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje. Uzasadnił, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani rażącej niewspółmierności kary. Podkreślił, że dokonywanie czynności notarialnych poza kancelarią jest wyjątkiem od reguły i wymaga szczególnych okoliczności, których w tej sprawie nie stwierdzono. Sąd Najwyższy odniósł się również do kwestii proceduralnych, w tym usprawiedliwiania nieobecności na rozprawie, wskazując na konieczność przedstawienia zaświadczenia od lekarza sądowego. W konsekwencji, obie kasacje zostały oddalone, a obwiniona została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa o notariacie dotyczących miejsca dokonywania czynności notarialnych, zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy oraz wymogi formalne usprawiedliwiania nieobecności na rozprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji dyscyplinarnej notariusza; zasady dotyczące usprawiedliwiania nieobecności mają szersze zastosowanie w postępowaniach karnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dokonywanie czynności notarialnych poza siedzibą kancelarii, w sytuacji gdy nie przemawiają za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności, stanowi przewinienie zawodowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawnych oraz uchybienie powadze i godności zawodu notariusza.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dokonywanie czynności notarialnych poza kancelarią jest wyjątkiem od reguły i podlega wykładni ścieśniającej. Brak szczególnych okoliczności lub charakteru czynności uzasadniających takie działanie prowadzi do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Czy zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza niebędącego lekarzem sądowym jest wystarczającym usprawiedliwieniem niestawiennictwa na rozprawie w postępowaniu dyscyplinarnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 117 § 2a k.p.k., usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.k. i komentarze do Prawa o notariacie, stwierdził, że jedynie zaświadczenie od lekarza sądowego jest skutecznym usprawiedliwieniem nieobecności z powodu choroby w postępowaniu dyscyplinarnym.
Czy kara pieniężna nałożona na notariusza za dokonywanie czynności poza kancelarią jest rażąco niewspółmierna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli kara jest adekwatna do liczby dokonanych czynności i okoliczności sprawy, w tym motywów finansowych i braku szczególnych usprawiedliwień.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kara 15 000 zł nie była rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę 121 aktów notarialnych dokonanych poza kancelarią, motywy finansowe oraz brak usprawiedliwionych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C.-C. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Rzecznik Dyscyplinarny not. Roman Czernikiewicz | inne | uczestnik |
| Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] | instytucja | sąd pierwszej instancji |
| Wyższy Sąd Dyscyplinarny przy Krajowej Radzie Notarialnej | instytucja | sąd drugiej instancji |
Przepisy (25)
Główne
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo o notariacie art. 69
Ustawa Prawo o notariacie
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Prawo o notariacie art. 63b
Ustawa Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 3 § 1
Ustawa Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 3 § 2
Ustawa Prawo o notariacie
k.k. art. 11 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
Prawo o notariacie art. 50
Ustawa Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 51 § 1
Ustawa Prawo o notariacie
Kodeks Etyki Zawodowej Notariusza art. 26 § 7
Kodeks Etyki Zawodowej Notariusza
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 59 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 374 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 406 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 421 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 390 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § 2a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezasadność zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego. • Brak rażącego naruszenia prawa. • Brak rażącej niewspółmierności kary. • Prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących miejsca dokonywania czynności notarialnych. • Prawidłowe stosowanie przepisów o usprawiedliwianiu nieobecności na rozprawie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obwinionej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 3 § 1 i 2, art. 51, art. 63b Prawa o notariacie). • Zarzuty obwinionej dotyczące naruszenia prawa procesowego (art. 424 § 2, art. 457 § 3, art. 410, art. 59 § 3, art. 374 § 1, art. 406 § 1 k.p.k.). • Zarzuty Ministra Sprawiedliwości dotyczące naruszenia prawa (art. 437 § 1, art. 457 § 3 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
dokonywanie czynności notarialnych poza siedzibą swojej kancelarii notarialnej • oczywista i rażąca obraza przepisów prawnych oraz uchybienie powadze i godności zawodu notariusza • czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności • nie można mówić o naruszeniu przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny art. 11 § 2 kk • określenie w art. 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (...) miejsca wykonywania czynności notarialnych jest konsekwencją ich urzędowego charakteru • wyjątek podlega wykładni ścieśniającej • o rażącej niewspółmierności kary można mówić jedynie wówczas, gdy prima facie widać znaczącą, wyraźną i oczywistą dysproporcję • niestawiennictwo z powodu choroby strona może usprawiedliwić tylko poprzez przedstawienie zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na rozprawie, wystawionego przez lekarza sądowego (art. 117 § 2a KPK)
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący-sprawozdawca
Konrad Wytrykowski
członek
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o notariacie dotyczących miejsca dokonywania czynności notarialnych, zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy oraz wymogi formalne usprawiedliwiania nieobecności na rozprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dyscyplinarnej notariusza; zasady dotyczące usprawiedliwiania nieobecności mają szersze zastosowanie w postępowaniach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej notariusza, co jest interesujące dla prawników z tej branży. Wyjaśnia również ważne kwestie proceduralne dotyczące usprawiedliwiania nieobecności.
“Notariusz karana za pracę 'na czarno' poza kancelarią – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Sektor
usługi prawne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.