II DO 4/20

Sąd Najwyższy2020-08-05
SNinnepostępowanie dyscyplinarneWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba dyscyplinarnawyłączenie sędziegowstrzymanie wykonania orzeczeniapostępowanie dyscyplinarneadwokatkasacja

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej do rozpoznania innej izbie, odrzucając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia.

Obwiniony adwokat M. Ł. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, domagając się wyłączenia sędziów Izby Dyscyplinarnej SN oraz wstrzymania wykonania postanowienia o oddaleniu kasacji. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziów powinien rozpoznać inna izba SN, zgodnie z właściwością. Natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie został uwzględniony, ponieważ nie stwierdzono wysokiego prawdopodobieństwa trafności wniosku o wznowienie ani szczególnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obwinionego adwokata M. Ł. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w sprawie o sygn. akt II DSI 78/19. Wnioskodawca domagał się wyłączenia od orzekania wszystkich sędziów Izby Dyscyplinarnej SN, argumentując, że mogliby oni orzekać we własnej sprawie, co budzi wątpliwości co do ich bezstronności. Ponadto, adwokat złożył wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r. o sygn. akt II DSI 78/19, które oddaliło jego kasację. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, postanowił przekazać wniosek o wyłączenie sędziów do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. W odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym, wymagającym wysokiego prawdopodobieństwa trafności zarzutów oraz wystąpienia szczególnych okoliczności, które mogłyby spowodować nieodwracalne skutki dla strony. W ocenie Sądu Najwyższego, analiza zarzutów wniosku o wznowienie oraz ocena skutków wykonania kary pieniężnej nie dawały podstaw do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej SN od orzekania w sprawie wznowienia postępowania należy przekazać do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, rozpoznawanie wniosków dotyczących wyłączenia sędziego lub oznaczenia sądu, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku o wyłączenie do rozpoznania innej izbie, nie uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia

Strony

NazwaTypRola
M. Ł.osoba_fizycznaobwiniony adwokat

Przepisy (7)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Normuje problematykę wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją.

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W postępowaniu o wznowienie znajduje odpowiednie zastosowanie w szczególności przepis art. 532 k.p.k.

pr. adw. art. 95n

Prawo o adwokaturze

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wyłączenia sędziego z mocy prawa, jeżeli sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej SN od orzekania w sprawie wznowienia postępowania powinien być rozpoznany przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN ze względu na zarzut braku niezależności i niezawisłości sędziów. Nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia, gdyż nie ma wysokiego prawdopodobieństwa trafności wniosku o wznowienie ani szczególnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia powinien zostać uwzględniony ze względu na "ogromny zakres spornych zagadnień prawnych".

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygając wniosek o wznowienie postępowania każdy z sędziów Izby Dyscyplinarnej orzekałby de facto we własnej sprawie, jako zainteresowany treścią rozstrzygnięcia co do własnego statusu zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wykonanie kwestionowanego niniejszą skargą orzeczenia jest zależne od przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia „z przyczyn, które należy uznać za oczywiste” rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych co nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania s koro wniosek sygnalizacyjny zmierza do wykazania konieczności wznowienia przez Sąd Najwyższy z urzędu postępowania (…) zakończonego prawomocnym orzeczeniem, z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, to wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawarty w podstawowym wniosku, należało rozważyć na tej samej płaszczyźnie prawnej, a więc postępowania prowadzonego z urzędu powinno to następować wyjątkowo warunkiem zastosowania instytucji unormowanej w art. 532 k.p.k. jest „przede wszystkim wysokie prawdopodobieństwo trafności zarzutu kasacji (w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie), a nadto wystąpienie szczególnych, wyjątkowych okoliczności pozwalających przyjąć, iż wykonanie orzeczenia mogłoby spowodować nieodwracalne, niekorzystne dla skazanego skutki” zarówno analiza zarzutów sformułowanych we wniosku o wznowienie postępowania, jak i ocena skutków wykonania wymierzonej obwinionemu kary (o charakterze wyłącznie pieniężnym) pod względem jej dolegliwości i ewentualnej nieodwracalności jej następstw, nie daje podstaw do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący

Jan Majchrowski

członek

Paweł Zubert

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziów w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących niezależności i niezawisłości, oraz przesłanek wstrzymania wykonania orzeczenia w postępowaniu o wznowienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej struktury Sądu Najwyższego i jego izb, a także specyfiki postępowania dyscyplinarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych Sądu Najwyższego, wyłączenia sędziów i potencjalnych wątpliwości co do ich bezstronności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy dzieli się sprawą: wniosek o wyłączenie sędziów trafił do innej izby, a wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia odrzucony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II DO 4/20
POSTANOWIENIE
Dnia 5 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący)
‎
SSN Jan Majchrowski
‎
SSN Paweł Zubert (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej w dniu 5 sierpnia 2020 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
sprawy z wniosku obwinionego adwokata M. Ł.
o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r. o sygn. akt II DSI 78/19,
na podstawie art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym oraz art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. przy zastosowaniu art. 95n ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (Dz.U.2019.1513 t.j.)
postanowił:
1. wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie wznowienia postępowania o sygn. II DSI 78/19 sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego przekazać celem rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego;
2. nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia.
UZASADNIENIE
W dniu 14 lutego 2020 roku do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obwinionego adw. M. Ł. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w sprawie o sygn. akt II DSI 78/19, w którym
Sąd Najwyższy
, p
ostanowieniem z 11 grudnia 2019 r., oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację obwinionego adwokata M. Ł. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w W. z 27 kwietnia 2019 r.,
sygn. akt WSD -
(…)
.
W treści swego pisma procesowego adw. M. Ł. złożył między innymi wnioski:
1.
o wyłączenie od udziału w sprawie rozpoznawania kwestii wznowienia postępowania wszystkich sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego,
2.
o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 532 § 1 k.p.k.
Uzasadniając wniosek o wyłączenie sędziów adw. M. Ł. wskazał, że rozstrzygając wniosek o wznowienie postępowania każdy z sędziów Izby Dyscyplinarnej orzekałby de facto we własnej sprawie, jako zainteresowany treścią rozstrzygnięcia co do własnego statusu, a tym samym co do każdego z nich zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
W zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia adw. M. Ł. podniósł, że wykonanie kwestionowanego niniejszą skargą orzeczenia jest zależne od przyszłego rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia „z przyczyn, które należy uznać za oczywiste”, przy czym w jego ocenie wniosek jest zasadny z uwagi na „ogromny zakres spornych zagadnień prawnych mogących ujawniać się w kwestiach składanych w skardze postulatów”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek adw. M. Ł. w zakresie w jakim dotyczy on wyłączenia od orzekania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt II DSI 78/19 wszystkich sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego należało przekazać do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.
Co prawda wnioskodawca jako podstawę prawną wniosku w przedstawionym zakresie wskazał przepis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., który dotyczy wyłączenia z mocy prawa, jeżeli sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio i niezależnie od tego przepis art. 41 § 1 k.p.k., odnoszący się do wyłączenia sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, jednakże za podstawę swych twierdzeń także w zakresie wniosku o wyłączenie przyjął tezy wynikające z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 roku, sygn.
BSA-I-4114-1/20,
o braku niezawisłości i bezstronności sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej, a także o braku cech niezawisłego sądu sformułowane w odniesieniu do Izby Dyscyplinarnej. Z
godnie z art. 26 § 2 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, co nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
Mając na względzie argumentację skarżącego dotyczącą braku niezawisłości i niezależności sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej, Sąd Najwyższy przekazał do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego od rozpoznania wniosku o wznowienia postępowania.
Wniosek co do drugiej z badanych kwestii, a mianowicie w zakresie
wstrzymania wykonania postanowienia Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II DSI 78/19, nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w postępowaniu o wznowienie znajduje odpowiednie zastosowanie w szczególności przepis art. 532 k.p.k. normujący problematykę wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania odczytywany jest jako sygnalizacja dokonana przez stronę do podjęcia działań ex officio, z racji podniesienia zarzutu z art. 439 § 1 k.p.k. Podobnie należy oceniać wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, albowiem, jak podkreśla się w orzecznictwie,
„s
koro wniosek sygnalizacyjny zmierza do wykazania konieczności wznowienia przez Sąd Najwyższy z urzędu postępowania (…) zakończonego prawomocnym orzeczeniem, z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, to wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawarty w podstawowym wniosku, należało rozważyć na tej samej płaszczyźnie prawnej, a więc postępowania prowadzonego z urzędu” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 23 lipca 2019 r.,
IV KO 78/19
, LEX nr 2735044).
W drugiej kolejności podkreślić należy, że co prawda art. 532 k.p.k. nie określa przesłanek wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, jednakże - zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie – powinno to następować wyjątkowo, a
warunkiem zastosowania instytucji unormowanej
w
art. 532 k.p.k.
jest „przede wszystkim wysokie prawdopodobieństwo trafności zarzutu kasacji (w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie), a nadto wystąpienie szczególnych, wyjątkowych okoliczności pozwalających przyjąć, iż wykonanie orzeczenia mogłoby spowodować nieodwracalne, niekorzystne dla skazanego skutki” (zob. Jarosław Matras [w:] Katarzyna Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, lex/el. dostęp lipiec 2020 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 sierpnia 2004 r., V KK 214/04, LEX nr 162915; z 6 lutego 2013 r., V KK 450/12, LEX nr 1277817; z 27 listopada 2013 r., V KK 287/13, LEX nr 1396628; z 30 stycznia 2014 r., II KK 356/13, LEX nr 1427395).
Uwzględniając powyższe uwagi teoretyczne w realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno analiza zarzutów sformułowanych we wniosku o wznowienie postępowania, jak i ocena skutków wykonania
wymierzonej obwinionemu kary (o charakterze wyłącznie pieniężnym) pod względem jej dolegliwości i ewentualnej nieodwracalności jej następstw
,
nie daje podstaw do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego
.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI