II Cz 942/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności z powodu nieprawidłowego poświadczenia podpisów na umowie przelewu wierzytelności.
Wierzyciel złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, dołączając kserokopie umowy przelewu wierzytelności i aneksu, poświadczone przez pełnomocnika. Sąd Rejonowy odmówił, uznając, że podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały urzędowo poświadczone zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c., ponieważ notariusz poświadczył podpisy, które nie zostały złożone w jego obecności. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, potwierdzając, że przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza w celu poświadczenia własnoręczności wcześniej złożonych podpisów.
Sprawa dotyczyła zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, który odmówił nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Wnioskodawca przedłożył kserokopie umowy przelewu wierzytelności i aneksu, wraz z kserokopiami notarialnych poświadczeń podpisów i zgodności z oryginałem, poświadczonych przez fachowego pełnomocnika. Sąd Rejonowy uznał, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Wskazał, że przedłożone dokumenty nie są urzędowe, a podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, co jest wymogiem do nadania klauzuli wykonalności zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy podkreślił, że notariusz poświadczył podpisy, które nie zostały złożone w jego obecności, co jest sprzeczne z przepisami Prawa o notariacie (art. 79 pkt 1, art. 88). Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko Sądu Rejonowego. Zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, podpisy na dokumentach są składane w obecności notariusza, lub jeśli zostały złożone wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co notariusz musi zaznaczyć. Sąd Okręgowy uznał, że wierzyciel błędnie interpretuje przepisy, twierdząc, że ponowne podpisanie umowy w obecności notariusza i poświadczenie własnoręczności jest wystarczające. Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują takiej procedury, a uznanie twierdzeń skarżącego prowadziłoby do ominięcia prawa. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, a notariusz jedynie poświadczył własnoręczność podpisów złożonych wcześniej, bez spełnienia wymogów art. 88 Prawa o notariacie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa o notariacie (art. 88) wymagają, aby podpisy na dokumentach były składane w obecności notariusza lub aby osoba podpisująca uznała wcześniej złożony podpis za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz musi zaznaczyć. Ponowne podpisanie umowy w obecności notariusza w celu poświadczenia własnoręczności wcześniej złożonych podpisów nie jest zgodne z prawem i prowadziłoby do obejścia przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
wierzyciel (...) Spółka z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. | spółka | wierzyciel |
| A. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) Kasa (...) im. Z. C. | instytucja | pierwotny wierzyciel |
| (...) S.a. r.l. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Podpis na dokumencie prywatnym musi być urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty.
Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1
Ustawa Prawo o notariacie
Czynności wykonywane przez notariusza, w tym sporządzanie poświadczeń.
Prawo o notariacie art. 88
Ustawa Prawo o notariacie
Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeśli podpis był złożony wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać go za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz zaznacza.
Pomocnicze
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja dokumentu urzędowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowodowa wartość dokumentu prywatnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w razie uwzględnienia lub oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłożone dokumenty prywatne (umowa przelewu, aneks) nie zawierają podpisów urzędowo poświadczonych zgodnie z wymogami art. 788 § 1 k.p.c. i art. 88 Prawa o notariacie, ponieważ podpisy nie zostały złożone w obecności notariusza, a procedura poświadczenia była wadliwa.
Odrzucone argumenty
Wierzyciel zarzucił naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że spełnione zostały przesłanki nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień, gdyż notariusz poświadczył własnoręczność podpisów złożonych w jego obecności (choć faktycznie umowy były podpisane wcześniej).
Godne uwagi sformułowania
podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie. nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący
Barbara Mokras
sprawozdawca
Janusz Roszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych w celu nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego, zwłaszcza w kontekście Prawa o notariacie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego poświadczenia podpisów przez notariusza, gdzie dokumenty były podpisane wcześniej, a następnie ponownie przedstawione notariuszowi bez spełnienia wymogów uznania podpisu za własnoręczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem praktyczny związany z formalnymi wymogami nadania klauzuli wykonalności i prawidłowością poświadczeń notarialnych, co jest istotne dla praktyków.
“Uwaga na poświadczenia notarialne! Jak błąd przy klauzuli wykonalności może pokrzyżować plany wierzyciela.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 942/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt Sędziowie : S.S.O. Barbara Mokras – spr. S.S.O. Janusz Roszewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem A. L. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 3866/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 942/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Kaliszu w dniu 29 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt VII Nc 3753/07 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) Kasą (...) im. Z. C. z siedzibą w L. a (...) S.a. r.l. z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21B wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. zawartymi pomiędzy (...) S.a. r.l. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. a przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca zawierane były w dniu 28 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 12 czerwca 2013 r., natomiast notarialne poświadczenia podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013 r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Tymczasem w przedmiotowej sprawie notariusz poświadczył, że podpisy pod tymi dokumentami zostały złożone w jego obecności, co w żaden sposób nie znajduje odzwierciedlenia w samych dokumentach, skoro zostały one podpisane przed poświadczeniem podpisów przez notariusza. Z tych też względów należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że przepis art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza. Wbrew twierdzeniom skarżącego również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Sąd Rejonowy trafnie więc przyjął, że nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Faktu tego nie zmienia szereg przeciwnych orzeczeń cytowanych przez skarżącego w zażaleniu albowiem nie wiążą one Sądu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI