II DIZ 58/21

Sąd Najwyższy2021-10-20
SNKarneodpowiedzialność karnaWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćkodeks postępowania karnegoSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnapomówieniemateriały dowodowe

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy ze względu na jego wcześniejsze orzekanie w podobnej sprawie dotyczącej tego samego materiału dowodowego.

Sędzia SN Konrad Wytrykowski złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy II DIZ 58/21, wskazując na okoliczności uzasadniające jego bezstronność zgodnie z art. 41 § 1 kpk. Powodem było jego wcześniejsze orzekanie w sprawie II DO 16/20, gdzie materiał dowodowy służący do oceny sprawstwa prok. A. R. Z. jest tym samym, który ma być użyty do oceny zachowania prok. A. M. B. w obecnej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności są uzasadnione, zwłaszcza w przypadku przestępstwa pomówienia, gdzie subiektywna ocena sędziego jest kluczowa, i uwzględnił wniosek.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie prokuratora A. M. B. na uchwałę Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt I DI 31/21, dotyczącą wniosku sędziego SN Konrada Wytrykowskiego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II DIZ 58/21. Sędzia Wytrykowski złożył wniosek o wyłączenie, powołując się na art. 42 § 4 kpk w związku z art. 41 § 1 kpk. Jako podstawę wskazał, że orzekał już w sprawie II DO 16/20, gdzie materiał dowodowy dotyczący oceny sprawstwa prok. A. R. Z. jest identyczny z tym, który ma posłużyć do oceny zachowania prok. A. M. B. w obecnej sprawie. Sędzia powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I KZP 9/07), zgodnie z którą orzekanie przez sędziego w przedmiocie odpowiedzialności karnej sprawcy na podstawie określonego materiału dowodowego może budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, jeśli ten sam materiał ma być podstawą oceny odpowiedzialności innego współsprawcy przez tego samego sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez wnioskodawcę okoliczności mogą powodować wątpliwości co do bezstronności sędziego, szczególnie w kontekście przestępstwa pomówienia, gdzie subiektywna ocena sędziego jest kluczowa. W związku z tym, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia jakichkolwiek podejrzeń, postanowiono wyłączyć sędziego Konrada Wytrykowskiego od rozpoznania sprawy i orzeczono jak w sentencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli może to budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku przestępstwa pomówienia, gdzie subiektywna ocena sędziego jest kluczowa, ponowne orzekanie przez tego samego sędziego na podstawie tego samego materiału dowodowego dotyczącego oceny zachowania współsprawcy może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, co uzasadnia wyłączenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Konrad Wytrykowski

Strony

NazwaTypRola
A. M. B.organ_państwowyprokurator
Konrad Wytrykowskiosoba_fizycznasędzia

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzekanie w sprawie dotyczącej tego samego materiału dowodowego, który ma być podstawą oceny zachowania innego współsprawcy, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Szczególne znaczenie subiektywnej oceny sędziego w przypadku przestępstwa pomówienia.

Godne uwagi sformułowania

istnieją okoliczności wymienione w art. 41 § 1 kpk uzasadniające wyłączenie go od rozpoznania sprawy ze względu na osobę skarżącej orzeczenie sędziego w przedmiocie odpowiedzialności karnej wobec sprawcy czynu w oparciu o określony materiał dowodowy stanowi okoliczność mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 kpk, jeżeli ów materiał miałby następnie stanowić podstawę oceny odpowiedzialności karnej innego współsprawcy tego czynu dokonywanej przez tego samego sędziego w przypadku pomówienia dużo istotniejsze jest indywidualne spojrzenie iudex nie może być on „suspectus” pod żadnym pozorem

Skład orzekający

Adam Tomczyński

przewodniczący

Konrad Wytrykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście oceny materiału dowodowego i potencjalnego braku bezstronności, szczególnie w sprawach o przestępstwa wymagające subiektywnej oceny sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, gdzie materiał dowodowy jest ten sam dla oceny różnych współsprawców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, co jest kluczowe dla zaufania do sądów. Pokazuje, jak sąd sam dba o transparentność procesową.

Czy sędzia może orzekać w sprawie, jeśli już oceniał dowody w podobnej sprawie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II DIZ 58/21
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Tomczyński
w sprawie rozpoznania zażalenia prok. A. M. B.
‎
z dnia 11 sierpnia 2021 r. na uchwałę Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej
‎
z 15 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt I DI 31/21
w przedmiocie rozpoznania wniosku SSN Konrada Wytrykowskiego o wyłączenie
‎
od rozpoznania sprawy o sygn. akt II DIZ 58/21
postanowił
:
uwzględnić wniosek sędziego Konrada Wytrykowskiego i na podstawie art. 42 § 4 kpk w związku z art. 41 § 1 kpk wyłączyć SSN Konrada Wytrykowskiego od rozpoznania sprawy II DIZ 58/21.
UZASADNIENIE
Sędzia Konrad Wytrykowski został wyznaczony do rozpoznania sprawy
‎
II DIZ 58/21. W dniu 24.08.2021 r. złożył oświadczenie, w którym podał,
‎
że istnieją okoliczności wymienione w art. 41 § 1 kpk uzasadniające wyłączenie go od rozpoznania sprawy ze względu na osobę skarżącej. Sędzia wskazał, że orzekał w sprawie II DO 16/20, w której materiał dowodowy służący do oceny sprawstwa prok. A. R. Z. jest tym samym materiałem dowodowym, który obecnie ma służyć do oceny zachowania prok. A. M. B. w sprawie II DIZ 58/21. Wnioskodawca przywołał też treść uchwały Sądu Najwyższego z 26.04.2007 r., według której orzeczenie sędziego w przedmiocie odpowiedzialności karnej wobec sprawcy czynu w oparciu o określony materiał dowodowy stanowi okoliczność mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 kpk, jeżeli ów materiał miałby następnie stanowić podstawę oceny odpowiedzialności karnej innego współsprawcy tego czynu dokonywanej przez tego samego sędziego (
I KZP 9/07; OSNKW 2007, nr 5, poz. 39
).
Sąd uznał, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę mogą powodować wątpliwości co do bezstronności sędziego, dlatego uwzględnił jego wniosek. Przy tym konkretnym zarzucanym przestępstwie (pomówienia) szczególne znaczenie ma subiektywna ocena sędziego co do wypełnienia znamion przestępstwa. O ile w sprawach uszkodzenia ciała, korupcji czy wypadku samochodowego mamy z reguły do czynienia z wielością jednoznacznych dowodów, to w przypadku pomówienia dużo istotniejsze jest indywidualne spojrzenie
iudex
. W takiej sytuacji nie może być on „
suspectus
” pod żadnym pozorem i korzystne dla wymiaru sprawiedliwości jest rozpoznanie takiej sprawy przez inny skład. Znaczenie ma tutaj przede wszystkim natura przestępstwa podlegającego ocenie, gdyż nie w każdej sytuacji i nie zawsze ponowne oparcie się przez tego samego sędziego na materiale dowodowym dotyczącym oceny zachowania współsprawcy musiałoby skutkować pojawieniem się wspomnianych wątpliwości.
Przy okazji należy podkreślić, że tego rodzaju sygnał (wniosek o wyłączenie) ze strony sędziego powinien skutkować wyłączeniem go od rozpoznania sprawy, chyba, że miałyby miejsce szczególne okoliczności w postaci np. niechęci sędziego do rozpoznania sprawy z uwagi na jej trudność, czy wręcz próbę uchylenia się od obowiązku sądzenia. Żadna z tych okoliczności nie ma miejsca
ad casum.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI