II CZ 98/04

Sąd Najwyższy2004-09-29
SNinnepostępowanie układoweWysokanajwyższy
postępowanie układowekasacjakontrola instancyjnaprawo upadłościoweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające kasację dłużnika, uznając, że kasacja przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na umorzenie postępowania układowego.

Sąd Okręgowy odrzucił kasację dłużnika Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "S. – A." Sp. z o.o. w P. od postanowienia umarzającego postępowanie układowe, uznając, że kasacja nie przysługuje od tego typu postanowień. Dłużnik zaskarżył to postanowienie, zarzucając błędną interpretację przepisów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące postępowania układowego, uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że kasacja przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na umorzenie postępowania układowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie dłużnika Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "S. – A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 lutego 2004 r., które odrzuciło kasację dłużnika od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 26 listopada 2003 r. oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji umarzające postępowanie układowe. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 24 § 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo o postępowaniu układowym, interpretując go w sposób ograniczający możliwość wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów i orzecznictwa, uznał, że kasacja przysługuje również na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania układowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 386 § 4 w zw. z art. 39318 § 1 i 3 oraz art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, kasacja przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji umarzające postępowanie układowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 24 § 3 rozporządzenia Prawo o postępowaniu układowym w sposób rozszerzający, uznając, że kasacja obejmuje wszystkie postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące umorzenia postępowania, w tym te oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

dłużnik

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "S. – A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkadłużnik

Przepisy (5)

Główne

p.p.u. art. 24 § § 3

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo o postępowaniu układowym

Kasacja przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji umarzające postępowanie układowe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39318 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. Nr 60, poz. 535 art. 536

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Postępowanie w sprawie podlega przepisom dotychczasowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji umarzające postępowanie układowe.

Odrzucone argumenty

Kasacja nie przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji umarzające postępowanie układowe (stanowisko Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

kasacja przysługuje tylko na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające podanie o otwarcie postępowania układowego, względnie umarzające takie postępowanie kontroli instancyjnej podlegają tylko postanowienie sądu pierwszoinstancyjnego oddalające podanie o otwarcie układu, bądź umarzające to postępowanie należy przyjąć, że art. 24 § 3 zd. 2 in fine p.p.u. dopuszcza skargę kasacyjną na wszystkie wydane przez sąd drugiej instancji postanowienia co do umorzenia postępowania (orzekające o umorzeniu lub utrzymujące w mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji o umorzeniu) – także zatem na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na umorzenie postępowania przez sąd pierwszej instancji z powodu niedojścia do skutku układu

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący

Tadeusz Domińczyk

sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień w postępowaniu układowym, w szczególności dopuszczalności kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z postępowaniem układowym na podstawie przedwojennego rozporządzenia, które zostało zastąpione nowymi przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do Sądu Najwyższego w postępowaniu układowym, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego i naprawczego.

Kiedy można zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania układowego do Sądu Najwyższego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 98/04 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 29 września 2004 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
 
 
 
w sprawie z wniosku dłużnika Przedsiębiorstwa  
Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "S. – A." Spółki z ograniczoną 
odpowiedzialnością w P. 
o otwarcie postępowania układowego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 29 września 2004 r., 
zażalenia dłużnika  
na postanowienie Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 16 lutego 2004 r.,  
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
Uzasadnienie  

 
 
2 
 
 
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2004 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił 
kasację dłużnika PPHU „S. – A.” Sp. z o.o. w P. od postanowienia tego Sądu z dnia 
26 listopada 2003 r. oddalające zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej 
instancji umarzające postępowanie układowe. Sąd Okręgowy powołał się na 
przepis art. 24 § 3 rozp. Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo 
o  postępowaniu układowym (Dz. U. Nr 93, poz. 836 ze zm.), z treści którego 
wyprowadził wniosek, iż kasacja przysługuje tylko na postanowienie sądu drugiej 
instancji oddalające podanie o otwarcie postępowania układowego, względnie 
umarzające takie postępowanie. Zaskarżone kasacją postanowienie do żadnej 
z tych kategorii postanowień nie należy, a co za tym idzie nie jest ono zaskarżalne. 
W zażaleniu dłużnik zwalcza stanowisko Sądu Okręgowego, zarzucając 
temu Sądowi błędne odczytanie powołanego przepisu. Domaga się w związku 
z tym uchylenia zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W myśl art. 24 § 3 powołanego na wstępie rozporządzenia na postanowienie 
uwzględniające podanie o otwarcie postępowania układowego nie ma zażalenia. 
Na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające takie podanie oraz umarzające 
postępowanie służy kasacja. Z takiego uregulowania wynika jednoznacznie, że 
kontroli instancyjnej podlegają tylko postanowienie sądu pierwszoinstancyjnego 
oddalające podanie o otwarcie układu, bądź umarzające to postępowanie. Sąd 
drugiej instancji rozpoznając zażalenie na tego rodzaju postanowienie może zatem 
je albo oddalić albo, orzekając reformatoryjnie, w przypadku oddalenie podania 
otworzyć układ, w przypadku zaś umorzenia postępowania układowego, 
uchylić  postanowienie w tym względzie. Wymieniony przepis traktuje zatem 
o zaskarżalności postanowień drugoinstancyjnych w przedmiocie odmowy otwarcia 
układu lub umorzenia postępowania układowego i tylko takie rozumienie tego 
przepisu nadaje mu właściwy sens. W tym też duchu wypowiedział się Sąd 
Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2002 r., II CZ 24/02 (niepubl.) 
stwierdzając: „… należy przyjąć, że art. 24 § 3 zd. 2 in fine p.p.u. dopuszcza skargę 

 
 
3 
kasacyjną na wszystkie wydane przez sąd drugiej instancji postanowienia co do 
umorzenia postępowania (orzekające o umorzeniu lub utrzymujące w mocy 
orzeczenie sądu pierwszej instancji o umorzeniu) – także zatem na postanowienie 
sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na umorzenie postępowania przez sąd 
pierwszej instancji z powodu niedojścia do skutku układu”. Takiemu zapatrywaniu 
Sąd Najwyższy dał też wyraz w niepubl. orzeczeniu z dnia 21 maja 2004 r., 
V  CZ  40/04.  
Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie podziela natomiast stanowiska Sądu 
Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2002 r., I CK 118/02 
(OSNC 2003/6/87), w tezie odwołującego się do brzemienia art. 24 § 3 
powoływanego 
rozporządzenia. 
Wymagałoby 
to 
bowiem 
klasyfikowania 
wydawanych przez sąd drugiej instancji postanowień w przedmiocie umorzenia 
postępowania układowego na te podlegające zaskarżeniu i niezaskarżalne, do 
czego brzmienie przepisu nie uprawnia, a w odniesieniu do postanowień 
oddalających podanie o otwarcie układu trudno byłoby nawet wskazać na sytuacje, 
w których mogłyby one zapaść. 
Z tych względów i na zasadzie art. 386 § 4 w związku z art. 39318 § 1 i 3 oraz 
art. 397 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji. 
Ubocznie tylko należy zauważyć, że umorzone zostało postępowanie 
układowe otwarte postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 września 2002 
r. Stosownie zatem do treści art. 536 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) postępowanie w sprawie 
podlega przepisom dotychczasowym. 
 
 
 
jk