II Cz 59/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-01-28
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościpoświadczenie podpisunotariuszdokument prywatnyart. 788 k.p.c.postępowanie zażaleniowe

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie odmawiające nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przelew wierzytelności nie został wykazany dokumentem z podpisem notarialnie poświadczonym zgodnie z wymogami prawa.

Sąd Rejonowy odmówił nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, uznając, że dokumenty potwierdzające przelew wierzytelności (umowy i aneksy) nie spełniały wymogów art. 788 § 1 k.p.c., ponieważ podpisy na nich nie zostały złożone w obecności notariusza, a jedynie poświadczone przez pełnomocnika. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił to stanowisko, podkreślając, że poświadczenie własnoręczności podpisu przez notariusza wymaga albo złożenia podpisu w jego obecności, albo uznania przez podpisującego wcześniej złożonego podpisu za własnoręczny w obecności notariusza, co musi być odnotowane. Oddalono zażalenie jako bezzasadne.

Sprawa dotyczyła zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, który odmówił nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawca przedłożył kserokopie umowy przelewu wierzytelności i aneksów, które zostały poświadczone przez pełnomocnika. Sąd Rejonowy powołał się na art. 788 § 1 k.p.c., który wymaga, aby przejście uprawnień było wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Stwierdzono, że przedłożone dokumenty nie są urzędowe, a podpisy na dokumentach prywatnych muszą być urzędowo poświadczone. Sąd Rejonowy wskazał, że notariusz poświadczył podpisy na dokumentach, które zostały podpisane wcześniej, a nie w jego obecności, co narusza przepisy Prawa o notariacie (art. 79 pkt 1, art. 88). Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 788 § 1 k.p.c., twierdząc, że podpisy zostały złożone w obecności notariusza, który potwierdził ich własnoręczność. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Podkreślono, że zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, jeśli podpis został złożony wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać go za własnoręczny przed notariuszem, a notariusz powinien to zaznaczyć. Sąd Okręgowy uznał, że nie ma podstaw do ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza w celu poświadczenia własnoręczności, a twierdzenia skarżącego są sprzeczne z przepisami. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że przelew wierzytelności nie został wykazany dokumentem spełniającym wymogi art. 788 § 1 k.p.c., i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dokument taki nie spełnia wymogów art. 788 § 1 k.p.c., jeśli nie zastosowano procedury uznania podpisu za własnoręczny przed notariuszem i odnotowania tego faktu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że poświadczenie przez notariusza podpisu na dokumencie prywatnym wymaga albo złożenia podpisu w jego obecności, albo uznania przez podpisującego wcześniej złożonego podpisu za własnoręczny w obecności notariusza, z odpowiednim zaznaczeniem tego faktu przez notariusza. Samo poświadczenie przez pełnomocnika kserokopii dokumentu nie jest wystarczające, a podpisy na umowach i aneksach złożone przed wizytą u notariusza nie zostały prawidłowo poświadczone zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

D. (dłużnik)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S.spółkawierzyciel
D.osoba_fizycznadłużnik
(...) Kasą (...) im. Z. C. z siedzibą w L.instytucjapierwotny wierzyciel
(...) S.a. r.l. z siedzibą w L.spółkanabywca wierzytelności

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Podpis na dokumencie prywatnym musi być urzędowo poświadczony.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa - Prawo o notariacie

Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis był złożony wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać go za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz zaznacza w dokumencie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, co jest dokumentem urzędowym.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1

Ustawa - Prawo o notariacie

Jedna z czynności notariusza to sporządzanie poświadczeń.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy orzeczenia sądu pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym (tu zastosowany przez analogię w postępowaniu zażaleniowym).

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów postępowania dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożone dokumenty prywatne nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. ze względu na nieprawidłowe poświadczenie podpisów przez notariusza. Procedura poświadczenia podpisu przez notariusza, opisana w art. 88 Prawa o notariacie, nie została dochowana.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie, że podpisy zostały złożone w obecności notariusza i własnoręcznie poświadczone.

Godne uwagi sformułowania

przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny twierdzenia skarżącego są zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Barbara Mokras

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych dla celów nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprawidłowego poświadczenia podpisów przez notariusza. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala standardy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje istotne niuanse proceduralne związane z obrotem wierzytelnościami i wymogami formalnymi dokumentów, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Uważaj na poświadczenie podpisu! Jak błąd notarialny może zablokować klauzulę wykonalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 59/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 28 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt Sędziowie : S.S.O. Barbara Mokras S.S.O. Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem D. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I Co 3999/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 59/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Lublinie w dniu 5 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt VI Nc-e1259653/11 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 28 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) Kasą (...) im. Z. C. z siedzibą w L. a (...) S.a. r.l. z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 12 czerwca 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 28 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21C wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 12 czerwca 2013 r. zawartymi pomiędzy (...) S.a. r.l. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. a przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca zawierane były w dniu 28 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 12 czerwca 2013 r., natomiast notarialne poświadczenia podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 18 czerwca 2013r. i 11 lipca 2013 r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Tymczasem w przedmiotowej sprawie notariusz poświadczył, że podpisy pod tymi dokumentami zostały złożone w jego obecności, co w żaden sposób nie znajduje odzwierciedlenia w samych dokumentach, skoro zostały one podpisane przed poświadczeniem podpisów przez notariusza. Z tych też względów należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że przepis art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza. Wbrew twierdzeniom skarżącego również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy a z braku takiej regulacji z całą pewnością nie można wysnuć wniosku, iż postępowanie takie korzysta z ochrony prawnej. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Sąd Rejonowy trafnie więc przyjął, że nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Faktu tego nie zmienia szereg przeciwnych orzeczeń cytowanych przez skarżącego w zażaleniu, albowiem nie wiążą one Sądu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI