II DO 63/20

SN
Sygn. akt II DO 63/20
POSTANOWIENIE
Dnia 16 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Konrad Wytrykowski
‎
Jarosław Sobutka
na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020 r. w Izbie Dyscyplinarnej,
w sprawie zażalenia J. B. - prokurator Prokuratury Okręgowej w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2020 r., odmawiającego przyjęcia odwołania od uchwały Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r.
- na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.
‎
w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy – Prawo o prokuraturze -
p o s t a n o w i ł:
zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Uchwałą Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z 21 marca 2019 r. – sygn. PK I SD (...) odmówiono udzielenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
J. B.
- prokurator Prokuratury Okręgowej w W. za popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
Powyższa uchwała zaskarżona została zażaleniem Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej z 29 kwietnia 2019 r.
Sąd Najwyższy uchwałą z 5 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. I DO 32/19 Sąd Najwyższy zmienił uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym
z 21 marca 2019 r. – sygn. PK I SD (...)
i zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej J. B. za czyn określony w art. 231 §
1
k.k., szczegółowo określony w treści podjętej uchwały.
Wskazane orzeczenia Sądu Najwyższego, wydane w Wydziale I Izby Dyscyplinarnej, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zaskarżone zostało przez
J. B.
- prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. oraz przez jej pełnomocnika adw. A. Ś. – odpowiednio - odwołaniem z 3 stycznia 2020 r. oraz z 29 stycznia 2020 r., przywołując jako podstawę art. 135 § 14 w zw. z art. 163a § 2 ustawy – Prawo o prokuraturze.
Zarządzeniem SSN Małgorzaty Bednarek – pełniącej obowiązki Przewodniczącego Wydziału II Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2019 r. o sygn. II DO 63/20 - na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. - odmówiono przyjęcia przedmiotowych środków odwoławczych z uwagi na jego niedopuszczalność z mocy ustawy.
Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2019 r., również zostało zaskarżone przez obwinioną, środkiem nazwanym odwołaniem, złożonym w dniu 16 czerwca 2020 r. w trybie art. 429 § 2 k.p.k.
W wywiedzionym środku odwoławczym skarżąca podniosła zarzut obrazy prawa procesowego -
art.
438
pkt.
2 k.p.k. w zw. z
art.
135 § 14 i
art.
171 ustawy Prawo o Prokuraturze obrazę przepisu
art.
135 § 14 w zw. z
art.
163a § 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2019 roku Prawo o prokuraturze mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez uznanie, iż od orzeczenia dwuinstancyjnego wydanego przez Sąd Najwyższy – uchwałę z 5 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. I DO 32/19 nie przysłuchuje środek odwoławczy oraz art.
art.
438
pkt.
2 k.p.k. zarzucam obrazę przepisu
art.
99 § 2 k.p.k. nakazuje sporządzenie uzasadnienia zarządzenia, które podlega zaskarżeniu i w konsekwencji uniemożliwienie dokonania jego skutecznej kontroli. W konsekwencji wniosła o:
1.
uchylenie zarządzenia Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2020 r.
2.
przekazanie zażalenia prokurator J. B. z dnia 3 stycznia 2020 r. na uchwałę Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie prokuratora do rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego - jako właściwej do rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż uchwała Sądu Najwyższego
‎
z 5 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. I DO 32/19, wydana została w postępowaniu odwoławczym, zainicjowanym zażaleniem Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej z 29 kwietnia 2019 r. Zatem orzeczenie
‎
to zostało wydane przez sąd odwoławczy. Skoro tak to należy pamiętać o treści art. 426 § 1 k.p.k., zgodnie z którym od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba
‎
że ustawa stanowi inaczej.
Powyższe prowadzi do oczywistej konstatacji, iż skarżący wywiódł skargę
‎
od orzeczenia sądu odwoławczego, która to skarga z oczywistych, wskazanych wyżej powodów, jest środkiem odwoławczym niedopuszczalnym z mocy ustawy
‎
i żaden sąd nie jest uprawniony do jej rozpoznania. Przekonuje o tym również treść art. 426 § 2 k.p.k., albowiem przedmiot skargi nie odpowiada kryteriom wdrożenia wewnętrznego trybu odwoławczego. Nie jest bowiem kwestią incydentalną wskazaną w tym przepisie, o której sąd odwoławczy orzekał po raz pierwszy.
Niezależnie od powyższego art. 426 § 2 k.p.k. nie ma zastosowania do orzeczeń odwoławczych Sądu Najwyższego. Żaden inny przepis szczególny takiego zażalenia na uchwałę sądu odwoławczego w przedmiocie zezwolenia na pociągniecie prokuratora do odpowiedzialności karnej nie przewiduje.
‎
W szczególności podstawy takiej nie stanowi art. 163 a ustawy – Prawo o prokuraturze, albowiem dotyczy on orzeczeń merytorycznych, kończących postępowanie w sprawie, a więc rozstrzygających o przedmiocie postępowania. Tym samym nie obejmuje kwestii incydentalnych. Przypomnieć należy również,
‎
iż odwołanie do równorzędnego składu Sądu Najwyższego orzekającego jako sąd odwoławczy wprowadzono w miejsce kasacji.
Wniesienie zatem "środka odwoławczego" od orzeczenia wydanego przez Sąd Najwyższy orzekający jako sąd odwoławczy, nie może wywoływać skutków prawnych i inicjować postępowania procesowego o charakterze dwuinstancyjnym zmierzającym do badania warunków formalnych lub warunków dopuszczalności takiego "środka odwoławczego" (poza wyjątkami wskazanymi wyraźnie w ustawie). Brak było zatem podstawy prawnej do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego w trybie określonym w art. 429 § 1 k.p.k. przez prezesa sądu odwoławczego (przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego sądu odwoławczego), bowiem przytoczony przepis zawiera wyraźną dyspozycję w tym względzie, adresowaną do organów pierwszej instancji (postanowienie SN z 22.03. 2000 r., V KZ 23/00, OSNKW 2000, z.5-6, poz. 52; postanowienie SN z 18.12.
‎
2012 r. WZ 30/12,
LEX 1243117
).
W tej kwestii skład Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego procedujący w tej sprawie, w pełni podziela rozwiązanie wraz z argumentacją dotycząca tej materii, zaproponowane w cytowanych wyżej postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2000 r. i z dnia 18 grudnia 2012 r. Otóż, jeżeli orzeczenie sądu odwoławczego nie należy do postanowień wymienionych w art. 426 § 2 k.p.k., wystarczające jest poprzestanie na wydaniu przez prezesa sądu odwoławczego (przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego sądu odwoławczego) stosownego zarządzenia o charakterze administracyjno-porządkowym
‎
(np. o załączeniu pisma do akt sprawy, zwróceniu nadawcy, przesłaniu właściwemu organowi) i poinformowaniu nadawcy o sposobie załatwienia sprawy.
W nawiązaniu do zarzutów i wniosków o charakterze formalnym, odnoszących się do właściwości rzeczowej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego i statusu jej sędziów, odnosząc się do możliwości procedowania w niniejszej sprawie przez Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej, z powodu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
w sprawie
o sygn. C
-
791/19,
postanowienia z 8 kwietnia 2020 roku, zobowiązującego Rzeczpospolitą Polską w szczególności do
zawieszenia stosowania przepisów art. 3 pkt 5, art. 27 i art. 73 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, stanowiących podstawę właściwości Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, w sprawach dyscyplinarnych prokuratorów,
podkreślić należy, że skoro kognicja w tej materii Izby Dyscyplinarnej nie została zakwestionowana wobec sędziów, to tym bardziej nie wstrzymuje orzekania wobec prokuratorów.
Środek tymczasowy zarządzony przez TSUE w tiret pierwsze postanowienia, zgodnie z
art. 160 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
nie dotyczy bowiem wniosków o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie, podobnie zresztą jak postępowań dyscyplinarnych innych zawodów prawniczych, pozostających w kognicji Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.
Podkreślić należy, iż według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie prokuratora
‎
do odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem dyscyplinarnym
‎
(zob. w szczególności uchwałę SN z
9.10.2009 r., SNO 68/09, LEX 1288971), a tym samym nie istnieją jakiekolwiek podstawy do odstąpienia od rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, ustanowiony ustawą (zob. argumentację przedstawioną w uzasadnieniu uchwały SN z 25.05.2020 r., I DO 21/20, http://www.sn.pl/ orzecznictwo/ SitePages/Baza_orzeczen.aspx?ItemSID=403026e9ffc09-7b83-4b3d-8c04-f640e774865f&ListName=Orzeczenia3)
.
Potwierdza to zarządzenie nr 55/2020 Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2020 r. wykonującego przywołane wyżej postanowienie. Sytuacji nie tej nie mogą zmienić przywołane w uzasadnieniu zażalenia judykaty, chociażby z tego powodu, iż dotyczyły spraw indywidualnych i nie mają charakteru erga omnes. W kontekście mocy wiążącej zaś uchwały połączonych 3 izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. – BSA-I-4110-1/20, odesłać należy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. – sygn. U 2/20 (M.P. 2020, poz. 376) oraz postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r. – Kpt 1/20).
W związku ze stanowiskiem zajętym przez Trybunał Konstytucyjny
‎
we wskazanych orzeczeniach, aktualna pozostaje uchwała Sądu Najwyższego
‎
z 10 kwietnia 2019 r. - II DSI 54/18 (
LEX 2671023)
oraz
uchwała Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2020 r. - I NOZP 3/19 (
OSNKN 2020/2/10)
.
Z tych wszystkich powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.