II CZ 94/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że antydatowanie umowy nie stanowi podstawy do jej wznowienia.
Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że umowa o roboty budowlane była nieważna z powodu zobowiązania do prowadzenia robót przed wydaniem pozwolenia na budowę oraz że umowa była antydatowana i stanowiła dokument podrobiony. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że te okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że antydatowanie umowy nie jest podrobieniem ani przerobieniem dokumentu w rozumieniu przepisów, a nadto nie miało wpływu na wynik sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę z powództwa A. W. przeciwko U. M. Skarżąca U. M. jako podstawę wznowienia wskazała nieważność umowy o roboty budowlane ze względu na zobowiązanie do prowadzenia robót przed wydaniem pozwolenia na budowę (art. 403 § 2 k.p.c.) oraz antydatowanie umowy, co miało stanowić dokument podrobiony (art. 403 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r. odrzucił skargę, uznając, że podniesione okoliczności nie spełniają ustawowych przesłanek wznowienia. W szczególności, nieważność umowy z powodu zobowiązania do robót przed pozwoleniem nie stanowiła nowej okoliczności faktycznej, a antydatowanie umowy nie jest równoznaczne z jej podrobieniem lub przerobieniem. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie skarżącej. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo sformułowanie podstawy wznowienia nie oznacza jej faktycznego zaistnienia, jeśli z treści skargi wynika, że podstawa ta nie występuje. Wyjaśniono, że antydatowanie umowy nie jest podrobieniem ani przerobieniem dokumentu w rozumieniu art. 403 § 1 k.p.c., a może być co najwyżej poświadczeniem nieprawdy, co nie stanowi podstawy wznowienia. Ponadto, sąd wskazał, że przyczyny wznowienia mają charakter względny i wymagają wykazania związku przyczynowego z treścią zaskarżonego orzeczenia, a w tej sprawie data zawarcia umowy nie była istotna dla rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, antydatowanie umowy nie jest podrobieniem ani przerobieniem dokumentu w rozumieniu art. 403 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu go w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, a przerobienie na dokonanie zmian w jego treści. Antydatowanie, czyli wskazanie innej daty niż rzeczywista, nie jest ani podrobieniem, ani przerobieniem, a może być co najwyżej poświadczeniem nieprawdy, które nie stanowi podstawy wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
A. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U.M. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| A. W. | osoba_fizyczna | powódka |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu go w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić. Przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści. Antydatowanie umowy nie jest podrobieniem ani przerobieniem dokumentu.
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność umowy ze względu na zobowiązanie do prowadzenia robót przed wydaniem pozwolenia na budowę nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie, jeśli strona mogła powołać się na nią przed prawomocnym zakończeniem postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3 - Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3 - Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 § pkt 6
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 13 § ust. 2
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Antydatowanie umowy nie stanowi podrobienia ani przerobienia dokumentu w rozumieniu art. 403 § 1 k.p.c. Nieważność umowy z powodu zobowiązania do robót przed pozwoleniem nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, jeśli strona mogła powołać się na nią wcześniej. Brak związku przyczynowego między antydatowaniem umowy a treścią zaskarżonego wyroku, gdyż data zawarcia umowy nie była istotna dla rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Antydatowanie umowy o roboty budowlane stanowi podstawę do wznowienia postępowania przewidzianą w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-403 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z treści uzasadnienia skargi w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że przytoczona w niej podstawa w rzeczywistości nie występuje. Dokumentem podrobionym jest dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma on pochodzić, zaś przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści. Podnoszone w skardze antydatowanie umowy przez strony: wskazanie w obejmującym ją dokumencie innej daty zawarcia niż rzeczywista, nie może być więc uznane za podrobienie lub przerobienia dokumentu, o którym mowa w art. 403 § 1 k.p.c. Można by je kwalifikować jedynie jako poświadczenie nieprawdy. Poświadczenie nieprawdy w dokumencie stanowiącym środek dowodowy nie stanowi jednak podstawy wznowienia w świetle art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności definicji podrobienia i przerobienia dokumentu oraz przesłanek z art. 403 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji antydatowania umowy i jej kwalifikacji prawnej w kontekście wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia subtelne różnice między podrobieniem dokumentu a antydatowaniem, co jest istotne dla praktyki prawniczej w kontekście wznowienia postępowań.
“Antydatowanie umowy to nie to samo co jej podrobienie – Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 94/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi U.M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 czerwca 2012 r., wydanym w sprawie z powództwa A. W. przeciwko U.M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2014 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 lipca 2013 r., oddala zażalenie i zasądza od skarżącej na rzecz A. W. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE W dniu 25 czerwca 2012 r. zapadł prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w sprawie z powództwa A. W. przeciwko U. M. o zapłatę na podstawie umowy o roboty budowlane. W skardze o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem pozwana jako podstawę swego żądania wskazała ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.: nieważności umowy o roboty budowlane ze względu na to, że umowa ta zawierała zobowiązanie do prowadzenia robót przed wydaniem pozwolenia na budowę. Ponadto skarżąca, powołując się na art. 403 § 1 k.p.c., podniosła, że umowa ta jest antydatowana i tym samym stanowi dokument podrobiony w rozumieniu wymienionego przepisu. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r. odrzucił skargę pozwanej na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powołana przez pozwaną nieważność umowy o roboty budowlane ze względu na zawarte w niej zobowiązanie do prowadzenia robót przed wydaniem pozwolenia na budowę nie stanowi okoliczności przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ pozwana mogła powołać się na tę okoliczność przed prawomocnym zakończeniem postępowania. Ponadto Sąd Apelacyjny wskazał, że podnoszone przez pozwaną antydatowanie umowy o roboty budowlane nie pozwala na uznanie zaskarżonego wyroku za orzeczenie oparte na dokumencie przerobionym w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Pozwana nie podała też, jaki wpływ antydatowanie umowy mogło mieć na wynik postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem. W zażaleniu na postanowienie z dnia 23 lipca 2013 r. skarżąca zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu błędne przyjęcie, że antydatowanie umowy o roboty budowlane nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-403 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z treści uzasadnienia skargi w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że przytoczona w niej podstawa w rzeczywistości nie występuje (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 28 października 1999 r., II UKN 174/99; 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05; 18 maja 2006 r., IV CZ 36/06; 5 lutego 2009 r., I CZ 4/09; 6 czerwca 2012 r., IV CZ 38/12; 26 września 2013 r., IV CZ 88/13). Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dokumentem podrobionym jest dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma on pochodzić, zaś przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r., III CKN 1075/98 i 6 czerwca 1997 r. III CKN 85/97). Podnoszone w skardze antydatowanie umowy przez strony: wskazanie w obejmującym ją dokumencie innej daty zawarcia niż rzeczywista, nie może być więc uznane za podrobienie lub przerobienia dokumentu, o którym mowa w art. 403 § 1 k.p.c. Można by je kwalifikować jedynie jaklo poświadczenie nieprawdy. Poświadczenie nieprawdy w dokumencie stanowiącym środek dowodowy nie stanowi jednak podstawy wznowienia w świetle art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r., III CKN 1075/98). Poza tym przyczyny wznowienia określone w art. 403 k.p.c. mają charakter względny, wymagane jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy powołaną podstawą wznowienia a treścią zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., III CKN 85/97). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika natomiast, że data zawarcia przez strony umowy nie stanowiła okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji, a o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1, art. 398 21 i art. 394 1 § 3 k.p.c. oraz § 6 pkt 6 i § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013.461). jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI