II DO 36/22

Sąd Najwyższy2022-05-10
SNinnedyscyplinarneWysokanajwyższy
Sąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnawyłączenie sędziegoTSUEniezależność sądubezstronnośćKRS

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziego Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, powołując się na zawieszenie stosowania przepisów dotyczących wyłączenia przez TSUE.

Obrońca sędziego K. C. złożył wniosek o wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek od rozpoznania sprawy, argumentując to wątpliwościami co do jej bezstronności w świetle orzecznictwa TSUE i ETPCz oraz uchwały SN. Wniosek dotyczył również wyłączenia sędziów powołanych w podobnym trybie. Sąd Najwyższy, powołując się na postanowienie TSUE zawieszające stosowanie art. 26 § 2 ustawy o SN, uznał, że sprawa powinna być rozpoznana po uchyleniu tego postanowienia lub w innym trybie wskazanym przez Pierwszego Prezesa SN.

Wniosek obrońcy sędziego K. C. dotyczył wyłączenia od udziału w sprawie sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek, która została wyznaczona jako sprawozdawca. Jako podstawę wniosku wskazano wątpliwości co do bezstronności sędzi, wynikające z jej powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2018 roku, w świetle orzecznictwa TSUE, ETPCz oraz uchwały SN. Obrońca przytoczył szereg orzeczeń krajowych i międzynarodowych na poparcie swojego stanowiska. Dodatkowo, postulatowano wyłączenie od rozpoznania tego wniosku sędziów powołanych w analogicznym trybie. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że opiera się on na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, co przewiduje art. 26 § 2 ustawy o SN. Jednakże, powołując się na postanowienie Wiceprezesa TSUE z dnia 14 lipca 2021 roku (C-204/21-R), które zawiesiło stosowanie tego przepisu, Sąd Najwyższy uznał, że ewentualne rozpoznanie wniosku w tym zakresie powinno nastąpić po uchyleniu postanowienia TSUE lub w innym trybie wskazanym przez Pierwszego Prezesa SN. Sąd podkreślił, że decyzja TSUE jest dla niego obowiązująca. Jednocześnie Sąd Najwyższy nie podjął decyzji co do kolejnych punktów wniosku, wskazując, że postulat wyłączenia sędziów od rozpoznania wniosku o wyłączenie nie znajduje umocowania w przepisach, a wniosek o wyłączenie może dotyczyć tylko sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy w jej głównym nurcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki powinien być przekazany do rozpoznania Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego i ewentualne rozpoznanie powinno nastąpić po uchyleniu postanowienia TSUE lub w innym trybie wskazanym przez Pierwszego Prezesa SN.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na postanowienie TSUE (C-204/21-R) zawieszające stosowanie art. 26 § 2 ustawy o SN, który stanowił wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych do rozpoznawania zarzutów braku niezawisłości sędziego lub niezależności sądu. Wobec tego, Sąd uznał, że nie może samodzielnie rozpoznać wniosku w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku

Strony

NazwaTypRola
K. C.osoba_fizycznasędzia
Małgorzata Bednarekosoba_fizycznasędzia
obrońca sędziego K. C.innewnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis ten stanowił wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN do rozpoznawania zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu. Jego stosowanie zostało zawieszone postanowieniem TSUE.

Pomocnicze

u.SN art. 26

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Ogólne odniesienie do przepisu regulującego przekazanie wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie TSUE zawieszające stosowanie art. 26 § 2 ustawy o SN. Orzecznictwo SN dotyczące możliwości rozpoznania wniosku o wyłączenie przez sędziów nie wyznaczonych do sprawy.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego Małgorzaty Bednarek z powodu jej powołania przez KRS ukształtowaną po 2018 roku. Postulat wyłączenia sędziów powołanych w analogicznym trybie od rozpoznania wniosku o wyłączenie.

Godne uwagi sformułowania

istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności zawieszono stosowanie m. in. art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym Decyzję TSUE Sąd Najwyższy uznaje za obowiązującą postulat o wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie nie znajduje umocowania w przepisach

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście orzecznictwa TSUE i zawieszenia stosowania przepisów krajowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Sądu Najwyższego i jego Izby Dyscyplinarnej w okresie obowiązywania postanowienia TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i wpływu prawa unijnego na polskie procedury, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

TSUE blokuje polskie procedury: Sąd Najwyższy przekazuje wniosek o wyłączenie sędziego!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II DO 36/22
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Okręgowego w W. - K. C.
po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 10 maja 2022 roku
wniosku obrońcy sędziego K. C. z dnia 28 kwietnia 2022 roku
w przedmiocie wyłączenia od udziału w sprawie o sygn. II DO 10/22 sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek
na podstawie
art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym
postanowił:
wniosek przekazać Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2022 roku do rozpoznania sprawy dotyczącej sędziego Sądu Okręgowego w W. - K. C. wyznaczona została m. in. SSN Małgorzata Bednarek, jako sprawozdawca.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2022 roku obrońca sędziego K. C. wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek. Jako powód uzasadniający ten wniosek wskazał, że sędzia Małgorzata Bednarek została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2018 roku, a zatem w świetle orzecznictwa TSUE i ETPCz oraz uchwały Sądu Najwyższego istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Na poparcie powyższego poglądu przytoczył szereg orzeczeń sądów zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Nadto, w kolejnych punktach wniosku, zawarł postulat o wyłączenie od rozpoznania powyższego wniosku przez sędziów powołanych w analogicznym trybie do SSN Małgorzaty Bednarek.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Lektura wywiedzionego przez obrońcę wniosku wskazuje, że oparty on został na wyłącznym
zarzucie braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sytuację taką przewiduje art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku
o Sądzie Najwyższym, z którego wynika, że sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie taki wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Dostrzec jednak należy, iż wydanym w dniu 14 lipca 2021 roku przez Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej postanowieniem, C-204/21-R (pkt 1 lit. e sentencji), zawieszono stosowanie m. in. art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, statuującego wyłączną właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego do rozpoznawania zarzutów braku niezawisłości sędziego lub braku niezależności sądu. Decyzję TSUE Sąd Najwyższy uznaje za obowiązującą, także w świetle wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2021 roku, P 7/20 oraz z dnia 7 października 2021 roku, K 3/21. W części argumentacyjnej w tym zakresie za wystarczające uznać należy odesłanie do szczegółowych rozważań zawartych w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2021 roku, I DO 10/21, Lex 3240548, czy też
w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2021 roku, II DO 46/21, niepublik.
Wobec powyższego, Sąd Najwyższy, przyjmując konieczność rozpoznania złożonego wniosku, mając na uwadze zarzut dotyczący braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego uznał, iż ewentualne rozpoznanie wniosku w tym zakresie winno nastąpić po upływie okresu obowiązywania postanowienia TSUE z dnia 14 lipca 2021 roku, C-204/21-R, a zatem po wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie
C-204/21, względnie po uchyleniu zobowiązania określonego w ww. postanowieniu, bądź w innym trybie, wskazanym przez
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
.
Jednocześnie Sąd Najwyższy nie podejmował decyzji co do kolejnych punktów wniosku. Zauważyć jedynie należy, iż postulat o wyłączenie sędziów od rozpoznania wniosku o wyłączenie nie znajduje umocowania w przepisach.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sędziowie wymienieni we wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, którzy nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy, mogą rozpoznać ten wniosek, gdyż wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie ich bezpośrednio nie dotyczy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012 r., III KO 34/12, Lex nr 1212385; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2016 r., III KO 99/16, Lex nr 2166385). Od udziału w sprawie może być wyłączony bowiem ten tylko sędzia, który wyznaczony został do jej rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 17 lutego 2010 r., WD 3/10, OSNwSK 2010/1/355;
30 czerwca 2010 r., WD 7/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz. 1344; 25 stycznia 2012 r., SNO 49/11, Lex 1215806; 10 października 2014 r., SNO 51/14, Lex 1511819; 11 września 2019 r., I DO 44/19, Lex 2729821
).
Nie budzi też wątpliwości pogląd co do możliwości składania wniosków o wyłączenie wyłącznie w głównym nurcie postępowania.
„Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie istnienia okoliczności mogących wskazywać na brak bezstronności sędziego można złożyć w odniesieniu do tego sędziego, który rozstrzyga sprawę w jej głównym, zasadniczym nurcie, a więc w tej części, która stanowi przedmiot danego postępowania, a nie w kwestiach ubocznych, wynikających z reguły z konieczności wydawania określonych orzeczeń co do kwestii, które muszą niejednokrotnie pojawić się w toku trwającego zasadniczego przedmiotu postępowania” (postanowienie SN z dnia 5 grudnia 2013 r., V KK 156/13, Lex 1408253; zbieżnie także w postanowieniu SN z dnia 21 listopada 2019 r., I DO 33/19, Lex 3081255).
Stąd też brak jest podstaw do rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od rozpoznania niniejszej sprawy.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI