II Cz 935/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-12-23
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościdokumenty prywatnepoświadczenie podpisuprawo o notariaciek.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przedłożone dokumenty prywatne z poświadczonymi podpisami nie spełniają wymogów prawnych.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrzył zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego, które odmówiło nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Sąd Rejonowy uznał, że kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności i umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, mimo notarialnego poświadczenia podpisów, nie są dokumentami urzędowymi ani prywatnymi z podpisami notarialnie poświadczonymi w sposób zgodny z prawem. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Sąd Rejonowy ustalił, że do wniosku dołączono kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności oraz umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, wraz z aneksami, które miały potwierdzić przejście uprawnień. Dokumenty te zawierały notarialne poświadczenia podpisów. Sąd Rejonowy powołał się na art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c., stwierdzając, że przedłożone dokumenty nie są dokumentami urzędowymi, a podpisy pod dokumentami prywatnymi, aby mogły rodzić skutki prawne wynikające z art. 788 k.p.c., muszą być urzędowo poświadczone. Sąd Rejonowy uznał, że z treści umów i aneksów nie wynika, czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu, a poświadczenie podpisów nastąpiło później. W ocenie Sądu Rejonowego, czynność poświadczenia własnoręczności podpisu wymaga złożenia podpisu w obecności notariusza, a przepisy prawa nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W związku z tym, dokumenty te nie mogły stanowić podstawy do nadania klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że zgodnie z Prawem o notariacie, notariusz poświadcza własnoręczność podpisu, a podpisy na poświadczonych dokumentach powinny być składane w obecności notariusza. Jeśli dokument był podpisany wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać podpis za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz powinien zaznaczyć. Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia skarżącego o ponownym podpisaniu umów w obecności notariusza nie znajdują oparcia w prawie, a art. 88 Prawa o notariacie nie przewiduje takiej możliwości dla umów już wcześniej podpisanych. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sposób poświadczenia podpisów nie jest zgodny z przepisami Prawa o notariacie, w szczególności art. 88.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że notarialne poświadczenie podpisów na dokumentach prywatnych, które miały potwierdzić przejście uprawnień, musi być zgodne z przepisami Prawa o notariacie. Przepisy te nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza, jeśli umowa została już wcześniej podpisana. Poświadczenie własnoręczności podpisu wymaga złożenia podpisu w obecności notariusza lub uznania przez podpisującego złożonego wcześniej podpisu za własnoręczny w obecności notariusza, co powinno być odnotowane. W przedstawionym przypadku sposób poświadczenia nie spełniał tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

M. Z.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o.spółkawierzyciel
M. Z.osoba_fizycznadłużnik
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. Z. C.instytucjapoprzedni wierzyciel
(...) S.a. r.l.spółkapodmiot obsługujący wierzytelności

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący przejście uprawnień na następcę prawnego w drodze nadania klauzuli wykonalności na podstawie dokumentu, który stwierdza przejście uprawnienia.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa - Prawo o notariacie

Przepis określający zasady poświadczania własnoręczności podpisu przez notariusza, w tym wymóg obecności notariusza przy składaniu podpisu lub uznania podpisu złożonego wcześniej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący dokumentów urzędowych.

Prawo o notariacie art. 96

Ustawa - Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 2

Ustawa - Prawo o notariacie

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujący odmową nadania klauzuli wykonalności mimo spełnienia przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu powołanych przepisów podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 kpc musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego n podmioty nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący

Marian Raszewski

sprawozdawca

Paweł Szwedowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu poświadczenia podpisów, który nie spełniał wymogów Prawa o notariacie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia formalnych wymogów przy przelewie wierzytelności i nadawaniu klauzuli wykonalności, co jest częstym problemem w postępowaniach egzekucyjnych.

Kluczowe znaczenie notarialnego poświadczenia: dlaczego Twój przelew wierzytelności może nie przejść przez sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 935/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 23grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak Sędziowie : S.S.O. Marian Raszewski – spr. S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem M. Z. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 4006/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 935/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Kaliszu, wydanemu w sprawie o sygn. akt. VI Nc –c 982968/11 z dnia 21.09. 2011 r. z powództwa (...) Kasy (...) im. Z. C. z siedzibą w L. przeciwko M. Z. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku dołączone zostały poświadczone przez notariusza za zgodność z oryginałem kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. Z. C. w L. a (...) S.a. r.l. prywatna spółką ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. K. w L. z aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy dotyczącej obsługi wierzytelności 21B w odniesieniu do segmentu 21 z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy (...) S.a. r.l. prywatna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzib w G. w K. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. a aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy. Do każdego z tych dokumentów dołączone zostały kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c. wskazując, że przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu powołanych przepisów. Z kolei podpis pod dokumentem prywatnym , aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 kpc musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego n podmioty. Z treści umowy przelewu wierzytelności i umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, zawartych 4 czerwca 2012 r. i aneksów do tych umów z 25.01.2013 r. nie wynika czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu. Notariusz bowiem poświadczał podpisy w dniach 31.01.2013 r. i 25.02.2013 r. Istotą czynności polegającej na poświadczeniu własnoręczności podpisu, przewidzianej w art. 96 pkt 1 w zw. z art. 79 pkt 2 ustawy z dnia 14.02.1991 r. prawo o notariacie (tj. Dz. U z 2008 r. Nr 189 poz. 1158 ze zm.), jest złożenie przez osobę, której tożsamość została przez notariusza ustalona, na okazanym dokumencie, w obecności notariusza, własnoręcznego podpisu. Powołany przepis nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. Skoro zatem dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę nie można uznać za dokumenty urzędowe ani prywatne z podpisami notarialnie poświadczonymi, to nie mogą one stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawcy. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. Skarżący wniósł o zmian ę postanowienia przez uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie , który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI