II DIZ 50/21

Sąd Najwyższy2021-09-29
SNinneorganizacja sądownictwaWysokanajwyższy
Sąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnawyłączenie sędziegoniezależność sąduniezawisłość sędziegoTSUEprocedurapostanowienie

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z uwagi na zarzuty braku niezależności sądu i niezawisłości sędziów.

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek adwokata o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej, oparty na wyroku TSUE kwestionującym niezależność tej Izby. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że zarzuty dotyczą braku niezależności sądu i niezawisłości sędziów, co zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym wymaga przekazania sprawy Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej został złożony przez adwokata M. F. K. w związku z zarzutami braku niezależności sądu i niezawisłości sędziów. Jako podstawę wniosku wskazano wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 lipca 2021 r. (sygn. C 791/19), który orzekł, że Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie zapewnia wymaganej niezależności i bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał, że zawarte w nim twierdzenia sprowadzają się do zanegowania niezależności i niezawisłości Izby Dyscyplinarnej, a nie wskazują na konkretne okoliczności budzące wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie. Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, wniosek zawierający zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego podlega przekazaniu Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu, co nie wstrzymuje biegu postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił przekazać wniosek zgodnie z właściwością.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie wskazują na zaistnienie okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie, a jedynie kwestionują niezależność całej Izby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności uzasadniające wątpliwość co do bezstronności sędziego dotyczą relacji osobistych lub interesów z uczestnikami postępowania lub przedmiotem sprawy. Zarzuty oparte na braku niezależności całej instytucji, bez wskazania konkretnych przesłanek w odniesieniu do sędziów w danej sprawie, nie są podstawą do wyłączenia sędziego w trybie art. 42 § 4 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku

Strona wygrywająca

adw. M. F. K. (wniosek został przekazany do dalszego biegu)

Strony

NazwaTypRola
adw. M. F. K.innewnioskodawca
Sąd Najwyższyinstytucjaorgan orzekający
Sędziowie Sądu Najwyższego orzekający w Izbie Dyscyplinarnejinnesędziowie
S. W.osoba_fizycznasędzia (postępowanie główne)

Przepisy (3)

Główne

u.SN art. 26 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wniosek o wyłączenie sędziego z uwagi na zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego podlega przekazaniu Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Pomocnicze

u.SN art. 77 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks Postępowania Karnego

Okoliczności uzasadniające wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut braku niezależności sądu i niezawisłości sędziów oparty na wyroku TSUE.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące braku konkretnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności sędziów w danej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

zarzut braku niezależności sądu oraz zarzut braku niezawisłości sędziów Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie zapewnia niezależności i bezstronności Powyższe przesądza jednoznacznie, iż orzekający w tut. Izbie Dyscyplinarnej sędziowie, których dotyczy niniejszy wniosek nie spełniają wymogów niezależności i bezstronności twierdzenia sprowadzają się w istocie do zanegowania niezależności i niezawisłości Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a nie wskazują na zaistnienie jakichkolwiek okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w danej sprawie.

Skład orzekający

Jacek Wygoda

przewodniczący

Paweł Zubert

członek

Jan Majchrowski

członek

Piotr Sławomir Niedzielak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących niezależności sądownictwa i niezawisłości sędziów, a także stosowania art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Izby Dyscyplinarnej SN i jej statusu prawnego w świetle orzecznictwa TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i niezawisłości sędziów, odwołując się do orzecznictwa TSUE i budząc kontrowersje związane z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej SN.

Czy sędziowie Izby Dyscyplinarnej SN mogą orzekać, skoro TSUE podważył ich niezależność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II DIZ 50/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Wygoda
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r. wniosku o adw. M. F. K. o wyłączenie od udziału w sprawie sygn. II DIZ 50/21 sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej,
na podstawie art. 26 § 2 i art. 77 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2021.154 t.j.),
postanowił
powyższy wniosek adw. M. F. K., z uwagi na zawarty w nim zarzut braku niezależności sądu oraz zarzut braku niezawisłości sędziów, przekazać zgodnie z właściwością Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych
‎
w odrębnych przepisach.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego Pracą Izby Dyscyplinarnej
‎
z dnia 22 czerwca 2021 r. sprawa dotycząca zażaleń sędziego Sądu Rejonowego w M. - S. W. i jego obrońców na uchwałę Sądu Najwyższego Izby Dysycyplinarnej z dnia 19 maja 2021 r. sygn. I DI 17/21, została  wpisana do repertorium Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego pod sygn.
‎
II DIZ 50/21 (k.1), zaś zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2021 r. do jej rozpoznania wyznaczono sąd w składzie: SSN Paweł Zubert, SSN Jan Majchrowski,
‎
SSN Piotr Sławomir Niedzielak (k.14).
W dniu 3 września 2021 r. do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek z dnia 27 sierpnia 2021 r. adwokat M. F. K.
‎
o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Dyscyplinarnej (k. 53-57). W uzasadnieniu wniosku, adw. M. F. K. podnosi, iż wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. C 791/19 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł m.in., iż: „Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie zapewnia niezależności i bezstronności, do której właściwości należy kontrola decyzji wydanych w postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych wobec sędziów (…)”. W ocenie wnioskodawczyni: „Powyższe przesądza jednoznacznie, iż orzekający w tut. Izbie Dyscyplinarnej sędziowie, których dotyczy niniejszy wniosek nie spełniają wymogów niezależności i bezstronności”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Sąd Najwyższy po zapoznaniu się z treścią wniosku o wyłączenie sędziów
‎
w sprawie sygn. II DIZ 50/21 zauważa, iż zawarte w jego uzasadnieniu twierdzenia sprowadzają się w istocie do zanegowania niezależności i niezawisłości Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a nie wskazują na zaistnienie jakichkolwiek okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w danej sprawie. Sąd Najwyższy przypomina, iż zgodnie z utrwalonymi w doktrynie poglądami, okolicznościami uzasadniającymi wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie są: relacje osobiste pomiędzy sędzią a stroną w postaci bezpośredniej czy chociażby pośredniej znajomości opartej na uczuciu przyjaźni lub na odwrót – wrogości lub niechęci – albo łączność lub rozbieżności interesów. Za okoliczności takie uchodzić będą także zachowanie sędziego na sali rozpraw lub poza nią, z których może wynikać, iż sędzia jest w określony sposób nastawiony do któregokolwiek z uczestników postępowania lub do przedmiotu sprawy (por. Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz. Tom I. red. D. Świecki. Warszawa 2017. s. 262-263). Na zaistnienie takich okoliczności po stronie któregokolwiek z sędziów wskazanych w wywiedzionym przez siebie wniosku adw. M. F. K. nie wskazuje, a tylko takie okoliczności mogą być przedmiotem rozstrzygania przez sąd w trybie określonym w art. 42 § 4 k.p.k.
Przywołana w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku argumentacja obrońcy odnosi się wyłącznie do kwestii o których mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia
‎
8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2021.154 t.j.), jako sprowadzająca się do zarzutu „braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego”. To zgodnie z tymże przepisem nakłada na sąd rozpoznający sprawę konieczność przekazania takiego wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, celem nadania mu dalszego biegu, co nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI