II Cz 935/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przedłożone dokumenty prywatne z poświadczonymi podpisami nie spełniają wymogów prawnych.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrzył zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego, które odmówiło nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Sąd Rejonowy uznał, że kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności i umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, mimo notarialnego poświadczenia podpisów, nie są dokumentami urzędowymi ani prywatnymi z podpisami notarialnie poświadczonymi w sposób zgodny z prawem. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Sąd Rejonowy ustalił, że do wniosku dołączono kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności oraz umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, wraz z aneksami, które miały potwierdzić przejście uprawnień. Dokumenty te zawierały notarialne poświadczenia podpisów. Sąd Rejonowy powołał się na art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c., stwierdzając, że przedłożone dokumenty nie są dokumentami urzędowymi, a podpisy pod dokumentami prywatnymi, aby mogły rodzić skutki prawne wynikające z art. 788 k.p.c., muszą być urzędowo poświadczone. Sąd Rejonowy uznał, że z treści umów i aneksów nie wynika, czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu, a poświadczenie podpisów nastąpiło później. W ocenie Sądu Rejonowego, czynność poświadczenia własnoręczności podpisu wymaga złożenia podpisu w obecności notariusza, a przepisy prawa nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W związku z tym, dokumenty te nie mogły stanowić podstawy do nadania klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że zgodnie z Prawem o notariacie, notariusz poświadcza własnoręczność podpisu, a podpisy na poświadczonych dokumentach powinny być składane w obecności notariusza. Jeśli dokument był podpisany wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać podpis za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz powinien zaznaczyć. Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia skarżącego o ponownym podpisaniu umów w obecności notariusza nie znajdują oparcia w prawie, a art. 88 Prawa o notariacie nie przewiduje takiej możliwości dla umów już wcześniej podpisanych. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sposób poświadczenia podpisów nie jest zgodny z przepisami Prawa o notariacie, w szczególności art. 88.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że notarialne poświadczenie podpisów na dokumentach prywatnych, które miały potwierdzić przejście uprawnień, musi być zgodne z przepisami Prawa o notariacie. Przepisy te nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza, jeśli umowa została już wcześniej podpisana. Poświadczenie własnoręczności podpisu wymaga złożenia podpisu w obecności notariusza lub uznania przez podpisującego złożonego wcześniej podpisu za własnoręczny w obecności notariusza, co powinno być odnotowane. W przedstawionym przypadku sposób poświadczenia nie spełniał tych wymogów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
M. Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. | spółka | wierzyciel |
| M. Z. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. Z. C. | instytucja | poprzedni wierzyciel |
| (...) S.a. r.l. | spółka | podmiot obsługujący wierzytelności |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący przejście uprawnień na następcę prawnego w drodze nadania klauzuli wykonalności na podstawie dokumentu, który stwierdza przejście uprawnienia.
Prawo o notariacie art. 88
Ustawa - Prawo o notariacie
Przepis określający zasady poświadczania własnoręczności podpisu przez notariusza, w tym wymóg obecności notariusza przy składaniu podpisu lub uznania podpisu złożonego wcześniej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący dokumentów urzędowych.
Prawo o notariacie art. 96
Ustawa - Prawo o notariacie
Prawo o notariacie art. 79 § pkt 2
Ustawa - Prawo o notariacie
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujący odmową nadania klauzuli wykonalności mimo spełnienia przesłanek.
Godne uwagi sformułowania
przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu powołanych przepisów podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 kpc musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego n podmioty nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza
Skład orzekający
Henryk Haak
przewodniczący
Marian Raszewski
sprawozdawca
Paweł Szwedowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu poświadczenia podpisów, który nie spełniał wymogów Prawa o notariacie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia formalnych wymogów przy przelewie wierzytelności i nadawaniu klauzuli wykonalności, co jest częstym problemem w postępowaniach egzekucyjnych.
“Kluczowe znaczenie notarialnego poświadczenia: dlaczego Twój przelew wierzytelności może nie przejść przez sąd?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 935/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 23grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak Sędziowie : S.S.O. Marian Raszewski – spr. S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem M. Z. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 4006/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 935/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Kaliszu, wydanemu w sprawie o sygn. akt. VI Nc –c 982968/11 z dnia 21.09. 2011 r. z powództwa (...) Kasy (...) im. Z. C. z siedzibą w L. przeciwko M. Z. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku dołączone zostały poświadczone przez notariusza za zgodność z oryginałem kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. Z. C. w L. a (...) S.a. r.l. prywatna spółką ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. K. w L. z aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy dotyczącej obsługi wierzytelności 21B w odniesieniu do segmentu 21 z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy (...) S.a. r.l. prywatna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzib w G. w K. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. a aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy. Do każdego z tych dokumentów dołączone zostały kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c. wskazując, że przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu powołanych przepisów. Z kolei podpis pod dokumentem prywatnym , aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 kpc musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego n podmioty. Z treści umowy przelewu wierzytelności i umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, zawartych 4 czerwca 2012 r. i aneksów do tych umów z 25.01.2013 r. nie wynika czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu. Notariusz bowiem poświadczał podpisy w dniach 31.01.2013 r. i 25.02.2013 r. Istotą czynności polegającej na poświadczeniu własnoręczności podpisu, przewidzianej w art. 96 pkt 1 w zw. z art. 79 pkt 2 ustawy z dnia 14.02.1991 r. prawo o notariacie (tj. Dz. U z 2008 r. Nr 189 poz. 1158 ze zm.), jest złożenie przez osobę, której tożsamość została przez notariusza ustalona, na okazanym dokumencie, w obecności notariusza, własnoręcznego podpisu. Powołany przepis nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. Skoro zatem dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę nie można uznać za dokumenty urzędowe ani prywatne z podpisami notarialnie poświadczonymi, to nie mogą one stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawcy. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. Skarżący wniósł o zmian ę postanowienia przez uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie , który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI