II CZ 94/14

Sąd Najwyższy2015-02-06
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnakoszty sądoweopłata sądowazwolnienie od kosztówSąd Najwyższyzażaleniepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, uznając brak wniosku o kontrolę postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej, która została odrzucona z powodu nieopłacenia. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów nie jest samodzielnie zaskarżalne, to może być przedmiotem kontroli w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, pod warunkiem złożenia stosownego wniosku. Ponieważ taki wniosek nie został złożony, zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2014 r., które odrzuciło jej skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia należnej opłaty sądowej. Wcześniej, postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r., Sąd Okręgowy oddalił wniosek wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Termin do uiszczenia opłaty upłynął bezskutecznie. W zażaleniu wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, wskazał na utrwalony pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i nie obejmuje postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy zaznaczył, że niezaskarżalne postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej może być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego, jeśli skutkiem odmowy jest nieopłacenie skargi i jej odrzucenie. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, może rozstrzygnąć również o postanowieniu sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłaty, na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 398^21 k.p.c. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było jednak stwierdzenie, że w zażaleniu skierowanym przeciwko odrzuceniu skargi kasacyjnej, wnioskodawczyni nie sformułowała jednoznacznie wniosku o kontrolę postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów. Sąd Najwyższy podkreślił, że pisma wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników powinny zawierać jasno wyrażone wnioski, a nie można im przypisywać treści niewyrażonych wprost. W związku z brakiem takiego wniosku, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy może kontrolować takie postanowienie, ale tylko pod warunkiem, że strona w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wyraźnie sformułuje wniosek o kontrolę postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłaty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że choć postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów nie jest samodzielnie zaskarżalne, to może być przedmiotem kontroli w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia. Kluczowe jest jednak złożenie przez stronę stosownego wniosku o kontrolę tego postanowienia. Brak takiego wniosku uniemożliwia Sądowi Najwyższemu rozstrzygnięcie tej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Starosta K.

Strony

NazwaTypRola
E. F.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Skarb Państwa - Starosta K.organ_państwowyuczestnik
"Poczta Polska Spółka Akcyjna"spółkauczestnik
D. W.osoba_fizycznauczestnik
K.D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 102 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 109 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak jednoznacznego wniosku strony o kontrolę postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania dotyczących kosztów sądowych (art. 102 ust. 1 i 2 oraz art. 109 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Godne uwagi sformułowania

Katalog zaskarżalnych do Sądu Najwyższego postanowień jest zamknięty i nie obejmuje postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Niezaskarżalne postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, uchyla się spod jakiejkolwiek kontroli Sądu Najwyższego. W środku zaskarżenia wnoszonym przez profesjonalnego pełnomocnika wniosek taki powinien zostać jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Jacek Grela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skargi kasacyjnej, wymogi formalne pism procesowych składanych przez profesjonalnych pełnomocników, kontrola postanowień o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o kontrolę postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów w zażaleniu na odrzucenie skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wskazanie wymogów formalnych przy zaskarżaniu postanowień niepodlegających samodzielnemu zaskarżeniu oraz znaczenie jasnego formułowania wniosków przez profesjonalnych pełnomocników.

Profesjonalny pełnomocnik musi jasno formułować wnioski – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady kontroli postanowień o kosztach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 94/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSA Jacek Grela w sprawie z wniosku E. F. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty K., "Poczta Polska Spółka Akcyjna" z siedzibą w W., D. W. i K.D. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2015 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE 2 Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu z dnia 28 listopada 2013 r., jako nieopłaconą. Postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 kwietnia 2014 r. Termin do uiszczenia opłaty sądowej upłynął bezskutecznie 9 kwietnia 2014 r. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2014 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 102 ust. 1 i 2 oraz art. 109 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz rozstrzygniecie o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący nie kwestionuje, że mimo prawidłowego wezwania, nie uiścił opłaty należnej od skargi kasacyjnej, co było podstawą jej odrzucenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że katalog zaskarżalnych do Sądu Najwyższego postanowień jest zamknięty i nie obejmuje postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie oznacza to jednak, że niezaskarżalne postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, uchyla się spod jakiejkolwiek kontroli Sądu Najwyższego. Jeśli skutkiem odmowy zwolnienia od opłaty jest nieopłacenie skargi kasacyjnej, a to doprowadziło do jej odrzucenia, to wówczas Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, rozstrzyga - na wniosek strony na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - również o postanowieniu sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej (por. postanowienie z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 40/08, LEX nr 786449 i powołane tam orzecznictwo oraz postanowienia z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, LEX nr 847127 i z dnia 27 czerwca 2013 r., III CZ 28/13). W zażaleniu skierowanym przeciwko odrzuceniu skargi kasacyjnej taki wniosek nie został przez skarżącego sformułowany. 3 Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela przyjęte w judykaturze stanowisko, że w środku zaskarżenia wnoszonym przez profesjonalnego pełnomocnika wniosek taki powinien zostać jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych; zgłoszenie wniosku jest warunkiem kontroli niezaskarżalnego zażalenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004, III CZ 71/04, niepubl., z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, niepubl., z dnia 8 lipca 2005 r., II CZ 57/05, niepubl., z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 36, z dnia 23 kwietnia 2008 r., III CZ 13/08, niepubl., z dnia 4 lipca 2008 r, I CZ 45/08, niepubl., z dnia 23 listopada 2011 r., IV CZ 99/11, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., IV CZ 109/11, niepubl., z dnia 12 lipca 2012 r., I CZ 76/12, niepubl., z dnia 21 marca 2013 r., II CZ 4/13, niepubl., z dnia 4 grudnia 2013 r, II CZ 83/13, niepubl. oraz z dnia 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI