I CZ 89/08

Sąd Najwyższy2008-11-14
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargaapelacjapostanowienie formalnedopuszczalnośćSąd Najwyższypełnomocnik z urzęduk.p.c.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając skargę za niedopuszczalną z uwagi na jej podstawę prawną.

Powódka wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o odrzuceniu jej apelacji, wskazując na niewłaściwą reprezentację przez pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną, ponieważ nie była ona oparta na przepisie zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny, a jedynie na podstawie dotyczącej nieważności postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem formalnym jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie zostały spełnione.

Powódka Z. L. złożyła skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej apelacji. Jako podstawę wznowienia wskazała nieważność postępowania (art. 401 ust. 2 k.p.c.) spowodowaną rzekomo nieprawidłową reprezentacją przez pełnomocnika z urzędu, który nie uiścił opłaty od apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r., uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Sąd pierwszej instancji argumentował, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem merytorycznym kończącym postępowanie, a skarga nie została oparta na podstawie przewidzianej w art. 399 § 2 k.p.c. (niezgodność przepisu z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą). Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że zarzuty skarżącej nie dotyczyły przyczyn odrzucenia skargi przez Sąd Apelacyjny, lecz samej podstawy wznowienia. Kluczowym zagadnieniem była dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy przypomniał, że art. 399 k.p.c. traktuje skargę jako środek wyjątkowy, ograniczając jej zastosowanie do spraw zakończonych prawomocnym orzeczeniem merytorycznym lub, w przypadku postanowień formalnych, gdy przepis, na podstawie którego je wydano, został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Ponieważ postępowanie zakończyło się postanowieniem formalnym o odrzuceniu apelacji, a skarżąca nie opierała skargi na podstawie z art. 399 § 2 k.p.c., lecz na art. 401 ust. 2 k.p.c., skarga była niedopuszczalna. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i nie obciążył skarżącej kosztami postępowania zażaleniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem formalnym jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym gdy postanowienie wydano na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny (art. 399 § 2 k.p.c.). Podstawa z art. 401 ust. 2 k.p.c. nie uprawnia do żądania wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem formalnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga o wznowienie postępowania jest środkiem wyjątkowym. W przypadku postanowień formalnych, takich jak odrzucenie apelacji, skarga jest dopuszczalna tylko w sytuacjach przewidzianych w art. 399 § 2 k.p.c. Podstawa z art. 401 ust. 2 k.p.c. nie należy do tych wyjątków, co czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w W.

Strony

NazwaTypRola
Z. L.osoba_fizycznaskarżąca, powódka
L. O.osoba_fizycznapozwana
A. O.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Pomocnicze

k.p.c. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że skarga o wznowienie jest przewidziana w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem merytorycznym.

k.p.c. art. 399 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunki dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem formalnym.

k.p.c. art. 401 § ust. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania z powodu nieważności.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnej.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie odrzucające skargę.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem formalnym jest dopuszczalna tylko w przypadkach określonych w art. 399 § 2 k.p.c. Podstawa z art. 401 ust. 2 k.p.c. nie jest podstawą do wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem formalnym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące niewłaściwej reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu jako podstawa wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem formalnym.

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie postępowania jest środkiem wyjątkowym postanowienie formalne podstawa z art. 401 ust. 2 k.p.c. nie uprawnia do żądania wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem formalnym

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

przewodniczący, sprawozdawca

Elżbieta Skowrońska-Bocian

członek

Dariusz Dończyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem formalnym, zwłaszcza gdy podnoszone są zarzuty dotyczące nieważności postępowania lub błędów pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie zakończyło się postanowieniem formalnym, a skarga opiera się na podstawie innej niż wskazana w art. 399 § 2 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością środka zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga o wznowienie postępowania jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 89/08 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 listopada 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian 
SSA Dariusz Dończyk 
 
w sprawie ze skargi Z. L. o wznowienie postępowania 
w sprawie z powództwa Z. L. 
przeciwko L. O. i A. O. 
o rozwiązanie umowy, zakończonej postanowieniem Sądu Apelacyjnego w W. 
z dnia 26 października 2006 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2008 r., 
zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. 
z dnia 4 czerwca 2008 r.,  
 
 
oddala zażalenie i nie obciąża skarżącej obowiązkiem zwrotu 
pozwanym kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
 

 
2 
Powódka Z. L. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego 
postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2008 r. o odrzuceniu 
jej apelacji. Zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Najwyższy postanowieniem 
z dnia 21 marca 2007 r. Jako podstawę wznowienia powódka wskazała 
nieważność postępowania (art. 401 ust. 2 k.p.c.) przed Sądem Apelacyjnym, 
spowodowaną jej nieprawidłową reprezentacją przez pełnomocnika z urzędu.  
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. Sąd Apelacyjny z powołaniem się 
na art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił powyższą skargę, przyjmując, że jest ona 
niedopuszczalna. Zaskarżone postanowienie nie jest bowiem orzeczeniem 
merytorycznym kończącym postępowanie w sprawie, o jakim mowa w art. 399 § 1 
k.p.c., ani też skarga nie została oparta na podstawie wznowienia przewidzianej 
w art. 399 § 2 k.p.c., tj. na podstawie z art. 4011 k.p.c.   
Powódka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem, domagając się 
jego uchylenia. Podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzut ten nie 
został skonkretyzowany, poza wskazaniem, że w postępowaniu, którego 
wznowienia domaga się skarżąca, doszło do nieważności postępowania, gdyż 
pełnomocnik z urzędu nieprawidłowo wykonywał swoje obowiązki (nie uiścił opłaty 
od apelacji), co spowodowało odrzucenie apelacji.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zarzuty podniesione przez skarżącą nie dotyczą przyczyn odrzucenia 
wniesionej przez nią skargi, jakie przyjął Sąd Apelacyjny, lecz skupiają się wokół 
wskazanej przez skarżącą podstawy wznowienia – art. 401 ust. 2 k.p.c. 
Tymczasem podstawowym zagadnieniem jest to, czy skarga o wznowienie 
postępowania w ogóle jest w niniejszej sprawie dopuszczalna. 
Art. 399 k.p.c. nie wprowadza powszechnej dopuszczalności skargi 
o  wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania. Przeciwnie, nadaje jej 
charakter środka wyjątkowego i szczegółowo limituje wypadki, kiedy taka skarga 
może być złożona. Skarga przewidziana jest jedynie w sprawach zakończonych 
prawomocnym orzeczeniem merytorycznym (art. 399 § 1 k.p.c.), a w wypadku 
kiedy orzeczenie kończące ma charakter postanowienia formalnego - skargę 
o  wznowienie postępowania można wnieść tylko wtedy, kiedy postanowienie 

 
3 
wydane zostało na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją, 
ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny 
(art. 399 § 2 k.p.c.). 
W rozpatrywanej sprawie postępowanie zakończyło się prawomocnym 
postanowieniem o odrzuceniu apelacji, a zatem postanowieniem formalnym. 
Skarga o wznowienie postępowania byłaby więc dopuszczalna jedynie wówczas, 
gdyby powódka zarzucała, iż odrzucenie apelacji nastąpiło na podstawie przepisu 
zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny. Powódka nie opiera jednak 
skargi na podstawie z art. 4011 k.p.c. lecz na podstawie z art. 401 ust. 2 k.p.c., a ta 
podstawa nie uprawnia do żądania wznowienia postępowania zakończonego 
postanowieniem formalnym. 
Z tych przyczyn zażalenie powódki należało oddalić (art. 3941 § 3 k.p.c. 
w zw. z art. 39814 k.p.c.).  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
kg

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę