II Cz 989/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-12-20
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościprawo o notariaciepoświadczenie podpisudokument prywatnyart. 788 k.p.c.zażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności z powodu wadliwego poświadczenia podpisów na umowie przelewu wierzytelności.

Wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, powołując się na umowę przelewu wierzytelności. Sąd Rejonowy odmówił, uznając, że dokumenty potwierdzające przejście uprawnień nie spełniają wymogów formalnych, w szczególności w zakresie poświadczenia podpisów przez notariusza. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił to stanowisko, podkreślając, że poświadczenie własnoręczności podpisu przez notariusza wymaga albo złożenia podpisu w jego obecności, albo uznania przez podpisującego wcześniej złożonego podpisu za własnoręczny w obecności notariusza, co musi być odnotowane. Oddalono zażalenie jako bezzasadne.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Wierzyciel (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, który odmówił nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawca załączył kserokopie umowy przelewu wierzytelności oraz aneksu, a także umowy dotyczącej obsługi wierzytelności i aneksu. Dołączono również kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów oraz zgodności kserokopii z oryginałem, poświadczone przez pełnomocnika. Sąd Rejonowy powołał art. 788 § 1 k.p.c., wskazując, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Stwierdził, że przedłożone dokumenty nie są urzędowe, a podpisy pod dokumentami prywatnymi nie zostały złożone w obecności notariusza, co jest wymogiem do wywołania skutków z art. 788 § 1 k.p.c. Wskazał, że notariusz poświadczył podpisy, które nie zostały złożone w jego obecności, co jest sprzeczne z przepisami Prawa o notariacie (art. 79 pkt 1, art. 88). Wierzyciel w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Podkreślił, że zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, podpisy na dokumentach są składane w obecności notariusza, lub osoba podpisująca uznaje wcześniej złożony podpis za własnoręczny w obecności notariusza, co musi być odnotowane. Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia skarżącego o ponownym podpisaniu umów w obecności notariusza i poświadczeniu własnoręczności tych podpisów nie znajdują oparcia w przepisach. Stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż art. 88 Prawa o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza. Uznanie twierdzeń skarżącego prowadziłoby do ominięcia przepisów. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 788 § 1 k.p.c., Sąd Rejonowy trafnie odmówił nadania klauzuli wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli notariusz nie odnotował w dokumencie, że podpis został złożony wcześniej i uznany za własnoręczny w jego obecności, a jedynie poświadczył własnoręczność podpisu, sugerując jego złożenie w swojej obecności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że Prawo o notariacie (art. 88) przewiduje dwie sytuacje: podpis złożony w obecności notariusza lub podpis złożony wcześniej i uznany za własnoręczny w obecności notariusza, co musi być odnotowane. Samo poświadczenie własnoręczności podpisu bez spełnienia tych wymogów nie jest wystarczające do nadania klauzuli wykonalności na podstawie art. 788 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy (utrzymanie w mocy postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S.spółkawierzyciel
G. W.osoba_fizycznauczestnik
(...) im. Z. C. z siedzibą w L.instytucjapierwotny wierzyciel
(...) S.a. (...) z siedzibą w L.spółkapodmiot umowy przelewu

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1

Ustawa Prawo o notariacie

Jedna z czynności notariusza to sporządzanie poświadczeń.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa Prawo o notariacie

Podpisy na dokumentach składane są w obecności notariusza lub osoba podpisująca uznaje wcześniej złożony podpis za własnoręczny, co notariusz zaznacza.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, co jest dokumentem urzędowym.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc dowodową dokumentów prywatnych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, a jedynie uznane za własnoręczne bez odpowiedniego odnotowania przez notariusza, co narusza Prawo o notariacie. Przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów formalnych do wykazania przejścia uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wierzyciela zarzucające naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym podpisy na dokumentach składane są w obecności notariusza jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia-sprawozdawca

Janusz Roszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych w kontekście nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego poświadczenia podpisu przez notariusza, zgodnie z przepisami Prawa o notariacie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje istotne niuanse proceduralne związane z obrotem wierzytelnościami i wymogami formalnymi dokumentów, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Ważne: Jak prawidłowo poświadczyć podpis na umowie przelewu, by uzyskać klauzulę wykonalności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 989/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 20 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt Sędziowie : S.S.O. Barbara Mokras – spr. S.S.O. Janusz Roszewski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem G. W. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 3837/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 989/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Kaliszu w dniu 4 sierpnia 2008 r. w sprawie sygn. akt VII Nc 2121/08 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) im. Z. C. z siedzibą w L. a (...) S.a. (...) z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21B wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. zawartymi pomiędzy (...) S.a. (...) w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. a przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca zawierane były w dniu 4 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 25 stycznia 2013 r., natomiast notarialne poświadczenia podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Tymczasem w przedmiotowej sprawie notariusz poświadczył, że podpisy pod tymi dokumentami zostały złożone w jego obecności, co w żaden sposób nie znajduje odzwierciedlenia w samych dokumentach, skoro zostały one podpisane przed poświadczeniem podpisów przez notariusza. Z tych też względów należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że przepis art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza. Wbrew twierdzeniom skarżącego również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Sąd Rejonowy trafnie więc przyjął, że nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Faktu tego nie zmienia szereg przeciwnych orzeczeń cytowanych przez skarżącego w zażaleniu albowiem nie wiążą one Sądu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI