II Cz 941/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-12-17
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościpoświadczenie podpisudokument prywatnynotariuszk.p.c.prawo o notariacie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności z powodu nieprawidłowego poświadczenia podpisów na umowie przelewu wierzytelności.

Sąd Rejonowy odmówił nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, uznając, że dokumenty potwierdzające przelew wierzytelności (umowy i aneksy) nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. W szczególności, podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały prawidłowo poświadczone przez notariusza, mimo że notariusz potwierdził ich własnoręczność. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie wierzyciela.

Sprawa dotyczyła zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które odmówiło nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawca przedłożył kserokopie umowy przelewu wierzytelności oraz aneksu, wraz z kserokopiami notarialnych poświadczeń podpisów. Sąd Rejonowy powołał się na art. 788 § 1 k.p.c., wskazując, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Stwierdził, że przedłożone dokumenty nie są urzędowe, a podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, co jest wymogiem do ich urzędowego poświadczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z Prawem o notariacie, podpisy na dokumentach poświadczanych przez notariusza powinny być składane w jego obecności, lub jeśli zostały złożone wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co notariusz powinien zaznaczyć. Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia skarżącego o możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza i poświadczenia tych podpisów są sprzeczne z przepisami prawa. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego o braku podstaw do nadania klauzuli wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dokument taki nie spełnia wymogów art. 788 § 1 k.p.c., ponieważ podpisy na dokumentach prywatnych muszą być złożone w obecności notariusza lub, jeśli zostały złożone wcześniej, osoba podpisująca musi uznać je za własnoręczne przed notariuszem, co musi zostać zaznaczone w dokumencie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa o notariacie (art. 88) jasno określają sytuacje, w których notariusz może poświadczyć podpis. Nie przewidują one możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów bez jego obecności. Wymóg uznania podpisu za własnoręczny przed notariuszem, jeśli umowa została podpisana wcześniej, musi być odnotowany przez notariusza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Kaliszu

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S.spółkawierzyciel
P. G.osoba_fizycznauczestnik
(...) Kasa (...) im. Z. C. z siedzibą w L.instytucjapierwotny wierzyciel
(...) S.a. r.l. z siedzibą w L.spółkacesjonariusz

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przejście uprawnień na następcę prawnego musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Podpis na dokumencie prywatnym musi być poświadczony przez notariusza.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa Prawo o notariacie

Reguluje sposób poświadczania podpisów przez notariusza, wskazując na konieczność złożenia podpisu w obecności notariusza lub uznania go za własnoręczny przed notariuszem z zaznaczeniem tej okoliczności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, co jest dokumentem urzędowym.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc dowodową dokumentu prywatnego.

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1

Ustawa Prawo o notariacie

Wskazuje, że sporządzanie poświadczeń jest czynnością notariusza.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały złożone w obecności notariusza, a ich poświadczenie przez notariusza nie spełnia wymogów art. 788 § 1 k.p.c. Przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza w celu poświadczenia wcześniej złożonych podpisów bez jego obecności.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie, że stawający u notariusza ponownie podpisali umowy i aneksy, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów.

Godne uwagi sformułowania

przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym podpisy na poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie. nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Barbara Mokras

sprawozdawca

Janusz Roszewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych w kontekście nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprawidłowego poświadczenia podpisów przez notariusza. Nie dotyczy sytuacji, gdy podpisy są składane prawidłowo w obecności notariusza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących poświadczania podpisów przez notariusza i ich wpływu na nadanie klauzuli wykonalności, co jest częstym problemem praktycznym.

Uwaga na poświadczanie podpisów! Jak błąd notariusza może zablokować klauzulę wykonalności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 941/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt Sędziowie : S.S.O. Barbara Mokras – spr. S.S.O. Janusz Roszewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem P. G. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 3854/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 941/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Kaliszu w dniu 31 marca 2008 r. w sprawie sygn. akt I Nc 68/08 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) Kasą (...) im. Z. C. z siedzibą w L. a (...) S.a. r.l. z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21B wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 21 stycznia 2013 r. zawartymi pomiędzy (...) S.a. r.l. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. a przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca zawierane były w dniu 28 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 12 czerwca 2013 r., natomiast notarialne poświadczenia podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013 r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Tymczasem w przedmiotowej sprawie notariusz poświadczył, że podpisy pod tymi dokumentami zostały złożone w jego obecności, co w żaden sposób nie znajduje odzwierciedlenia w samych dokumentach, skoro zostały one podpisane przed poświadczeniem podpisów przez notariusza. Z tych też względów należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że przepis art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza. Wbrew twierdzeniom skarżącego również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Sąd Rejonowy trafnie więc przyjął, że nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Faktu tego nie zmienia szereg przeciwnych orzeczeń cytowanych przez skarżącego w zażaleniu albowiem nie wiążą one Sądu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI