II DO 67/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy prokuratora na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 21 listopada 2019 r., które odmówiło przyjęcia do rozpoznania zażalenia adwokata na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów utrzymujące w mocy postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego o żądaniu wydania rzeczy. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut niewłaściwości sądu dyscyplinarnego jest zasadny, a adwokat jako osoba trzecia ma prawo do kontroli czynności procesowych przez sąd powszechny. Podkreślono, że sąd dyscyplinarny, tworzony dla ściśle wyodrębnionej grupy zawodowej, nie ma jurysdykcji do istotnego wkraczania w prawa podmiotowe osób trzecich, które nie są członkami danej korporacji. Konstytucyjna zasada prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) wyprzedza uprawnienia jakiejkolwiek korporacji do sądzenia dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy stwierdził naruszenie art. 236 kpk, który wyznacza właściwy w sprawie sąd rejonowy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia, wznowił postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego, uchylił postanowienie Sądu Dyscyplinarnego i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Warszawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących osób trzecich w postępowaniach dyscyplinarnych, ochrona prawa do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji żądania wydania rzeczy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec prokuratora, ale zasady ogólne dotyczące właściwości sądu i prawa do sądu mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd dyscyplinarny jest właściwy do rozpatrywania zażaleń osób trzecich na postanowienia dotyczące żądania wydania rzeczy w postępowaniu dyscyplinarnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd dyscyplinarny nie jest właściwy do rozstrzygania o prawach osób trzecich w postępowaniu dyscyplinarnym. Właściwy jest sąd powszechny.
Uzasadnienie
Sąd dyscyplinarny jest organem tworzonym dla ściśle wyodrębnionej grupy zawodowej i nie ma jurysdykcji do wkraczania w prawa podmiotowe osób trzecich. Konstytucyjna zasada prawa do sądu wymaga, aby sprawy dotyczące praw osób trzecich były rozpatrywane przez sąd powszechny, właściwy miejscowo, rzeczowo i instancyjnie.
Jaki jest zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego (kpk) w postępowaniu dyscyplinarnym, w szczególności w zakresie żądania wydania rzeczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy kpk, w tym dotyczące żądania wydania rzeczy (art. 236 kpk), mają zastosowanie także w postępowaniach dyscyplinarnych, jeśli nie są uregulowane odmiennie w ustawie szczególnej, a ich stosowanie jest konieczne dla ochrony praw osób trzecich.
Uzasadnienie
Prawo do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wyprzedza uprawnienia jakiejkolwiek korporacji do sądzenia dyscyplinarnego. Art. 171 Prawa o prokuraturze odsyła do przepisów kpk w sprawach nieuregulowanych, a art. 236 kpk jako lex specialis musi być stosowany także w postępowaniach dyscyplinarnych, gdy dotyczy praw osób trzecich.
Czy postanowienie sądu dyscyplinarnego o żądaniu wydania rzeczy może naruszać tajemnicę adwokacką?
Odpowiedź sądu
Potencjalnie tak, jeśli nakłada na obrońcę obowiązek składania oświadczeń w przedmiocie objętym tajemnicą adwokacką.
Uzasadnienie
Autor zażalenia podniósł zarzut naruszenia tajemnicy adwokackiej przez postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd powszechny rozważy tę kwestię w miarę potrzeby, zwłaszcza jeśli postanowienie o nakazie wydania rzeczy zostanie utrzymane w mocy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | obwiniony prokurator |
| Ł. R. | osoba_fizyczna | obrońca obwinionego, adwokat |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | organ dyscyplinarny |
Przepisy (11)
Główne
kpk art. 429 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie zarządzenia o odmowie przyjęcia zażalenia.
kpk art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania.
kpk art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna podstawa uchylenia orzeczenia (pkt 3 - niewłaściwość sądu).
kpk art. 236 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zażalenie na postanowienie dotyczące zatrzymania rzeczy i innych czynności, kierowane do sądu rejonowego.
P.o.p. art. 171
Prawo o prokuraturze
Odesłanie do przepisów kpk w sprawach nieuregulowanych w ustawie.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Pomocnicze
kpk art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odmowy przyjęcia zażalenia jako niedopuszczalnego.
kpk art. 459 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczalność zażalenia.
kpk art. 217
Kodeks postępowania karnego
Czynności dowodowe (zatrzymanie rzeczy).
P.o.p. art. 154 § § 1
Prawo o prokuraturze
Właściwość organów w sprawach uregulowanych w rozdziale 3 Prawa o prokuraturze.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu działania organów władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd dyscyplinarny nie jest właściwy do rozpatrywania zażaleń osób trzecich na postanowienia dotyczące żądania wydania rzeczy. • Osoba trzecia (adwokat) ma prawo do kontroli czynności procesowych przez sąd powszechny. • Konstytucyjna zasada prawa do sądu wyprzedza uprawnienia sądów dyscyplinarnych w zakresie praw osób trzecich. • Naruszenie art. 236 kpk poprzez skierowanie zażalenia do niewłaściwego organu.
Godne uwagi sformułowania
sąd dyscyplinarny nie ma jurysdykcji do istotnego wkraczania w prawa podmiotowe osób trzecich • Konstytucyjna zasada prawa do sądu z art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej wyprzedza w stosowaniu uprawnienia jakiejkolwiek korporacji do sądzenia dyscyplinarnego • prawo do sądu właściwego, czyli kompetentnego do rozpatrzenia danej sprawy: miejscowo, rzeczowo i instancyjnie • wyłącznie sąd w konstytucyjnym tego słowa znaczeniu spełnia standard gwarantujący prawo do sądu dla osoby, wobec której wydano postanowienie w trybie art. 217 kpk
Skład orzekający
Adam Tomczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących osób trzecich w postępowaniach dyscyplinarnych, ochrona prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania wydania rzeczy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec prokuratora, ale zasady ogólne dotyczące właściwości sądu i prawa do sądu mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między postępowaniem dyscyplinarnym a prawem do sądu dla osób spoza korporacji, co jest istotne dla ochrony praw jednostki przed nadużyciami władzy.
“Sąd Najwyższy: Sąd dyscyplinarny nie może pozbawiać obywateli prawa do sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.