II DO 76/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej rozpoznał zażalenie adwokata P. P. na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2020 r. (sygn. akt I DO 19/20), która nie uwzględniła wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w Ł. H. W. Wniosek dotyczył zarzutów poświadczenia nieprawdy w dokumentach oraz nadużycia uprawnień procesowych. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 czerwca 2020 r. uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, stwierdzając, że wnioskodawca nie nabył uprawnienia do skierowania subsydiarnego aktu oskarżenia. Adwokat P. P. złożył zażalenie, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, w tym art. 55 § 1 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy w niniejszej uchwale uchylił zaskarżoną uchwałę i umorzył postępowanie, uznając zarzuty zażalenia za oczywiście bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była wykładnia art. 330 § 2 k.p.k. w kontekście art. 55 § 1 k.p.k., która wyklucza możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy po odmowie wszczęcia postępowania nastąpiło jego umorzenie (po uchyleniu pierwszej decyzji). Sąd odwołał się do ustaleń faktycznych dotyczących wcześniejszych postępowań prokuratorskich i sądowych, które zakończyły się odmową wszczęcia lub umorzeniem postępowania, a następnie uchyleniem tych postanowień i ponownym umorzeniem, co w świetle przyjętej wykładni uniemożliwiało wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków dopuszczalności wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia po zmianie decyzji o zaniechaniu ścigania.
Dotyczy specyficznej sekwencji decyzji procesowych (odmowa wszczęcia -> uchylenie -> umorzenie).
Zagadnienia prawne (2)
Czy pokrzywdzony nabywa uprawnienie do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy po odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego nastąpiło jego umorzenie w wyniku uchylenia pierwszej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pokrzywdzony nie nabywa takiego uprawnienia, jeśli najpierw nastąpiła odmowa wszczęcia postępowania przygotowawczego, a następnie z powodu uchylenia tego postanowienia przez sąd doszło do jego umorzenia.
Uzasadnienie
Wykładnia art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 330 § 2 k.p.k. wskazuje, że ponowne wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania musi być decyzją tego samego rodzaju co poprzednia. W sytuacji, gdy najpierw była odmowa wszczęcia, a potem umorzenie po uchyleniu odmowy, nie dochodzi do ponownego wydania tej samej decyzji, co uniemożliwia wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia.
Jak należy interpretować użycie słowa "ponownie" w art. 330 § 2 k.p.k. w kontekście spójnika "lub"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Słowo "ponownie" oznacza wydanie po raz drugi, jeszcze raz, takiej samej decyzji, jak wydana poprzednio. Spójnik "lub" nie zmienia tej oceny, gdyż odnosi się do możliwości wydania postanowienia o umorzeniu lub odmowie wszczęcia, ale "ponownie" oznacza powtórzenie tej samej decyzji, która została uchylona.
Uzasadnienie
Analiza słownikowa i kontekstowa przepisu wskazuje, że "ponownie" oznacza powtórzenie tej samej czynności. W przypadku art. 330 § 2 k.p.k., oznacza to ponowne wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia po wcześniejszej odmowie, lub ponowne umorzenie po wcześniejszym umorzeniu. Nie można uznać za "ponowne" wydanie postanowienia o umorzeniu, gdy poprzednio była odmowa wszczęcia, nawet jeśli obie decyzje są objęte spójnikiem "lub" w art. 330 § 1 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżyciel subsydiarny |
| H. W. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w Ł. |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
p.u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 55 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa warunki wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, w tym wymóg ponownego wydania przez organ prowadzący postępowanie takiej samej decyzji o zaniechaniu ścigania.
k.p.k. art. 330 § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa, że po uchyleniu postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego wszczęcia, organ prowadzący postępowanie wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu albo o odmowie wszczęcia. Kluczowe jest znaczenie słowa "ponownie" jako wydania tej samej decyzji.
Pomocnicze
k.k. art. 271 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 306 § 1 i 1a
Kodeks postępowania karnego
p.u.s.p. art. 133
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 330 § 2 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 k.p.k. wyklucza możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy po odmowie wszczęcia postępowania nastąpiło jego umorzenie w wyniku uchylenia pierwszej decyzji. • Słowo "ponownie" w art. 330 § 2 k.p.k. oznacza wydanie tej samej decyzji, która została poprzednio uchylona.
Odrzucone argumenty
Argumentacja adwokata P. P. o obrazie przepisów prawa procesowego, w tym art. 55 § 1 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., poprzez niezasadne uznanie braku uprawnienia do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
"ponownie" oznacza "na nowo", "po raz drugi", "jeszcze raz", "powtórnie" • "Ponowne wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu dochodzenia bądź śledztwa musi zatem, przy tak jednolicie rozumianym znaczeniu wyrazu "ponownie", oznaczać wydanie po raz wtóry, raz jeszcze, takiej samej decyzji, jak wydana poprzednio." • "nie można bowiem w wypadku, gdy uchyloną przez sąd decyzją było postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia uznać, że z "ponowną" taką decyzją będziemy mieli do czynienia zarówno wtedy, gdy wyda on teraz postanowienie o odmowie wszczęcia, jak i gdy postanowi o umorzeniu postępowania." • "przepisy prawa nie dopuszczają wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w sytuacji, gdy najpierw nastąpiła odmowa wszczęcia postępowania przygotowawczego, a następnie z powodu uchylenia tego postanowienia przez sąd, na skutek zażalenia uprawnionego podmiotu, wykorzystującego swoje uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 k.p.k., doszło do jego umorzenia."
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący
Jarosław Sobutka
sprawozdawca
Konrad Wytrykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dopuszczalności wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia po zmianie decyzji o zaniechaniu ścigania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sekwencji decyzji procesowych (odmowa wszczęcia -> uchylenie -> umorzenie).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym - możliwości wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co jest istotne dla praktyków. Wykładnia kluczowego przepisu jest szczegółowo analizowana.
“Kiedy można wnieść subsydiarny akt oskarżenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.