II Cz 937/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie sądu rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności z powodu nieprawidłowego poświadczenia podpisów na dokumentach prywatnych potwierdzających przejęcie wierzytelności.
Wierzyciel złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, dołączając dokumenty potwierdzające przelew wierzytelności. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że dokumenty te nie są urzędowe ani prywatne z podpisami notarialnie poświadczonymi zgodnie z prawem. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając, że notariusz nie może poświadczać podpisów na umowach, które zostały podpisane wcześniej bez jego obecności, a następnie ponownie podpisane w jego obecności w celu poświadczenia.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznawał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Wniosek dotyczył nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym. Sąd Rejonowy uznał, że dołączone do wniosku kserokopie umów przelewu wierzytelności i aneksów do nich, mimo poświadczenia przez notariusza, nie spełniają wymogów formalnych. W szczególności, Sąd Rejonowy powołał się na art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c., stwierdzając, że dokumenty te nie są dokumentami urzędowymi, a podpisy na dokumentach prywatnych muszą być urzędowo poświadczone. Sąd Rejonowy wskazał, że z treści umów i aneksów nie wynika, czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu, a notariusz poświadczał podpisy w późniejszych datach. Podkreślono, że istotą poświadczenia własnoręczności podpisu jest złożenie go w obecności notariusza, a przepisy Prawa o notariacie nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. Sąd Okręgowy, oddalając zażalenie, potwierdził, że przedłożone dokumenty nie mogą stanowić podstawy do nadania klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 88 Prawa o notariacie nie przewiduje możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które nie kreowały zawartych umów. Zaznaczono, że jeśli umowa została podpisana wcześniej bez obecności notariusza, osoba podpisująca powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny, co notariusz powinien zaznaczyć w dokumencie. Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia skarżącego są dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami, co uniemożliwia nadanie klauzuli wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie dokumenty nie mogą stanowić podstawy do nadania klauzuli wykonalności, ponieważ nie spełniają wymogów formalnych dla dokumentów urzędowych ani prywatnych z podpisami urzędowo poświadczonymi w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przepisy Prawa o notariacie, w szczególności art. 88, nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które nie kreowały zawartych umów. Podkreślono, że poświadczenie własnoręczności podpisu wymaga złożenia go w obecności notariusza lub uznania przez podpisującego przed notariuszem podpisu złożonego wcześniej, co powinno być zaznaczone w dokumencie. Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego o możliwości takiego poświadczenia są dowolne i sprzeczne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
wierzyciel (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. (w sensie utrzymania w mocy postanowienia sądu niższej instancji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. | spółka | wierzyciel |
| Ł. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) Kasą (...) im. Z. C. | instytucja | poprzedni wierzyciel |
| (...) S.a. r.l. | spółka | poprzedni wierzyciel |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący możliwość nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego, wymagający wykazania przejścia uprawnień dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.
Prawo o notariacie art. 88
Ustawa Prawo o notariacie
Przepis określający zasady poświadczania własnoręczności podpisu przez notariusza, w tym sytuację uznania podpisu za własnoręczny przez osobę, która podpisała dokument wcześniej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający moc dowodową dokumentów urzędowych.
Prawo o notariacie art. 96
Ustawa Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 79 § pkt 2
Ustawa Prawo o notariacie
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dokumenty prywatne potwierdzające przejście uprawnień nie spełniają wymogów formalnych dla dokumentów urzędowych ani prywatnych z podpisami urzędowo poświadczonymi zgodnie z przepisami Prawa o notariacie i k.p.c. Notariusz nie może poświadczać podpisów na umowach, które zostały podpisane wcześniej bez jego obecności, a następnie ponownie podpisane w jego obecności w celu poświadczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie, że notariusz poświadczył własnoręczność podpisów złożonych w jego obecności, mimo że umowy były podpisane wcześniej.
Godne uwagi sformułowania
podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. przepisy nie przewidują możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami.
Skład orzekający
Henryk Haak
przewodniczący
Marian Raszewski
sprawozdawca
Paweł Szwedowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, wymogów formalnych dokumentów prywatnych i zasad poświadczania podpisów przez notariusza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego poświadczenia podpisów przez notariusza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących poświadczania podpisów przez notariusza i ich wpływu na możliwość nadania klauzuli wykonalności.
“Ważne: Jak notariusz może zablokować klauzulę wykonalności? Analiza orzeczenia w sprawie II Cz 937/13.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 937/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 23grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak Sędziowie : S.S.O. Marian Raszewski – spr. S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem Ł. S. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 3823/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 937/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Kaliszu wydanemu w sprawie o sygn. akt. I Nc 952/08 z dnia 24.11. 2008 r W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku dołączone zostały poświadczone przez notariusza za zgodność z oryginałem kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy (...) Kasą (...) im. Z. C. w L. a (...) S.a. r.l. prywatna spółką ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. K. w L. z aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy dotyczącej obsługi wierzytelności 21B w odniesieniu do segmentu 21 z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy (...) S.a. r.l. prywatna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzib w G. w K. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. a aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy. Do każdego z tych dokumentów dołączone zostały kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c. wskazując, że przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu powołanych przepisów. Z kolei podpis pod dokumentem prywatnym , aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 kpc musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego n podmioty. Z treści umowy przelewu wierzytelności i umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, zawartych 4 czerwca 2012 r. i aneksów do tych umów z 25.01.2013 r. nie wynika czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu. Notariusz bowiem poświadczał podpisy w dniach 31.01.2013 r. i 25.02.2013 r. Istotą czynności polegającej na poświadczeniu własnoręczności podpisu, przewidzianej w art. 96 pkt 1 w zw. z art. 79 pkt 2 ustawy z dnia 14.02.1991 r. prawo o notariacie (tj. Dz. U z 2008 r. Nr 189 poz. 1158 ze zm.), jest złożenie przez osobę, której tożsamość została przez notariusza ustalona, na okazanym dokumencie, w obecności notariusza, własnoręcznego podpisu. Powołany przepis nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. Skoro zatem dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę nie można uznać za dokumenty urzędowe ani prywatne z podpisami notarialnie poświadczonymi, to nie mogą one stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawcy. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. Skarżący wniósł o zmian ę postanowienia przez uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie , który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI