II DO 74/20

Sąd Najwyższy2020-08-05
SNinneprawo dyscyplinarneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyizba dyscyplinarnawyłączenie sędziegobezstronnośćkodeks postępowania karnegoznajomośćwypowiedzi publiczne

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku sędziego o wyłączenie go ze składu orzekającego w sprawie dotyczącej zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, uznając brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do jego bezstronności.

Sędzia Sądu Najwyższego P. N. złożył wniosek o wyłączenie go ze składu orzekającego w sprawie II DO 74/20, powołując się na znajomość zawodową i koleżeńską z sędzią I. T. z lat 90. oraz na publiczne wypowiedzi dotyczące Izby Dyscyplinarnej SN. Sąd Najwyższy uznał, że upływ czasu i brak dowodów na kontynuowanie znajomości, a także ogólny charakter publicznych wypowiedzi, nie stanowią podstaw do wyłączenia sędziego.

Sędzia Sądu Najwyższego P. N. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygnaturze akt II DO 74/20. Jako podstawę wniosku wskazał znajomość zawodową i koleżeńską z sędzią Sądu Okręgowego I. T., która trwała w latach 90. ubiegłego wieku, gdy obaj pracowali w jednym Wydziale Sądu Rejonowego w W. Ponadto, wnioskodawca podniósł, że sędzia I. T. wypowiadał się publicznie na temat sędziów powołanych do Izby Dyscyplinarnej SN, a sam P. N. również publicznie wypowiadał się w kontekście sprawy SSO I. T., kwestionując zakres orzeczenia zabezpieczającego TSUE. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 kpk i art. 42 § 1 kpk) oraz do utrwalonego orzecznictwa. Podkreślono, że wątpliwość co do bezstronności musi mieć charakter obiektywny i uzasadniony zewnętrznymi okolicznościami. Sąd uznał, że znajomość sprzed ponad 20 lat, bez dowodów na jej kontynuowanie, nie stanowi podstawy do wyłączenia. Również publiczne wypowiedzi SSN P. N. nie dotyczyły bezpośrednio przedmiotu rozpoznawanej sprawy, a miały charakter ogólny. Wobec braku przesłanek określonych w art. 41 § 1 kpk, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że upływ ponad 20 lat od zakończenia znajomości oraz brak dowodów na jej kontynuowanie, a także ogólny charakter publicznych wypowiedzi wnioskodawcy, nie rodzą obiektywnych wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
SSN P. N.osoba_fizycznawnioskodawca
SSN Tomasz Przesławskiosoba_fizycznasędzia orzekający
SSO I. T.osoba_fizycznasędzia sądu niższej instancji

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

u.p.u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Znajomość sędziego P. N. z sędzią I. T. miała miejsce ponad 20 lat temu i brak jest dowodów na jej kontynuowanie. Publiczne wypowiedzi sędziego P. N. miały ogólny charakter i nie dotyczyły bezpośrednio przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny i uzasadniony zewnętrznymi okolicznościami.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny, uzasadniony okolicznościami konkretnego stanu faktycznego Musi zatem zachodzić zewnętrzne, uzasadnione przekonanie, że bezstronność sędziego w danej sprawie jest wątpliwa czy zagrożona podstawą żądania wyłączenia sędziego na wniosek, są trwałe powiązania sędziego ze stroną albo jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący

P. N.

wnioskodawca

I. T.

sędzia sądu niższej instancji

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego z uwagi na przeszłe znajomości i publiczne wypowiedzi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie w Sądzie Najwyższym, ale ogólne zasady dotyczące bezstronności są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziów, choć jej fakty są rutynowe. Pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki wyłączenia.

Czy znajomość sprzed lat i publiczne komentarze mogą wyłączyć sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II DO 74/20
POSTANOWIENIE
Dnia 5 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w W. I. T.,
po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2020 r. oraz 5 sierpnia 2020 roku, wniosku SSN P. N. z dnia 21 lipca 2020 roku w przedmiocie wyłączenia go ze składu orzekającego
na podstawie art. 42 § 1 kpk w zw. z art. 41 § 1 kpk w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
postanowił:
nie uwzględnić wniosku SSN P. N. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt II DO 74/20
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 21 lipca 2020 r. Sędzia Sądu Najwyższego P. N. wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie II DO 74/20.
W przedłożonym pisemnym oświadczeniu SSN P. N. wskazał, że w latach 90. ubiegłego wieku łączyła go z SSO I. T. znajomość zawodowa i koleżeńska, z uwagi na pracę w jednym Wydziale Sądu Rejonowego w W. Podniósł także, że SSO I. T. wypowiadał się publicznie na temat sędziów sądów powszechnych, którzy zostali powołani na stanowisko sędziego Sądy Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, między innymi w kontekście tego, czy znani są mu oni osobiście. SSN P. N. podniósł, że wypowiadał się w ostatnim czasie publicznie w kontekście sprawy SSO I. T., stwierdzając, że nie ma podstaw aby uznać, że orzeczenie zabezpieczające TSUE dotyczące Izby Dyscyplinarnej obejmuje swoim zakresem sprawy o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2020 roku zwrócono się do
do SSN P. N. o sprecyzowanie wskazanej we wniosku z dnia 21 lipca 2020 roku wypowiedzi publicznej, w której odniósł się do sprawy SSO I. T. w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.
Pismem z dnia 30 lipca 2020 roku SSN P. N. przedstawił wydruk ze strony internetowej (…).pl, na którym znajduje się wypowiedź SSN P. N.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 41 § 1 kpk sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć charakter obiektywny, uzasadniony okolicznościami konkretnego stanu faktycznego. Musi zatem zachodzić zewnętrzne, uzasadnione przekonanie, że bezstronność sędziego w danej sprawie jest wątpliwa czy zagrożona (zob. wyrok SN z dnia 17 października 2013 r., IV KK 182/13). W literaturze przedmiotu zasadnie zauważa się, że „wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie (post. SN
‎
z 11.1.2012 r., III KK 214/11, OSNKW 2012, Nr 4, poz. 40)” (D. Drajewicz [w:]
Kodeks postępowania karnego. Tom I–II. Komentarz
, red. D. Drajewicz, Legalis 2020).
Każdorazowo, sąd rozpoznający sprawę o wyłączenie sędziego od orzekania zobowiązany jest poddać analizie przesłanki warunkujące odwołanie się do instytucji określonej w art. 41 kpk. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że „podstawą żądania wyłączenia sędziego na wniosek, są trwałe powiązania sędziego ze stroną albo jej pełnomocnikiem typu przyjaźń, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów” (wyrok SN z dnia 25 lutego 2015 r., III KK 351/14; por. postanowienie SN z dnia 7 lipca 1972 r., I KR 12/72, OSNPG 1972, Nr 11, poz. 179; postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 1980 r., sygn. akt VI KR 55/80, OSPIKA 1-2/1982, poz. 11; wyrok SN z dnia 17 maja 2007 r., V KK 105/06, Prok. i Pr.-wkł. 2007, Nr 12, poz. 13, s. 9). Ocena, czy
in concreto
mamy do czynienia z zachwianiem zasady bezstronności sędziego powinna być dokonywana z perspektywy postronnego, a więc zewnętrznego obserwatora.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Najwyższego wskazana przez wnioskodawcę okoliczność, że SSN P. N. ponad 20 lat temu znał się z SSO I. T. nie jest podstawą jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygnaturze akt II DO 74/20. Przesądza o tym przede wszystkim upływ tak znacznego okresu czasu oraz brak informacji o kontynuowaniu przedmiotowej znajomości. Znajomość ta, jak wskazano we wniosku, miała swoje źródło w miejscu pełnienia służby sędziowskiej, tj. w jednym Wydziale Sądu Rejonowego w W.
Podkreślić należy również publiczne wypowiedzi SSN P. N. nie dotyczą konkretnie przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Przedstawiony przez SSN P. N. artykuł dotyczy bowiem w ogólności działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w kontekście zabezpieczenia dokonanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wobec tego, że w sprawie stwierdzono brak okoliczności wskazanych w art. 41 § 1 kpk postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI