Orzeczenie · 2016-01-29

II CZ 96/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-01-29
SNRodzinneustroje majątkowe małżeństwWysokanajwyższy
rozdzielność majątkowaapelacjapostępowanie apelacyjnesąd najwyższykpcdopuszczalność apelacjinowe żądanie

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P., który odrzucił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P. ustanawiającego rozdzielność majątkową małżonków. Sąd Okręgowy uznał, że żądanie ustanowienia rozdzielności z datą wcześniejszą niż data wniesienia pozwu, zgłoszone dopiero w apelacji, stanowiło "jakościowo nowe żądanie", niedopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym, co skutkowało odrzuceniem apelacji na podstawie art. 373 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że na postępowanie apelacyjne składają się stadia wstępne, rozpoznawcze i orzecznicze. Stadium wstępne, realizowane przez sądy pierwszej i drugiej instancji, dotyczy aspektów formalnych dopuszczalności apelacji, a nie jej merytorycznej zasadności. Sąd odwoławczy, odrzucając apelację z powodu podniesienia "nowego żądania", naruszył przepisy regulujące zakres stadium wstępnego postępowania apelacyjnego, gdyż wskazana przyczyna nie należy do czynności sprawdzających dopuszczalność apelacji w szerokim rozumieniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że ewentualne naruszenie art. 383 k.p.c. (zakres przedmiotowy rozpoznania sprawy) również nie uzasadniało odrzucenia apelacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności apelacji, zakres stadium wstępnego postępowania apelacyjnego, niedopuszczalność zgłaszania nowych żądań w postępowaniu apelacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia nowego żądania w apelacji w sprawie o rozdzielność majątkową, ale zasady proceduralne są ogólne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż data wniesienia pozwu, zgłoszone po raz pierwszy w apelacji, stanowi niedopuszczalne "nowe żądanie" w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie żądanie nie stanowi niedopuszczalnego "nowego żądania" w rozumieniu przepisów o postępowaniu apelacyjnym, a jego podniesienie nie jest podstawą do odrzucenia apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stadium wstępne postępowania apelacyjnego dotyczy kwestii formalnych dopuszczalności apelacji, a nie jej merytorycznej zasadności. Odrzucenie apelacji z powodu podniesienia "nowego żądania" narusza przepisy regulujące to stadium, gdyż przyczyna ta nie należy do czynności sprawdzających dopuszczalność apelacji w szerokim rozumieniu.

Jaki jest zakres czynności sprawdzających i przygotowawczych w stadium wstępnym postępowania apelacyjnego?

Odpowiedź sądu

Stadium wstępne postępowania apelacyjnego obejmuje wyjaśnienie szeroko pojmowanej kwestii dopuszczalności apelacji, w tym jej wymagań formalnych, fiskalnych, terminu wniesienia, a także dopuszczalności pod względem przedmiotowym i podmiotowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy opisał, że czynności sprawdzające w stadium wstępnym mają na celu wyjaśnienie dopuszczalności apelacji w szerokim znaczeniu, obejmując aspekty formalne i przedmiotowe, a nie merytoryczne. Czynności te wykonuje zarówno sąd pierwszej, jak i drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Pozwany H. S.

Strony

NazwaTypRola
E. S.osoba_fizycznapowód
H. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia, w związku z § 3 stosowany do postanowień sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący stadium wstępne postępowania apelacyjnego realizowane przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący stadium wstępne postępowania apelacyjnego realizowane przez sąd drugiej instancji; naruszony przez sąd okręgowy.

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

Wyraża ogólną zasadę, że zakres przedmiotowy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji nie może przekraczać zakresu przedmiotowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy odrzucił apelację z naruszeniem przepisów regulujących stadium wstępne postępowania apelacyjnego. • Przyczyna odrzucenia apelacji (zgłoszenie "nowego żądania") nie należy do czynności sprawdzających dopuszczalność apelacji w rozumieniu przepisów.

Odrzucone argumenty

Żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż data wniesienia pozwu stanowi "jakościowo nowe żądanie", niedopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

stadium wstępne, rozpoznawcze i orzecznicze • szeroko pojmowanej kwestii dopuszczalności apelacji • aspektu formalnego, a nie merytorycznego apelacji • jakościowo nowe żądanie

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Iwona Koper

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności apelacji, zakres stadium wstępnego postępowania apelacyjnego, niedopuszczalność zgłaszania nowych żądań w postępowaniu apelacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia nowego żądania w apelacji w sprawie o rozdzielność majątkową, ale zasady proceduralne są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności apelacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa, choć nie dotyczy przełomowych zagadnień prawnych.

Czy można zmienić żądanie w apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania odwoławczego.

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst