I CZ 20/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nawet gdyby skarżący nie mógł skorzystać z dowodów w poprzednim postępowaniu, nie miałyby one wpływu na wynik sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i błędne uznanie, że mógł skorzystać z dowodów (zeznań świadków) już w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów, uznając je za niedopuszczalne, a w pozostałej części oddalił, stwierdzając, że choć uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wadliwe, to skarga o wznowienie postępowania i tak nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ nawet gdyby skarżący mógł skorzystać z zeznań świadków, nie wpłynęłyby one na wynik sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącego H. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. Skarga o wznowienie opierała się na późniejszym wykryciu środków dowodowych, tj. zeznań świadków J. B. i A. B., którzy są blisko spokrewnieni z pozwaną. Sąd Apelacyjny uznał, że skarżący mógł skorzystać z tych dowodów już w poprzednim postępowaniu, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi. Skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. (nie mógł skorzystać z dowodów), art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena materiału dowodowego) oraz art. 328 § 2 k.p.c. (wadliwe uzasadnienie). Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego nie zawierało rozstrzygnięcia w tym zakresie, a wniosek o uzupełnienie został zaskarżony zażaleniem. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć uzasadnienie Sądu Apelacyjnego dotyczące możliwości skorzystania z dowodów było wadliwe, to skarga o wznowienie postępowania i tak podlegała odrzuceniu. Wynikało to z faktu, że nawet gdyby skarżący mógł skorzystać z zeznań świadków, nie miałyby one wpływu na wynik sprawy, ponieważ pierwotne powództwo o zapłatę kwoty 240 000 zł zostało oddalone z innych przyczyn (nieudowodnienie wysokości żądanej kwoty, złożenie wniosku dowodowego po terminie, brak wykazania wierzytelności pozwanej). Sąd Najwyższy oddalił również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu z powodu braku wymaganego oświadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach jest niedopuszczalne, jeśli postanowienie nie zawiera takiego rozstrzygnięcia, a przysługuje wniosek o jego uzupełnienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli orzeczenie nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach, przysługuje wniosek o jego uzupełnienie. Zaskarżenie zażaleniem postanowienia, które nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach, jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie i oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
A. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. J. | osoba_fizyczna | adwokat (pomoc prawna z urzędu) |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów, ale w kontekście wznowienia postępowania, ocena możliwości skorzystania ze środka dowodowego jest kwestią prawną, a nie oceną dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności zażalenia.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu wyznaczonego na podstawie.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 20 § § 20
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Wymaga oświadczenia o nieopłaceniu kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność zażalenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach, gdy postanowienie nie zawiera takiego rozstrzygnięcia. Nawet jeśli skarżący nie mógł skorzystać z dowodów w poprzednim postępowaniu, dowody te nie miałyby wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 403 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim skarżący domagał się uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalne jest zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie ze skargi żalącego o wznowienie postępowania. Z tego względu na podstawie art. 373 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Natomiast w części dotyczącej odrzucenia skargi zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Mimo to skarga żalącego o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. jako nieoparta na ustawowej podstawie.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Jan Futro
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów, gdy brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie, a także stosowanie przesłanek wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury cywilnej, w szczególności kwestii dopuszczalności zażalenia i przesłanek wznowienia postępowania. Jest to interesujące dla prawników procesowych, ale mniej dla szerokiej publiczności.
“Kiedy zażalenie na koszty jest niedopuszczalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 20/10 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSA Jan Futro (sprawozdawca) w sprawie ze skargi H. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt VI ACa (…), w sprawie z powództwa H. W. przeciwko A. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2010 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), 1. odrzuca zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem ze skargi o wznowienie postępowania; 2. oddala zażalenie w części dotyczącej odrzucenia skargi o wznowienie postępowania; 3. oddala wniosek o przyznanie adwokatowi S. J. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę H. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 20 grudnia 2005 r., oddalającego apelację H. W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 marca 2005 r. w jego sprawie przeciwko pozwanej A. D. o zapłatę kwoty 240 000 zł. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący jako środki dowodowe przewidziane w art. 403 § 2 k.p.c. powołał dowody z zeznań świadków J. B., będącego bratem pozwanej, oraz A. B., będącej bratową pozwanej. Sąd ten uznał, że z treści dołączonych do skargi oświadczeń złożonych przez tych świadków wynika, że ich wiedza o okolicznościach powołanych w tych oświadczeniach pochodzi m.in. z obserwacji poczynionych przez tych świadków. Uznał również, że bliskość tych świadków w stosunku do skarżącego i pozwanej uzasadnia przekonanie, iż dowody z zeznań tych świadków powinny być skarżącemu znane. Z tych powodów Sąd ten uznał, że skarżący miał dostęp do tych środków dowodowych jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania i jego skarga, jako nieoparta na ustawowej przesłance wznowienia, podlega odrzuceniu zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegające na odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy zostało jednoznacznie wykazane, iż informacje na temat wiedzy, którą dysponują ww. świadkowie, skarżący uzyskał dopiero w październiku 2008 r., gdyż wcześniej z uwagi na bliskie powiązania rodzinne tych świadków z pozwaną, informacje te nie zostały mu ujawnione. Zarzucił również naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegające na rażącym niedopełnieniu obowiązku rzetelnego, wszechstronnego oraz zgodnego z doświadczeniem życiowym rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na pominięciu okoliczności wskazanych w oświadczeniach ww. świadków przemawiających za uznaniem, że skarżący uzyskał informacje o wiedzy ww. świadków dopiero w październiku 2008 r. oraz na niezasadnym uznaniu, że sam fakt znajomości skarżącego z ww. świadkami jest 3 wystarczający do przyjęcia, iż skarżący już w toku prawomocnie zakończonego postępowania posiadał informacje na temat wiedzy tych świadków. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia żadnych przyczyn, dla których Sąd ten uznał, że sam fakt znajomości skarżącego i ww. świadków przesądza o tym, iż skarżący powinien posiadać informacje na temat wiedzy tych świadków w zakresie ważnych dla sprawy okoliczności jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 108 § 1 k.p.c. polegające na nieuwzględnieniu zawartego w skardze wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W zażaleniu skarżący wniósł również o „przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w zakresie udzielonej pomocy prawnej z urzędu w niniejszej sprawie”. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2009 r. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 15 kwietnia 2009 r. o uzupełnienie ww. postanowienia tego Sądu z dnia 26 lutego 2009 r., oddalił wniosek o przyznanie adwokatowi S. J. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (w postępowaniu ze skargi o wznowienie). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niedopuszczalne jest zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie ze skargi żalącego o wznowienie postępowania. W postanowieniu tego Sądu z dnia 26 lutego 2009 r. odrzucającym skargę, nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi. Zażaleniem na to postanowienie żalący objął jednak również rozstrzygnięcie co do tych kosztów podnosząc, iż jego wniosek o przyznanie kosztów nie został uwzględniony. Powszechnie przyjmuje się, że jeśli orzeczenie nie zawiera ani pozytywnego, ani negatywnego rozstrzygnięcia o takich kosztach, przysługuje wniosek o jego uzupełnienie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1972 r., III PZP 14/72, OSNCP 1972 r. Nr 12 poz. 215). Żalący, świadom obowiązywania tej reguły, w dniu 14 kwietnia 2009 r. wniósł taki wniosek, który został następnie rozstrzygnięty postanowieniem tego Sądu z dnia 24 lipca 2009 r. Ponieważ jednak rozstrzygnięcie co do tych kosztów żalący zaskarżył zażaleniem na postanowienie tego Sądu z dnia 26 lutego 2009 r., a rozstrzygnięcie to 4 nie zostało zamieszczone w tym postanowieniu, zażalenie w tej części, jako wniesione do Sądu Najwyższego od nieistniejącego postanowienia Sądu drugiej instancji, jest niedopuszczalne w myśl art. 3941 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 maja 2009 r. uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt SK 10/09, Dz. U. Nr 24, poz. 125. Z tego względu na podstawie art. 373 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Natomiast w części dotyczącej odrzucenia skargi zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 403 § 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nie jest zasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w postaci podanej przez żalącego. Kwestia istnienia lub nie przesłanek odrzucenia skargi o wznowienie jest bowiem kwestią prawną, a nie faktyczną. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny jasno wskazał, że wniosek o tym, iż żalący mógł skorzystać z zeznań świadków powołanych w skardze jeszcze przed ogłoszeniem wyroku tego Sądu z dnia 20 grudnia 2005 r., Sąd ten wysnuł z tego, że świadkowie ci są osobami bliski dla żalącego i pozwanej oraz swą wiedzę o spornych okolicznościach czerpali z obserwacji. Trafnie jednak zarzuca żalący, iż jedynie z tych okoliczności nie wynika jeszcze, że mógł ze środków tych skorzystać w postępowaniu zakończonym ogłoszeniem tego wyroku. Nie przesądza to jednak o naruszeniu przez ten Sąd art. 233 § 1 k.p.c. Ocena co do możliwości skorzystania ze środka dowodowego w poprzednim postępowaniu polega bowiem na subsumcji normy stanowiącej podstawę wznowienia, a nie na ocenie dowodów. Wadliwość tego wniosku uzasadnia jedynie zarzut naruszenia art. 403 § 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r. Mimo to skarga żalącego o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. jako nieoparta na ustawowej podstawie. Sąd Okręgowy w W., rozpoznając merytorycznie sprawę o sygnaturze XXV C (...), uznał, że powództwo żalącego nie zasługiwało na uwzględnienie m.in. z tej przyczyny, że nie udowodnił on wysokości żądanej kwoty. Wniosek żalącego, 5 reprezentowanego przez pełnomocnika będącego adwokatem, o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem określenia wartości nakładów dokonanych na wydzierżawioną nieruchomość, został bowiem złożony z przekroczeniem terminu wyznaczonego na podstawie art. 207 § 3 k.p.c. [uzasadnienie wyroku sygn. XXV C (...)]. Z kolei, oddalając apelację żalącego od tego wyroku, Sąd Apelacyjny uznał, że jego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie również z tego względu, że nie wykazał on, aby pozwanej przysługiwała wobec wydzierżawiającego jakakolwiek wierzytelność o zwrot nakładów na nieruchomość, na którą to wierzytelność z kolei żalący mógłby czynić nakłady [uzasadnienie wyroku sygn. XXV C (...)]. Z powyższego wynika zatem, że nawet jeśli uzasadniona byłaby ocena co do tego, że żalący nie mógł skorzystać z zeznań świadków powołanych w skardze przed ogłoszeniem wyroku tego Sądu z dnia 20 grudnia 2005 r., to zeznania tych świadków nie mogłyby mieć wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem z twierdzeń żalącego zawartych w skardze, jak z dołączonych do niej oświadczeń tych świadków wynika, że dysponują oni jedynie wiedzą o tym, że żalący miał „znaczny” udział „w powstaniu majątku pozwanej” oraz że finansował budowę i wyposażenie „pawilonu” na wydzierżawionej nieruchomości. Z tych przyczyn na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekła jak w punkcie 2 postanowienia. Wobec braku wymaganego oświadczenia, że opłaty za czynności adwokackie nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mógł zostać uwzględniony.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI