V CZ 43/05

Sąd Najwyższy2005-05-19
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
kasacjazażalenieterminy procesowewymogi formalnepełnomocnikSąd NajwyższySąd Apelacyjnykodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powódki od wyroku z dnia 7 maja 2004 r., ponieważ nie wystąpiła ona o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w ustawowym terminie tygodniowym oraz sporządziła skargę osobiście, nie będąc prawnikiem. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że wniosek o doręczenie z uzasadnieniem złożony po wydaniu wyroku jest spóźniony, a kasacja musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, chyba że zachodzą szczególne wyjątki. W związku z tym zażalenie powódki zostało oddalone.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powódki J. O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2004 r., które odrzuciło kasację powódki od wyroku tego Sądu z dnia 7 maja 2004 r. Powodem odrzucenia kasacji przez Sąd Apelacyjny było niespełnienie przez powódkę wymogów formalnych: nie wystąpiła ona o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w terminie tygodniowym od ogłoszenia wyroku, a także sporządziła skargę osobiście, nie będąc profesjonalnym prawnikiem. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony w dniu 28 czerwca 2004 r. (po wydaniu wyroku 7 maja 2004 r.) był spóźniony, ponieważ skutecznie można go złożyć dopiero po wydaniu orzeczenia. Termin miesięczny do wniesienia kasacji liczony jest od prawidłowego doręczenia orzeczenia, co wymaga wcześniejszego wniosku o doręczenie z uzasadnieniem złożonego w terminie tygodniowym. Brak takiego wniosku lub jego złożenie po terminie uniemożliwia skuteczne wniesienie kasacji. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że stroną lub jej przedstawicielem jest taki profesjonalista, lub zachodzą inne szczególne przesłanki, które w tej sprawie nie wystąpiły. W związku z tym, kasacja była niedopuszczalna z dwóch powodów, a zażalenie powódki zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem można skutecznie zgłosić tylko po wydaniu orzeczenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w celu wniesienia środka zaskarżenia można złożyć tylko po wydaniu orzeczenia. Wniosek złożony przed ogłoszeniem wyroku nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Gmina B.

Strony

NazwaTypRola
J. O.osoba_fizycznapowódka
Gmina B.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w terminie tygodniowym dla skutecznego wniesienia kasacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 327 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku pouczenia strony o środkach odwoławczych.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji do kasacji.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie odrzucające środek zaskarżenia.

Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98

Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis wprowadzający zmiany w k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem musi być złożony w terminie tygodniowym po wydaniu orzeczenia. Brak obecności strony przy ogłoszeniu wyroku zwalnia sąd z obowiązku pouczenia o terminach i sposobie wniesienia środków odwoławczych.

Odrzucone argumenty

Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony przed ogłoszeniem wyroku jest skuteczny. Strona niebędąca prawnikiem może samodzielnie sporządzić kasację.

Godne uwagi sformułowania

Zgłoszenie przez powódkę wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w dniu 5 czerwca 2004 r., a więc przed ogłoszeniem zaskarżonego wyroku nie miało znaczenia dla oceny dopuszczalności kasacji. Można skutecznie wystąpić z takim żądaniem, celem wniesienia środa zaskarżenia, tylko po wydaniu orzeczenia. Gdy natomiast strona nie wystąpiła z takim wnioskiem, albo wniosła go po terminie, miesięczny termin do wniesienia kasacji, nie może rozpocząć biegu, a tym samym niemożliwe jest skuteczne wniesienie kasacji.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Sychowicz

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych dla wnoszenia kasacji, w szczególności dotyczących wniosku o doręczenie z uzasadnieniem i sposobu sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów proceduralnych w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Niedopuszczalna kasacja: kluczowe błędy formalne, które mogą Cię kosztować prawo do odwołania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 43/05 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa J. O. przeciwko Gminie B. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2005 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 października 2004 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powódki od wyroku tego Sądu z dnia 7 maja 2004 r., ze względu na to, że nie wystąpiła z wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w terminie tygodniowym, zgodnie z wymaganiami przewidzianymi w art. 387 § 2 k.p.c. oraz, że nie będąc prawnikiem skargę sporządziła osobiście. W zażaleniu pełnomocnik powódki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższym zważył, co następuje: Zgłoszenie przez powódkę wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w dniu 5 czerwca 2004 r., a więc przed ogłoszeniem zaskarżonego wyroku nie miało znaczenia dla oceny dopuszczalności kasacji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem można skutecznie wystąpić z takim żądaniem, celem wniesienia środa zaskarżenia, tylko po 2 wydaniu orzeczenia (por. np. powołane postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1997 r., I PKN 1/97, 1/97, OSNAP i US 1997, nr 18, poz. 342). Skoro zatem wyrok zapadł w dniu 7 maja 2004 r., a powódka zgłosiła wniosek o jego doręczenie z uzasadnieniem w dniu 28 czerwca 2004 r. to był on spóźniony. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny termin miesięczny do wniesienia kasacji liczony jest od doręczenia orzeczenia dokonanego w sposób prawidłowy, co oznacza, że tylko wtedy, gdy strona zażądała w terminie tygodniowym doręczenia jej orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem, można mówić, iż spełniony został następny warunek do wniesienia kasacji. Gdy natomiast strona nie wystąpiła z takim wnioskiem, albo wniosła go po terminie, miesięczny termin do wniesienia kasacji, nie może rozpocząć biegu, a tym samym niemożliwe jest skuteczne wniesienie kasacji (por, np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II CKN 31/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 116.). Obowiązek pouczenia strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego dotyczy tylko strony obecnej przy ogłoszeniu wyroku. Skoro powódka nie uczestniczyła w tej czynności Sąd nie miał takiego obowiązku (art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). Kasacja może zostać sporządzona wyłącznie przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, chyba, że jest ona sama, jej pełnomocnik lub przedstawiciel sędzią, prokuratorem, notariuszem lub radcą prawnym, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem jest adwokat lub radca prawny. Skoro w sprawie te przesłanki nie wchodziły w rachubę, to powódka nie mogła osobiście skutecznie sporządzić kasacji i już z tego powodu skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI