I CZ 20/10

Sąd Najwyższy2010-05-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenieskargadowodyświadkowieterminy procesowekoszty postępowaniapomoc prawna z urzęduSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nawet gdyby skarżący nie mógł skorzystać z dowodów w poprzednim postępowaniu, nie miałyby one wpływu na wynik sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i błędne uznanie, że mógł skorzystać z dowodów (zeznań świadków) już w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej kosztów, uznając je za niedopuszczalne, a w pozostałej części oddalił, stwierdzając, że choć uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wadliwe, to skarga o wznowienie postępowania i tak nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ nawet gdyby skarżący mógł skorzystać z zeznań świadków, nie wpłynęłyby one na wynik sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącego H. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. Skarga o wznowienie opierała się na późniejszym wykryciu środków dowodowych, tj. zeznań świadków J. B. i A. B., którzy są blisko spokrewnieni z pozwaną. Sąd Apelacyjny uznał, że skarżący mógł skorzystać z tych dowodów już w poprzednim postępowaniu, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi. Skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. (nie mógł skorzystać z dowodów), art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena materiału dowodowego) oraz art. 328 § 2 k.p.c. (wadliwe uzasadnienie). Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego nie zawierało rozstrzygnięcia w tym zakresie, a wniosek o uzupełnienie został zaskarżony zażaleniem. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć uzasadnienie Sądu Apelacyjnego dotyczące możliwości skorzystania z dowodów było wadliwe, to skarga o wznowienie postępowania i tak podlegała odrzuceniu. Wynikało to z faktu, że nawet gdyby skarżący mógł skorzystać z zeznań świadków, nie miałyby one wpływu na wynik sprawy, ponieważ pierwotne powództwo o zapłatę kwoty 240 000 zł zostało oddalone z innych przyczyn (nieudowodnienie wysokości żądanej kwoty, złożenie wniosku dowodowego po terminie, brak wykazania wierzytelności pozwanej). Sąd Najwyższy oddalił również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu z powodu braku wymaganego oświadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach jest niedopuszczalne, jeśli postanowienie nie zawiera takiego rozstrzygnięcia, a przysługuje wniosek o jego uzupełnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli orzeczenie nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach, przysługuje wniosek o jego uzupełnienie. Zaskarżenie zażaleniem postanowienia, które nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach, jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie i oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

A. D.

Strony

NazwaTypRola
H. W.osoba_fizycznaskarżący
A. D.osoba_fizycznapozwana
S. J.osoba_fizycznaadwokat (pomoc prawna z urzędu)

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów, ale w kontekście wznowienia postępowania, ocena możliwości skorzystania ze środka dowodowego jest kwestią prawną, a nie oceną dowodów.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności zażalenia.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 207 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu wyznaczonego na podstawie.

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 20 § § 20

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Wymaga oświadczenia o nieopłaceniu kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach, gdy postanowienie nie zawiera takiego rozstrzygnięcia. Nawet jeśli skarżący nie mógł skorzystać z dowodów w poprzednim postępowaniu, dowody te nie miałyby wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 403 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim skarżący domagał się uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalne jest zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie ze skargi żalącego o wznowienie postępowania. Z tego względu na podstawie art. 373 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. Natomiast w części dotyczącej odrzucenia skargi zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Mimo to skarga żalącego o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. jako nieoparta na ustawowej podstawie.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Jan Futro

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów, gdy brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie, a także stosowanie przesłanek wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury cywilnej, w szczególności kwestii dopuszczalności zażalenia i przesłanek wznowienia postępowania. Jest to interesujące dla prawników procesowych, ale mniej dla szerokiej publiczności.

Kiedy zażalenie na koszty jest niedopuszczalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 20/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSA Jan Futro (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi H. W. 
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 
grudnia 2005 r., sygn. akt VI ACa (…), 
w sprawie z powództwa H. W. 
przeciwko A. D. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2010 r., 
zażalenia skarżącego  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), 
 
1. 
odrzuca 
zażalenie 
w 
części 
dotyczącej 
rozstrzygnięcia 
o kosztach 
postępowania przed Sądem ze skargi o wznowienie postępowania; 
2. 
oddala zażalenie w części dotyczącej odrzucenia skargi o wznowienie 
postępowania; 
3. 
oddala wniosek o przyznanie adwokatowi S. J. kosztów nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed 
Sądem Najwyższym. 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę H. W. 
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 20 grudnia 2005 
r., oddalającego apelację H. W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 marca 
2005 r. w jego sprawie przeciwko pozwanej A. D. o zapłatę kwoty 240 000 zł. 
W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący jako środki dowodowe 
przewidziane w art. 403 § 2 k.p.c. powołał dowody z zeznań świadków J. B., będącego 
bratem pozwanej, oraz A. B., będącej bratową pozwanej. Sąd ten uznał, że z treści 
dołączonych do skargi oświadczeń złożonych przez tych świadków wynika, że ich 
wiedza o okolicznościach powołanych w tych oświadczeniach pochodzi m.in. z 
obserwacji poczynionych przez tych świadków. Uznał również, że bliskość tych 
świadków w stosunku do skarżącego i pozwanej uzasadnia przekonanie, iż dowody z 
zeznań tych świadków powinny być skarżącemu znane. Z tych powodów Sąd ten uznał, 
że skarżący miał dostęp do tych środków dowodowych jeszcze przed prawomocnym 
zakończeniem postępowania i jego skarga, jako nieoparta na ustawowej przesłance 
wznowienia, podlega odrzuceniu zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. 
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, żądając jego uchylenia i 
przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. 
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. mające wpływ na 
treść rozstrzygnięcia i polegające na odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy zostało 
jednoznacznie wykazane, iż informacje na temat wiedzy, którą dysponują ww. 
świadkowie, skarżący uzyskał dopiero w październiku 2008 r., gdyż wcześniej z uwagi 
na bliskie powiązania rodzinne tych świadków z pozwaną, informacje te nie zostały mu 
ujawnione. 
Zarzucił również naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. mające wpływ na treść 
rozstrzygnięcia i polegające na rażącym niedopełnieniu obowiązku rzetelnego, 
wszechstronnego oraz zgodnego z doświadczeniem życiowym rozważenia zebranego w 
sprawie materiału dowodowego, w szczególności na pominięciu okoliczności 
wskazanych w oświadczeniach ww. świadków przemawiających za uznaniem, że 
skarżący uzyskał informacje o wiedzy ww. świadków dopiero w październiku 2008 r. 
oraz na niezasadnym uznaniu, że sam fakt znajomości skarżącego z ww. świadkami jest 

 
3 
wystarczający do przyjęcia, iż skarżący już w toku prawomocnie zakończonego 
postępowania posiadał informacje na temat wiedzy tych świadków. 
Skarżący zarzucił również naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. mające wpływ na treść 
rozstrzygnięcia 
i polegające 
na 
niewskazaniu 
w 
uzasadnieniu 
zaskarżonego 
postanowienia żadnych przyczyn, dla których Sąd ten uznał, że sam fakt znajomości 
skarżącego i ww. świadków przesądza o tym, iż skarżący powinien posiadać informacje 
na temat wiedzy tych świadków w zakresie ważnych dla sprawy okoliczności jeszcze 
przed prawomocnym zakończeniem postępowania. 
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 108 § 1 k.p.c. polegające na 
nieuwzględnieniu zawartego w skardze wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej 
udzielonej z urzędu. 
W zażaleniu skarżący wniósł również o „przyznanie kosztów zastępstwa 
procesowego w zakresie udzielonej pomocy prawnej z urzędu w niniejszej sprawie”. 
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2009 r. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu 
wniosku skarżącego z dnia 15 kwietnia 2009 r. o uzupełnienie ww. postanowienia tego 
Sądu z dnia 26 lutego 2009 r., oddalił wniosek o przyznanie adwokatowi S. J. kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (w postępowaniu ze 
skargi o wznowienie). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Niedopuszczalne jest zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach 
postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie ze skargi żalącego o wznowienie 
postępowania. 
W postanowieniu tego Sądu z dnia 26 lutego 2009 r. odrzucającym skargę, nie 
zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi. Zażaleniem na to 
postanowienie żalący objął jednak również rozstrzygnięcie co do tych kosztów 
podnosząc, iż jego wniosek o przyznanie kosztów nie został uwzględniony. 
Powszechnie przyjmuje się, że jeśli orzeczenie nie zawiera ani pozytywnego, ani 
negatywnego 
rozstrzygnięcia 
o 
takich 
kosztach, 
przysługuje 
wniosek 
o jego 
uzupełnienie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1972 r., III PZP 14/72, 
OSNCP 1972 r. Nr 12 poz. 215). 
Żalący, świadom obowiązywania tej reguły, w dniu 14 kwietnia 2009 r. wniósł 
taki wniosek, który został następnie rozstrzygnięty postanowieniem tego Sądu z dnia 24 
lipca 2009 r. Ponieważ jednak rozstrzygnięcie co do tych kosztów żalący zaskarżył 
zażaleniem na postanowienie tego Sądu z dnia 26 lutego 2009 r., a rozstrzygnięcie to 

 
4 
nie zostało zamieszczone w tym postanowieniu, zażalenie w tej części, jako wniesione 
do Sądu Najwyższego od nieistniejącego postanowienia Sądu drugiej instancji, jest 
niedopuszczalne w myśl art. 3941 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 
maja 2009 r. uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., 
sygn. akt SK 10/09, Dz. U. Nr 24, poz. 125. 
Z tego względu na podstawie art. 373 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd 
Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. 
Natomiast w części dotyczącej odrzucenia skargi zażalenie nie zasługuje na 
uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia 
odpowiada prawu. 
Zgodnie z art. 403 § 2 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r. 
można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich środków 
dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła 
skorzystać w poprzednim postępowaniu. 
Nie jest zasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w postaci podanej 
przez żalącego. Kwestia istnienia lub nie przesłanek odrzucenia skargi o wznowienie 
jest bowiem kwestią prawną, a nie faktyczną. Nie jest zasadny również zarzut 
naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd 
Apelacyjny jasno wskazał, że wniosek o tym, iż żalący mógł skorzystać z zeznań 
świadków powołanych w skardze jeszcze przed ogłoszeniem wyroku tego Sądu z dnia 
20 grudnia 2005 r., Sąd ten wysnuł z tego, że świadkowie ci są osobami bliski dla 
żalącego i pozwanej oraz swą wiedzę o spornych okolicznościach czerpali z obserwacji. 
Trafnie jednak zarzuca żalący, iż jedynie z tych okoliczności nie wynika jeszcze, że mógł 
ze środków tych skorzystać w postępowaniu zakończonym ogłoszeniem tego wyroku. 
Nie przesądza to jednak o naruszeniu przez ten Sąd art. 233 § 1 k.p.c. Ocena co do 
możliwości skorzystania ze środka dowodowego w poprzednim postępowaniu polega 
bowiem na subsumcji normy stanowiącej podstawę wznowienia, a nie na ocenie 
dowodów. Wadliwość tego wniosku uzasadnia jedynie zarzut naruszenia art. 403 § 2 w 
brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2009 r. 
Mimo to skarga żalącego o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu 
zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. jako nieoparta na ustawowej podstawie. 
Sąd Okręgowy w W., rozpoznając merytorycznie sprawę o sygnaturze XXV C 
(...), uznał, że powództwo żalącego nie zasługiwało na uwzględnienie m.in. z tej 
przyczyny, że nie udowodnił on wysokości żądanej kwoty. Wniosek żalącego, 

 
5 
reprezentowanego przez pełnomocnika będącego adwokatem, o przeprowadzenie 
dowodu z opinii biegłego celem określenia wartości nakładów dokonanych na 
wydzierżawioną nieruchomość, został bowiem złożony z przekroczeniem terminu 
wyznaczonego na podstawie art. 207 § 3 k.p.c. [uzasadnienie wyroku sygn. XXV C (...)]. 
Z kolei, oddalając apelację żalącego od tego wyroku, Sąd Apelacyjny uznał, że 
jego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie również z tego względu, że nie 
wykazał on, aby pozwanej przysługiwała wobec wydzierżawiającego jakakolwiek 
wierzytelność o zwrot nakładów na nieruchomość, na którą to wierzytelność z kolei 
żalący mógłby czynić nakłady [uzasadnienie wyroku sygn. XXV C (...)]. 
Z powyższego wynika zatem, że nawet jeśli uzasadniona byłaby ocena co do 
tego, że żalący nie mógł skorzystać z zeznań świadków powołanych w skardze przed 
ogłoszeniem wyroku tego Sądu z dnia 20 grudnia 2005 r., to zeznania tych świadków 
nie mogłyby mieć wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem z twierdzeń żalącego 
zawartych w skardze, jak z dołączonych do niej oświadczeń tych świadków wynika, że 
dysponują oni jedynie wiedzą o tym, że żalący miał „znaczny” udział „w powstaniu 
majątku pozwanej” oraz że finansował budowę i wyposażenie „pawilonu” na 
wydzierżawionej nieruchomości. 
Z tych przyczyn na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
Sąd Najwyższy orzekła jak w punkcie 2 postanowienia. 
Wobec braku wymaganego oświadczenia, że opłaty za czynności adwokackie 
nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 20 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mógł zostać uwzględniony.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI