II Cz 942/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego, odmawiając przybicia udziału w nieruchomości z uwagi na brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom.
Sąd Rejonowy udzielił przybicia udziału ½ części nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie nabywcy, zmienił to postanowienie i odmówił przybicia. Kluczową kwestią było skierowanie egzekucji do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania bez posiadania tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które udzieliło przybicia udziału ½ części nieruchomości gruntowej w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Rejonowy uznał, że licytacja przebiegła prawidłowo i udzielił przybicia na rzecz S. S. za kwotę 104.200,00 zł. Jednakże, Sąd Okręgowy, analizując akta sprawy, stwierdził, że egzekucja została skierowana do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania. Zgodnie z art. 779 § 1 k.p.c., do egzekucji ze spadku konieczny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom, aż do działu spadku. W tej sprawie brak było takiego tytułu przeciwko wszystkim współwłaścicielom-spadkobiercom, w tym przeciwko W. K., a także brak było ustaleń dotyczących działu spadku. Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie egzekucyjne powinno podlegać umorzeniu jako bezpodstawnie wszczęte. W związku z tym, na mocy art. 991 § 1 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c., zmieniono zaskarżone postanowienie i odmówiono przybicia udziału w nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, egzekucja skierowana do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania jest niedopuszczalna bez tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom, aż do działu spadku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 779 § 1 k.p.c., zgodnie z którym do egzekucji ze spadku konieczny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. W sytuacji, gdy egzekucja dotyczy udziału w nieruchomości nabytego w spadku, a nie ma działu spadku, brak takiego tytułu stanowi przeszkodę do prowadzenia egzekucji i udzielenia przybicia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmienia zaskarżone postanowienie i odmawia przybicia
Strona wygrywająca
S. S. (jako nabywca, którego zażalenie zostało uwzględnione)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| S. S. | inne | wierzyciel hipoteczny i nabywca |
| Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. | instytucja | wierzyciel |
| Skarb Państwa-Dyrektor I. Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | wierzyciel hipoteczny |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik (współwłaściciel) |
| S. S. | inne | nabywca |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 779 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom.
k.p.c. art. 776
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy.
k.p.c. art. 797 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do wniosku lub żądania przeprowadzenia egzekucji należy dołączyć tytuł wykonawczy.
k.p.c. art. 803
Kodeks postępowania cywilnego
Tytuł wykonawczy stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji.
k.p.c. art. 991 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odmówi przybicia z powodu naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu.
Pomocnicze
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 197-221
Kodeks cywilny
Przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 1051
Kodeks cywilny
Udział w masie spadkowej może być przedmiotem obrotu prawnego.
k.c. art. 1026
Kodeks cywilny
Współspadkobierca jest ograniczony w dysponowaniu udziałami w przedmiotach należących do spadku.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na podstawie przepisów o postępowaniu apelacyjnym może zmienić zaskarżone postanowienie.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do czynności procesowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom w sytuacji egzekucji ze spadku. Egzekucja skierowana do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania bez przeprowadzonego działu spadku jest niedopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwie zatem postępowania co do egzekucji z nieruchomości winno podlegać umorzeniu jako bezpodstawnie wszczęte Brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim współwłaścicielom - spadkobiercom stanowi przeszkodę do udzielenia przybicia.
Skład orzekający
Karina Marczak
przewodniczący-sprawozdawca
Violetta Osińska
sędzia
Katarzyna Longa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność egzekucji z udziału w nieruchomości nabytego w spadku bez działu spadku i bez tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja jest skierowana do udziału w masie spadkowej przed jej działem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji z nieruchomości, szczególnie w kontekście dziedziczenia, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i osób dziedziczących.
“Egzekucja z nieruchomości odziedziczonej? Uważaj na brak tytułu przeciwko wszystkim spadkobiercom!”
Dane finansowe
WPS: 104 200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 942/19 POSTANOWIENIE Dnia 01 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karina Marczak (spr.) Sędziowie: SO Violetta Osińska SO Katarzyna Longa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 lipca 2019 roku w S. sprawy prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie P. M. z udziału ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 974 m.kw., zabudowanej, położonej w W. ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) dłużnika R. K. z udziałem wierzycieli: S. S. (Km 25/18 także wierzyciel hipoteczny), Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. (Km 331/18), Skarbu Państwa-Dyrektor I. Administracji Skarbowej w S. (Km 1293/18 także wierzyciel hipoteczny) z udziałem uczestnika (współwłaściciela): W. K. przy udziale nabywcy: S. S. na skutek zażalenia S. S. na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt IX Co 2929/18 postanawia: zmienia zaskarżone postanowienie i odmawia przybicia udziału ½ części w nieruchomości. SSO Violetta Osińska SSO Karina Marczak SSO Katarzyna Longa Sygn. akt II Cz 942/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie udzielił przybicia udziału ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 974 m.kw., zabudowanej, położonej w W. ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) , będącego przedmiotem licytacji w dniu 24.01.2019r. na rzecz: S. S. , za cenę 104.200,00 zł (sto cztery tysiące dwieście złotych); nakazał pobrać od S. S. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem opłaty sądowej za udzielenie przybicia. Sąd rejonowy wskazał, iż na skutek wniosku wierzycieli egzekucję przeciwko dłużnikowi R. K. skierowano do ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 974 m.kw., zabudowanej, dla której Sąd Rejonowy Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) . W dniu 24.01.2019r. odbyła się pierwsza licytacja wyżej wymienionego udziału w nieruchomości. Do licytacji przystąpili: wierzyciel S. S. oraz (...) Sp. z o.o. sp. komandytowa reprezentowana przez prokurenta G. G. , który przedłożył stosowne dokumenty wykazujące, iż jest uprawniony do reprezentowania ww. spółki (KRS Nr : (...) Sp. z o.o. sp.komandytowej i (...) : (...) Sp. z o.o. oraz Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (...) Sp. z o.o. z dnia 03.12.2018r. i Uchwałę Zarządu Nr 1 z dnia 03.12.2018r. w sprawie powołania G. G. do pełnienia funkcji prokurenta poprzez udzielenie prokury samoistnej). Komornik sądowy potwierdził, że licytanci wpłacili wadium w wysokości 7300 zł. Najwyższą cenę nabycia za licytowany udział w nieruchomości (po 47 postąpieniach) zaoferował S. S. . Następnie komornik sądowy ogłosił, że nabywcą udziału w nieruchomości jest wyżej wymieniona osoba oraz zamknął przetarg. Sąd rejonowy przytoczył treść art. 987 k.p.c. , art. 988 § 1 k.p.c. art. 988 § 2 k.p.c. podkreślając kolejno, iż nikt z obecnych nie zgłosił zarzutów co do przebiegu licytacji oraz ceny nabycia. W trakcie licytacji nie wpłynęła żadna skarga na czynności komornika. Licytacja odbyła się zgodnie z przepisami procedury cywilnej, nie zachodziły podstawy do umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zaś wszyscy uczestnicy otrzymali prawidłowo zawiadomienie o licytacji. Do przetargu przystąpiła i wygrała go osoba spełniająca wszystkie wymogi formalne. W postanowieniu o przybiciu wymienia się imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę przetargu i cenę nabycia ( art. 990 k.p.c. ). Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł nabywca licytacyjny S. S. wskazując, iż z treści postanowienia nie wynika jasno, jaką kwotę ma zapłacić, w jakim terminie i na czyj rachunek. Powyższe uniemożliwi mu dokonanie zapłaty. Sąd okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się o tyle uzasadnione, że doprowadziło do zmiany zaskarżonego postanowienia i odmowy udzielnie przybicia. Zgodnie z art. 991 § 1 k.p.c. sąd odmówi przybicia z powodu naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu. Natomiast w myśl § 2 powołanego artykułu sąd odmówi również przybicia, jeżeli postępowanie podlegało umorzeniu lub zawieszeniu albo jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że z tego powodu nie nastąpiło naruszenie jego praw albo że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Z analizy akt sprawy, w tym z zapisów księgi wieczystej wynika, iż dłużnik jest współwłaścicielem w udziale ½ części prawa własności nieruchomości. Wpis prawa współwłasności nastąpił w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sygn. akt II Ns 3045/09 o stwierdzeniu nabycia spadku. A zatem niewątpliwe egzekucja została skierowana do przedmiotu wchodzącego w skład spadku. Stosownie do treści art. 779 § 1. k.p.c. do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. Według art. 1035 k.c. , jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, a zatem art. 197-221 k.c. Majątek spadkowy do chwili podziału jest traktowany w szczególny sposób. Składa się nań kompleks różnego rodzaju praw tworzących odrębną masę majątkową, a spadkobiercom przysługuje, oprócz praw do poszczególnych składników majątku spadkowego, samodzielne prawo podmiotowe w postaci udziału w masie spadkowej, które może być przedmiotem obrotu prawnego ( art. 1051 k.c. ). Współspadkobierca jest ograniczony w dysponowaniu udziałami w przedmiotach należących do spadku i może nimi rozporządzać tylko za zgodą pozostałych spadkobierców, a w razie braku zgody któregoś z nich rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku ( art. 1026 k.c. ). Choć ustawodawca traktuje wspólność spadku jako stan przejściowy, to jednak nie nałożył na spadkobierców obowiązku przeprowadzenia działu i nie wyznaczył konkretnego terminu, w którym miałoby do niego dojść. Zasada prowadzenia egzekucji długu spadkobiercy z przedmiotu nabytego w spadku uregulowana jest w przepisach procesowych normujących dopuszczalność prowadzenia egzekucji ze spadku, a konkretnie art. 779 § 1 k.p.c. O ile w niniejszej sprawie wierzyciel wystąpił o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego co do udziału dłużnika w nieruchomości, nabytego z tytułu spadkobrania, to jednak nie przedłożył tytułu przeciwko wszystkim spadkobiercom, w tym przeciwko W. K. . Brak jest nadto jakichkolwiek ustaleń w zakresie przeprowadzenia przez współwłaścicieli działu spadku. Niewątpliwe zatem postępowania co do egzekucji z nieruchomości winno podlegać umorzeniu jako bezpodstawnie wszczęte. Zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaś w art. 797 § 1 stwierdza się, iż we wniosku lub żądaniu przeprowadzenia egzekucji z urzędu należy wskazać świadczenie, które ma być spełnione, oraz sposób egzekucji. Do wniosku lub żądania należy dołączyć tytuł wykonawczy. O istotnym znaczeniu tytułu wykonawczego stanowi również art. 803 k.p.c. wedle, którego stanowi on podstawę do prowadzenia egzekucji o całe objęte nim roszczenie i ze wszystkich części majątku dłużnika, chyba że z treści tytułu wynika co innego. Brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim współwłaścicielom - spadkobiercom stanowi przeszkodę do udzielenia przybicia. Mając na uwadze powyższe na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. SSO Violetta Osińska SSO Karina Marczak SSO Katarzyna Longa Z: 1. odnotować i zakreślić; 2. odpis postanowienia doręczyć: a. pełnomocnikom wierzycieli, przy czym Skarbowi Państwa wprost: b. pełnomocnikowi dłużnika c. pełnomocnikowi skarżącego d. W. K. e. Komornikowi; 3. zwrócić akta KM Komornikowi; 4 zwrócić akta SR dowody doręczenia przesłać w ślad za aktami.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI