II CZ 101/09

Sąd Najwyższy2010-02-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnazwrot pozwubrak formalnytermin zawitydopuszczalność środka zaskarżeniaSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnek.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną od zarządzenia o zwrocie pozwu, uznając, że skarga kasacyjna od takiego postanowienia jest niedopuszczalna.

Powód wniósł pozew, który został zwrócony przez Sąd Okręgowy z powodu braków formalnych. Po oddaleniu zażalenia na to zarządzenie przez Sąd Apelacyjny, powód wniósł skargę kasacyjną, która również została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu niedopuszczalności. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną, uznał, że skarga kasacyjna od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu jest niedopuszczalna, a zwrot pozwu nie zamyka drogi do ponownego jego wniesienia, chyba że wystąpią inne przeszkody prawne.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda M. J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powoda. Wcześniej, Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w P. zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. zwrócił pozew powodowi z powodu nieusunięcia braków formalnych, wskazując na konieczność sprecyzowania żądania pozwu w zakresie oznaczenia umowy sprzedaży naruszającej interes powoda. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. oddalił zażalenie powoda na to zarządzenie. Następnie, Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2009 r. odrzucił kolejne zażalenie powoda jako niedopuszczalne. Powód wniósł skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2009 r., którą Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. odrzucił, argumentując, że zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. nie przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu, a ponadto od jednego orzeczenia przysługuje tylko jeden środek zaskarżenia. W zażaleniu na to ostatnie postanowienie, pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie art. 398¹ § 1 k.p.c., podkreślając, że postanowienie Sądu Apelacyjnego zamyka powodowi możliwość wytoczenia powództwa z powodu upływu terminu zawitego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że niedopuszczalność skargi kasacyjnej na postanowienia jest zasadą, a zwrot pozwu co do zasady nie wywołuje skutków prawnych i umożliwia ponowne wystąpienie z pozwem, chyba że wystąpią inne przeszkody prawne, jak upływ terminów zawitych, za co odpowiada strona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu, zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c., który stanowi zamknięty katalog wyjątków od zasady niedopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że niedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień jest zasadą, a katalog wyjątków przewidziany w art. 398¹ § 1 k.p.c. jest zamknięty. Postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu nie znajduje się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznapowód
„E.(...)” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje skarga kasacyjna od postanowień. Sąd wskazał, że postanowienie oddalające zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu nie jest objęte tym przepisem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 394¹ § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażalenia, w tym jego dopuszczalności.

Ustawa o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania nieruchomości art. 5 § ust. 4

Wspomniany przez pełnomocnika powoda jako podstawa terminu zawitego do wniesienia powództwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu. Zwrot pozwu nie zamyka drogi do ponownego jego wniesienia, a ryzyko upływu terminów zawitych obciąża stronę.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2009 r., ponieważ zamyka ona powodowi możliwość wytoczenia powództwa w związku z upływem terminu zawitego.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalność skargi kasacyjnej na postanowienia jest zasadą, od której zamknięty katalog wyjątków został przewidziany w art. 398¹ § 1 k.p.c. Zwrot pozwu powoduje, co do zasady, że wniesiony pozew nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ponowne wytoczenie powództwa jest zatem właściwe do „naprawienia” nieprawidłowości, które spowodowały zwrot pozwu. To strona ponosi ryzyko i konsekwencje zbyt późnego dochodzenia należnych jej roszczeń.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień o zwrocie pozwu oraz zasad dotyczących skutków zwrotu pozwu i odpowiedzialności strony za terminy zawite."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej. Interpretacja przepisów materialnoprawnych (terminy zawite) może być różna w zależności od konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością środków zaskarżenia i skutkami zwrotu pozwu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zwrotu pozwu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 101/09 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 18 lutego 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa M. J. 
przeciwko „E.(...)” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2010 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt I WSC (…) [I ACz (…)], 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w P. zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 
2009 r. zwrócił pozew powodowi M. J. ze względu na nieusunięcie braków formalnych 
pozwu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pełnomocnik powoda w zakreślonym terminie 
sprecyzował żądanie pozwu w zakresie oznaczenia lokalu powoda, nie określił 
natomiast umowy sprzedaży, która narusza interes powoda. Sąd Apelacyjny 
postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. oddalił zażalenie powoda na to zarządzenie. 
Powód wniósł zażalenie na wymienione postanowienie wraz z wnioskiem o 
przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 

 
2 
sierpnia 2009 r. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. W dniu 14 sierpnia 2009 r. 
pełnomocnik powoda wniósł skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 
dnia 21 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. odrzucił 
skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyjaśnił, że, zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., nie 
przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie 
o zwrocie pozwu. Poza tym od jednego orzeczenia przysługuje jeden środek 
zaskarżenia, zaś powód już wcześniej wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 21 
maja 2009 r. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik powoda zarzucił 
naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. Podkreślił, że postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 
21 maja 2009 r. zamyka powodowi możliwość wytoczenia powództwa w związku z 
upływem trzyletniego terminu określonego w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o 
zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania nieruchomości. 
Przewodniczący Wydziału II w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego pismem z dnia 
14 stycznia 2010 r. zwrócił powodowi pismo o „cofnięciu pozwu” z uwagi na 
niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Przede 
wszystkim 
trzeba 
sprzeciwić 
się 
twierdzeniu 
skarżącego, 
że 
dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień zależy od tego, czy dane 
postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Ujęcie normatywne jest inne: 
niedopuszczalność skargi kasacyjnej na postanowienia jest zasadą, od której zamknięty 
katalog wyjątków został przewidziany w art. 3981 § 1 k.p.c. Zwrot pozwu powoduje, co 
do zasady, że wniesiony pozew nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W 
szczególności zatem jest możliwe i dopuszczalne ponowne wystąpienie z pozwem w 
danej sprawie. Ponowne wytoczenie powództwa jest zatem właściwe do „naprawienia” 
nieprawidłowości, które spowodowały zwrot pozwu. Jest oczywiste, że w wyjątkowych 
wypadkach ta droga postępowania ze względu na brzmienie konkretnych norm 
materialnoprawnych będzie niemożliwa. Tak jest w analizowanej sprawie, ze względu na 
upływ terminów zawitych do wniesienia powództwa. Powstanie takiej sytuacji nie jest 
jednak konsekwencją zwrotu pozwu, lecz wadliwego przygotowania pozwu oraz 
złożenia go tuż przed upływem terminu prekluzyjnego. To strona ponosi ryzyko i 
konsekwencje zbyt późnego dochodzenia należnych jej roszczeń. 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z 
art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI