II DO 57/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuObwiniony adwokat M. D. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2019 r. (sygn. akt II DSI 36/19), którym oddalono jego kasację od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na nienależytej obsadzie sądu, argumentując, że w składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na urząd sędziów Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Wskazał, że Izba Dyscyplinarna była właściwa do rozpoznania kasacji i wniosków o wznowienie postępowania. Podkreślił, że wznowienie postępowania karnego z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 k.p.k.) może nastąpić jedynie z urzędu, a nie na wniosek strony, co potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego. Ponadto, sąd stwierdził brak przesłanek do wznowienia z urzędu, powołując się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r. (Kpt 1/20) uznające za niedopuszczalne stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w rozumieniu uchwały połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., a także na fakt, że postanowienie oddalające kasację nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu art. 544 k.p.k. W konsekwencji, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wniosku strony o wznowienie postępowania z powodu uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. oraz charakteru postanowienia oddalającego kasację.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniami dyscyplinarnymi adwokatów i kwestią składu Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek strony o wznowienie postępowania karnego z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek strony o wznowienie postępowania z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Postępowanie w tym zakresie może być zainicjowane jedynie z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo (m.in. uchwałę I KZP 5/05) oraz doktrynę, zgodnie z którymi wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 k.p.k. następuje wyłącznie z urzędu, a strona nie ma możliwości skutecznego formułowania takiego wniosku.
Czy postanowienie Sądu Najwyższego oddalające kasację jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu art. 544 k.p.k. dla celów wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie Sądu Najwyższego oddalające kasację nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu art. 544 § 1 i § 2 k.p.k. dla celów wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnia, że orzeczeniem kończącym postępowanie karne, o którym mowa w art. 544 k.p.k., jest takie, które co do meritum zakończyło sprawę przed Sądem Najwyższym (np. po uchyleniu wyroku i uniewinnieniu lub umorzeniu). Oddalenie kasacji oznacza jedynie orzeczenie o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkraczając w sferę prawomocności orzeczenia sądu niższej instancji.
Czy skład sądu orzekającego w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, powołanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, wskazując jedynie, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 2020 r. (Kpt 1/20) uznał za niedopuszczalne stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w rozumieniu uchwały połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego, które zakwestionowało sposób interpretacji art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. przez połączone izby Sądu Najwyższego, co pośrednio wpływa na możliwość powoływania się na tę podstawę wznowienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | obwiniony adwokat |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 547 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 544 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 544 § § 3
Kodeks postępowania karnego
u.SN art. tiret 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 27 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 27 § § 4 pkt 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
pr. adw.
Prawo o adwokaturze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania z powodu uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. może być złożony tylko z urzędu. • Postanowienie oddalające kasację nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w rozumieniu art. 544 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu (sędziowie powołani na podstawie wadliwych przepisów) stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek strony.
Godne uwagi sformułowania
jest niedopuszczalny z mocy ustawy • wznowienie postępowania karnego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia • wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. toczyć się może tylko z urzędu • nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne, o jakim mowa w art. 544 § 1 i § 2 k.p.k.
Skład orzekający
Jan Majchrowski
przewodniczący
Jarosław Sobutka
sprawozdawca
Konrad Wytrykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wniosku strony o wznowienie postępowania z powodu uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. oraz charakteru postanowienia oddalającego kasację."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniami dyscyplinarnymi adwokatów i kwestią składu Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i niezależnością wymiaru sprawiedliwości, a także interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście zmian ustrojowych.
“Czy wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego może być złożony przez adwokata? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.