II DIZ 32/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej rozpoznał zażalenie Prokuratury Krajowej na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2020 r., która nie uwzględniła wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. I. L. Wniosek dotyczył zarzutu niedopełnienia obowiązków służbowych w trzech sprawach dotyczących ujawnienia zwłok (J. G., S. K., M. D.), gdzie istniały okoliczności wskazujące na gwałtowny zgon i możliwość przestępnego spowodowania śmierci. Prokuratura Krajowa zarzuciła sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niesłusznym uznaniu, że dowody nie wskazują na istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę, stwierdzając, że głównym celem postępowania immunitetowego jest ocena, czy zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, a nie rozstrzyganie sprawy co do meritum. Sąd podkreślił, że nie dostrzega przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez prokurator I. L., które naraziłoby lub mogło narazić na niebezpieczeństwo interes publiczny lub prywatny. W ocenie Sądu Najwyższego, brak jest podstaw do przyjęcia dostatecznego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., a także racjonalnego wytłumaczenia zastosowania kwalifikacji z art. 12 § 1 k.k. Sąd wskazał, że odpowiedzialność karna funkcjonariusza publicznego powinna być inicjowana tylko w razie wyjątkowego natężenia okoliczności świadczących o skrajnie dużym stopniu zawinienia i społecznej szkodliwości, a w tym przypadku takie okoliczności nie wystąpiły. Sąd Najwyższy obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego. Sędzia Jan Majchrowski zgłosił zdanie odrębne w części dotyczącej zdarzeń związanych ze zgonami S. K. i M. D., uznając, że istniały podstawy do wyrażenia zgody na pociągnięcie prokurator I. L. do odpowiedzialności karnej z uwagi na rażące zaniechania obowiązków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu kognicji sądu dyscyplinarnego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, a także przesłanek odpowiedzialności karnej z art. 231 § 1 k.k. w kontekście immunitetu funkcjonariuszy publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji immunitetu prokuratorskiego i oceny wystarczalności dowodów na etapie postępowania przygotowawczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją wystarczające podstawy do zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej za niedopełnienie obowiązków służbowych w sprawach o gwałtowne zgony, gdy brak jest dowodów na istotne narażenie interesu publicznego lub prywatnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie immunitetowe polega na ocenie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, a nie na rozstrzyganiu sprawy co do meritum. W analizowanym przypadku brak było dowodów na istotne narażenie interesu publicznego lub prywatnego, co jest konieczne do przypisania odpowiedzialności karnej z art. 231 § 1 k.k. Odpowiedzialność karna funkcjonariusza publicznego powinna być inicjowana tylko w razie wyjątkowego natężenia okoliczności świadczących o skrajnie dużym stopniu zawinienia i społecznej szkodliwości.
Czy sąd dyscyplinarny może ingerować w opis czynu i kwalifikację prawną zarzutu przedstawionego we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd dyscyplinarny nie powinien badać poprawności stawianego zarzutu ani wskazanej kwalifikacji prawnej, a jedynie dostateczne prawdopodobieństwo wyczerpania znamion czynu zabronionego wskazanego we wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że istotą postępowania immunitetowego jest badanie uzasadnionego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, a nie rozstrzyganie sprawy co do meritum. Sąd dyscyplinarny nie jest związany opisem czynu ani kwalifikacją prawną podaną przez wnioskodawcę, ale analizuje jedynie, czy przedstawione dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
Czy zaniechanie przeprowadzenia oględzin zwłok przez prokuratora, w sytuacji gdy Policja informuje o braku śladów udziału osób trzecich, może stanowić podstawę do odpowiedzialności karnej z art. 231 § 1 k.k.?
Odpowiedź sądu
Nie, w analizowanym przypadku zaniechanie to nie naraziło istotnie interesu publicznego lub prywatnego na niebezpieczeństwo, a praktyka odstępowania od osobistego udziału prokuratora na miejscu zdarzenia była stosowana.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w analizowanych sprawach, mimo gwałtownego zgonu, brak było podstaw do przyjęcia dostatecznego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. przez prokurator I. L. Wskazano, że obowiązki z art. 209 § 2 i 3 k.p.k. są warunkowane przesłanką przestępnego spowodowania śmierci, a prokurator utrzymywał kontakt z Policją i wydawał polecenia. Brak było dowodów na istotne narażenie interesu publicznego lub prywatnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokuratura Krajowa Wydział Spraw Wewnętrznych w W. | organ_państwowy | skarżący |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. I. L. | osoba_fizyczna | prokurator |
| I. L. | osoba_fizyczna | prokurator |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | wnioskodawca |
| pełnomocnik I. L. adw. E. W. | inne | pełnomocnik |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 209 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 209 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 297 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 322
Kodeks postępowania karnego
Prawo o prokuraturze art. 135 § § 5
Ustawa Prawo o prokuraturze
Prawo o prokuraturze art. 166
Ustawa Prawo o prokuraturze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. • Nienarażenie istotnie interesu publicznego lub prywatnego na niebezpieczeństwo. • Postępowanie immunitetowe nie rozstrzyga sprawy co do meritum. • Sąd dyscyplinarny nie ingeruje w opis czynu i kwalifikację prawną. • Praktyka odstępowania od osobistego udziału prokuratora na miejscu zdarzenia była stosowana.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę uchwały przez sąd pierwszej instancji. • Istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność karna to rodzaj odpowiedzialności ultima ratio • znamię działania na szkodę, nawet rozumianego jako konieczność powstania określonego skutku, oznacza bowiem spowodowanie stanu narażenia dobra prawem chronionego • nie jest zamierzone działanie funkcjonariusza publicznego, który mylnie wyobraża sobie, że nie narusza swoich obowiązków lub nie działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego
Skład orzekający
Jan Majchrowski
przewodniczący
Jarosław Sobutka
sprawozdawca
Konrad Wytrykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji sądu dyscyplinarnego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, a także przesłanek odpowiedzialności karnej z art. 231 § 1 k.k. w kontekście immunitetu funkcjonariuszy publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji immunitetu prokuratorskiego i oceny wystarczalności dowodów na etapie postępowania przygotowawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy immunitetu prokuratorskiego i oceny, czy zaniechania w śledztwie mogą prowadzić do odpowiedzialności karnej, co jest istotne dla prawników i budzi zainteresowanie społeczne dotyczące wymiaru sprawiedliwości.
“Czy prokurator może uniknąć odpowiedzialności za błędy w śledztwie? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Zdanie odrębne
Jan Majchrowski
Sędzia nie zgadza się z uchwałą w części dotyczącej zdarzeń związanych ze zgonami S. K. i M. D., uznając, że istniały podstawy do wyrażenia zgody na pociągnięcie prokurator I. L. do odpowiedzialności karnej z powodu rażących zaniechań obowiązków, które uniemożliwiły dokonanie miarodajnych ustaleń i naraziły interes publiczny.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.