II Cz 942/19

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2019-07-01
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
egzekucjanieruchomośćprzybiciespadekwspółwłasnośćtytuł wykonawczykomorniklicytacja

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego, odmawiając przybicia udziału w nieruchomości z uwagi na brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom.

Sąd Rejonowy udzielił przybicia udziału ½ części nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie nabywcy, zmienił to postanowienie i odmówił przybicia. Kluczową kwestią było skierowanie egzekucji do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania bez posiadania tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które udzieliło przybicia udziału ½ części nieruchomości gruntowej w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Rejonowy uznał, że licytacja przebiegła prawidłowo i udzielił przybicia na rzecz S. S. za kwotę 104.200,00 zł. Jednakże, Sąd Okręgowy, analizując akta sprawy, stwierdził, że egzekucja została skierowana do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania. Zgodnie z art. 779 § 1 k.p.c., do egzekucji ze spadku konieczny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom, aż do działu spadku. W tej sprawie brak było takiego tytułu przeciwko wszystkim współwłaścicielom-spadkobiercom, w tym przeciwko W. K., a także brak było ustaleń dotyczących działu spadku. Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie egzekucyjne powinno podlegać umorzeniu jako bezpodstawnie wszczęte. W związku z tym, na mocy art. 991 § 1 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c., zmieniono zaskarżone postanowienie i odmówiono przybicia udziału w nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, egzekucja skierowana do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania jest niedopuszczalna bez tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom, aż do działu spadku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 779 § 1 k.p.c., zgodnie z którym do egzekucji ze spadku konieczny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. W sytuacji, gdy egzekucja dotyczy udziału w nieruchomości nabytego w spadku, a nie ma działu spadku, brak takiego tytułu stanowi przeszkodę do prowadzenia egzekucji i udzielenia przybicia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżone postanowienie i odmawia przybicia

Strona wygrywająca

S. S. (jako nabywca, którego zażalenie zostało uwzględnione)

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznadłużnik
S. S.innewierzyciel hipoteczny i nabywca
Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W.instytucjawierzyciel
Skarb Państwa-Dyrektor I. Administracji Skarbowej w S.organ_państwowywierzyciel hipoteczny
W. K.osoba_fizycznauczestnik (współwłaściciel)
S. S.innenabywca

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 779 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom.

k.p.c. art. 776

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy.

k.p.c. art. 797 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do wniosku lub żądania przeprowadzenia egzekucji należy dołączyć tytuł wykonawczy.

k.p.c. art. 803

Kodeks postępowania cywilnego

Tytuł wykonawczy stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji.

k.p.c. art. 991 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odmówi przybicia z powodu naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu.

Pomocnicze

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

Do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

k.c. art. 197-221

Kodeks cywilny

Przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

k.c. art. 1051

Kodeks cywilny

Udział w masie spadkowej może być przedmiotem obrotu prawnego.

k.c. art. 1026

Kodeks cywilny

Współspadkobierca jest ograniczony w dysponowaniu udziałami w przedmiotach należących do spadku.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji na podstawie przepisów o postępowaniu apelacyjnym może zmienić zaskarżone postanowienie.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do czynności procesowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom w sytuacji egzekucji ze spadku. Egzekucja skierowana do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadkobrania bez przeprowadzonego działu spadku jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

niewątpliwie zatem postępowania co do egzekucji z nieruchomości winno podlegać umorzeniu jako bezpodstawnie wszczęte Brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim współwłaścicielom - spadkobiercom stanowi przeszkodę do udzielenia przybicia.

Skład orzekający

Karina Marczak

przewodniczący-sprawozdawca

Violetta Osińska

sędzia

Katarzyna Longa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność egzekucji z udziału w nieruchomości nabytego w spadku bez działu spadku i bez tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim spadkobiercom."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja jest skierowana do udziału w masie spadkowej przed jej działem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji z nieruchomości, szczególnie w kontekście dziedziczenia, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i osób dziedziczących.

Egzekucja z nieruchomości odziedziczonej? Uważaj na brak tytułu przeciwko wszystkim spadkobiercom!

Dane finansowe

WPS: 104 200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 942/19 POSTANOWIENIE Dnia 01 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karina Marczak (spr.) Sędziowie: SO Violetta Osińska SO Katarzyna Longa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 lipca 2019 roku w S. sprawy prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie P. M. z udziału ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 974 m.kw., zabudowanej, położonej w W. ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) dłużnika R. K. z udziałem wierzycieli: S. S. (Km 25/18 także wierzyciel hipoteczny), Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. (Km 331/18), Skarbu Państwa-Dyrektor I. Administracji Skarbowej w S. (Km 1293/18 także wierzyciel hipoteczny) z udziałem uczestnika (współwłaściciela): W. K. przy udziale nabywcy: S. S. na skutek zażalenia S. S. na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt IX Co 2929/18 postanawia: zmienia zaskarżone postanowienie i odmawia przybicia udziału ½ części w nieruchomości. SSO Violetta Osińska SSO Karina Marczak SSO Katarzyna Longa Sygn. akt II Cz 942/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie udzielił przybicia udziału ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 974 m.kw., zabudowanej, położonej w W. ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) , będącego przedmiotem licytacji w dniu 24.01.2019r. na rzecz: S. S. , za cenę 104.200,00 zł (sto cztery tysiące dwieście złotych); nakazał pobrać od S. S. na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem opłaty sądowej za udzielenie przybicia. Sąd rejonowy wskazał, iż na skutek wniosku wierzycieli egzekucję przeciwko dłużnikowi R. K. skierowano do ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu nr (...) , o powierzchni 974 m.kw., zabudowanej, dla której Sąd Rejonowy Szczecin–Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) . W dniu 24.01.2019r. odbyła się pierwsza licytacja wyżej wymienionego udziału w nieruchomości. Do licytacji przystąpili: wierzyciel S. S. oraz (...) Sp. z o.o. sp. komandytowa reprezentowana przez prokurenta G. G. , który przedłożył stosowne dokumenty wykazujące, iż jest uprawniony do reprezentowania ww. spółki (KRS Nr : (...) Sp. z o.o. sp.komandytowej i (...) : (...) Sp. z o.o. oraz Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (...) Sp. z o.o. z dnia 03.12.2018r. i Uchwałę Zarządu Nr 1 z dnia 03.12.2018r. w sprawie powołania G. G. do pełnienia funkcji prokurenta poprzez udzielenie prokury samoistnej). Komornik sądowy potwierdził, że licytanci wpłacili wadium w wysokości 7300 zł. Najwyższą cenę nabycia za licytowany udział w nieruchomości (po 47 postąpieniach) zaoferował S. S. . Następnie komornik sądowy ogłosił, że nabywcą udziału w nieruchomości jest wyżej wymieniona osoba oraz zamknął przetarg. Sąd rejonowy przytoczył treść art. 987 k.p.c. , art. 988 § 1 k.p.c. art. 988 § 2 k.p.c. podkreślając kolejno, iż nikt z obecnych nie zgłosił zarzutów co do przebiegu licytacji oraz ceny nabycia. W trakcie licytacji nie wpłynęła żadna skarga na czynności komornika. Licytacja odbyła się zgodnie z przepisami procedury cywilnej, nie zachodziły podstawy do umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zaś wszyscy uczestnicy otrzymali prawidłowo zawiadomienie o licytacji. Do przetargu przystąpiła i wygrała go osoba spełniająca wszystkie wymogi formalne. W postanowieniu o przybiciu wymienia się imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę przetargu i cenę nabycia ( art. 990 k.p.c. ). Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł nabywca licytacyjny S. S. wskazując, iż z treści postanowienia nie wynika jasno, jaką kwotę ma zapłacić, w jakim terminie i na czyj rachunek. Powyższe uniemożliwi mu dokonanie zapłaty. Sąd okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się o tyle uzasadnione, że doprowadziło do zmiany zaskarżonego postanowienia i odmowy udzielnie przybicia. Zgodnie z art. 991 § 1 k.p.c. sąd odmówi przybicia z powodu naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik przetargu. Natomiast w myśl § 2 powołanego artykułu sąd odmówi również przybicia, jeżeli postępowanie podlegało umorzeniu lub zawieszeniu albo jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że z tego powodu nie nastąpiło naruszenie jego praw albo że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Z analizy akt sprawy, w tym z zapisów księgi wieczystej wynika, iż dłużnik jest współwłaścicielem w udziale ½ części prawa własności nieruchomości. Wpis prawa współwłasności nastąpił w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sygn. akt II Ns 3045/09 o stwierdzeniu nabycia spadku. A zatem niewątpliwe egzekucja została skierowana do przedmiotu wchodzącego w skład spadku. Stosownie do treści art. 779 § 1. k.p.c. do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. Według art. 1035 k.c. , jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, a zatem art. 197-221 k.c. Majątek spadkowy do chwili podziału jest traktowany w szczególny sposób. Składa się nań kompleks różnego rodzaju praw tworzących odrębną masę majątkową, a spadkobiercom przysługuje, oprócz praw do poszczególnych składników majątku spadkowego, samodzielne prawo podmiotowe w postaci udziału w masie spadkowej, które może być przedmiotem obrotu prawnego ( art. 1051 k.c. ). Współspadkobierca jest ograniczony w dysponowaniu udziałami w przedmiotach należących do spadku i może nimi rozporządzać tylko za zgodą pozostałych spadkobierców, a w razie braku zgody któregoś z nich rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku ( art. 1026 k.c. ). Choć ustawodawca traktuje wspólność spadku jako stan przejściowy, to jednak nie nałożył na spadkobierców obowiązku przeprowadzenia działu i nie wyznaczył konkretnego terminu, w którym miałoby do niego dojść. Zasada prowadzenia egzekucji długu spadkobiercy z przedmiotu nabytego w spadku uregulowana jest w przepisach procesowych normujących dopuszczalność prowadzenia egzekucji ze spadku, a konkretnie art. 779 § 1 k.p.c. O ile w niniejszej sprawie wierzyciel wystąpił o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego co do udziału dłużnika w nieruchomości, nabytego z tytułu spadkobrania, to jednak nie przedłożył tytułu przeciwko wszystkim spadkobiercom, w tym przeciwko W. K. . Brak jest nadto jakichkolwiek ustaleń w zakresie przeprowadzenia przez współwłaścicieli działu spadku. Niewątpliwe zatem postępowania co do egzekucji z nieruchomości winno podlegać umorzeniu jako bezpodstawnie wszczęte. Zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaś w art. 797 § 1 stwierdza się, iż we wniosku lub żądaniu przeprowadzenia egzekucji z urzędu należy wskazać świadczenie, które ma być spełnione, oraz sposób egzekucji. Do wniosku lub żądania należy dołączyć tytuł wykonawczy. O istotnym znaczeniu tytułu wykonawczego stanowi również art. 803 k.p.c. wedle, którego stanowi on podstawę do prowadzenia egzekucji o całe objęte nim roszczenie i ze wszystkich części majątku dłużnika, chyba że z treści tytułu wynika co innego. Brak tytułu wykonawczego przeciwko wszystkim współwłaścicielom - spadkobiercom stanowi przeszkodę do udzielenia przybicia. Mając na uwadze powyższe na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. SSO Violetta Osińska SSO Karina Marczak SSO Katarzyna Longa Z: 1. odnotować i zakreślić; 2. odpis postanowienia doręczyć: a. pełnomocnikom wierzycieli, przy czym Skarbowi Państwa wprost: b. pełnomocnikowi dłużnika c. pełnomocnikowi skarżącego d. W. K. e. Komornikowi; 3. zwrócić akta KM Komornikowi; 4 zwrócić akta SR dowody doręczenia przesłać w ślad za aktami.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI