II Cz 930/19

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2019-12-13
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
koszty komorniczeustawa o kosztach komorniczychprawo wstecznezasada państwa prawapostępowanie egzekucyjnewierzycieldłużnikkomornikzażalenie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, obciążając dłużnika opłatą egzekucyjną i kosztami postępowania, uznając, że ustawa o kosztach komorniczych nie powinna działać wstecz w stosunku do wniosku o umorzenie złożonego przed jej wejściem w życie.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło skargę na czynność komornika. Sąd Rejonowy uznał za prawidłowe obciążenie wierzyciela opłatą egzekucyjną na podstawie nowej ustawy o kosztach komorniczych, mimo że wniosek o umorzenie postępowania złożono przed jej wejściem w życie. Sąd Okręgowy uznał jednak, że zastosowanie nowej ustawy z mocą wsteczną było błędne, a opłata powinna być ustalona według przepisów dotychczasowych i obciążać dłużnika.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie wierzyciela E. (...) na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku, które oddaliło skargę na czynność komornika. Sprawa dotyczyła obciążenia wierzyciela opłatą egzekucyjną w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego na jego wniosek. Sąd Rejonowy uznał, że zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach komorniczych, nawet jeśli wniosek o umorzenie został złożony przed wejściem w życie ustawy (1 stycznia 2019 r.), to postanowienie o umorzeniu wydane po tej dacie powinno podlegać przepisom nowej ustawy, w tym art. 29 ust. 1, który nakłada opłatę stosunkową na wierzyciela. Sąd Okręgowy, dokonując wykładni prokonstytucyjnej, uznał, że kluczowa jest data złożenia wniosku o umorzenie, a nie data wydania postanowienia przez komornika. Stwierdził, że obciążenie wierzyciela opłatą na podstawie przepisów, które weszły w życie po złożeniu wniosku, stanowiłoby naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz i zasad państwa prawa. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, obciążając dłużnika opłatą egzekucyjną w kwocie 325,83 zł (ustaloną według przepisów dotychczasowych) oraz zasądził od dłużnika na rzecz wierzyciela koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może być stosowany z mocą wsteczną do wniosku o umorzenie złożonego przed wejściem w życie ustawy. Kluczowa jest data złożenia wniosku, a nie data wydania postanowienia o umorzeniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy przyjął prokonstytucyjną wykładnię, zgodnie z którą dla stosowania art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych właściwa jest data złożenia wniosku o umorzenie postępowania, a nie data wydania postanowienia o umorzeniu przez komornika. Uzależnianie sytuacji prawnej wierzyciela od szybkości działania organu egzekucyjnego jest sprzeczne z zasadami państwa prawa i niedziałania prawa wstecz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wierzyciel

Strony

NazwaTypRola
E. (...)innewierzyciel
A. S.osoba_fizycznadłużniczka
K. przy S. w C. – M. G.innekomornik

Przepisy (11)

Główne

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji art. 49 § 2

W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, komornik pobierał opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania od dłużnika.

Pomocnicze

u.k.k. art. 29 § 1

Ustawa o kosztach komorniczych

Nakłada opłatę stosunkową na wierzyciela w przypadku umorzenia postępowania na jego wniosek lub z powodu jego zaniedbania. Sąd Okręgowy uznał, że nie można jej stosować wstecz.

u.k.k. art. 52 § 1

Ustawa o kosztach komorniczych

Przepis przejściowy, zgodnie z którym do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.k.k. art. 52 § 2

Ustawa o kosztach komorniczych

Wyjątek od zasady z ust. 1, wskazujący, że art. 29 i 30 stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy. Sąd Okręgowy uznał, że ten wyjątek nie powinien być stosowany wstecz do wniosku złożonego przed wejściem w życie ustawy.

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji art. 33 § 1

Określa zasady ustalania opłaty stosunkowej.

k.p.c. art. 759 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych z mocą wsteczną do wniosku o umorzenie złożonego przed wejściem w życie ustawy narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i zasady państwa prawa. Opłata egzekucyjna powinna być ustalona według przepisów dotychczasowych (ustawy o komornikach sądowych i egzekucji), co oznacza obciążenie nią dłużnika.

Odrzucone argumenty

Obciążenie wierzyciela opłatą egzekucyjną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych było prawidłowe, nawet jeśli wniosek o umorzenie złożono przed wejściem w życie ustawy, o ile postanowienie o umorzeniu zostało wydane po tej dacie.

Godne uwagi sformułowania

Nie można bowiem uzależniać działania prawa wstecz od czynności określonego organu, w tym wypadku od tego czy komornik sądowy terminowo rozpozna wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Takie uzależnienie sytuacji prawnej wierzyciela od szybkości podjęcia decyzji procesowej przez organ egzekucyjny jest nie do zaakceptowania na gruncie zasad państwa prawa.

Skład orzekający

Aleksandra Żurawska

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Kobus

sędzia

Jerzy Dydo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o kosztach komorniczych, zasada niedziałania prawa wstecz w postępowaniu egzekucyjnym, ochrona praw wierzyciela przed skutkami opieszałości organów egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela złożony przed wejściem w życie ustawy o kosztach komorniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i jak sądy chronią strony przed negatywnymi skutkami opieszałości organów państwowych, co jest interesujące dla prawników i może być pouczające dla obywateli.

Czy opłata komornicza może być naliczona wstecz? Sąd Okręgowy odpowiada!

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania: 130 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 150 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 930/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Aleksandra Żurawska (spr.) Sędziowie: Grażyna Kobus Jerzy Dydo po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia wierzyciela E. (...) w P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z 2 września 2019 r., sygn. akt (...) w sprawie egzekucyjnej (...) przeciwko dłużniczce A. S. , prowadzonej przez K. przy S. w C. – M. G. p o s t a n a w i a: I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że opłatą egzekucyjną ustaloną postanowieniem K. przy S. w C. z dnia 31 stycznia 2019r, sygn. akt (...) w kwocie 325,83 zł obciążyć dłużnika / pkt 4/ oraz zasądzić od dłużnika na rzecz wierzyciela 130 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; II. oddalić wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania; III. zasądzić od dłużnika na rzecz wierzyciela 150 zł kosztów postępowania zażaleniowego. (...) UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 28 września 2019 r., Sąd Rejonowy oddalił skargę na czynność komornika. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że obciążenie wierzyciela opłatą egzekucyjną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018r o kosztach komorniczych było prawidłowe. Zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 tejże ustawy do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem art. 29 i 30, które mają zastosowanie od dnia wejścia w życie ustawy. W ocenie Sądu Rejonowego do postanowień o umorzeniu egzekucji wydanych po 1 stycznia 2019r powinien być art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, zaś wierzyciel chcąc zapobiec wydaniu postanowienia po tej dacie powinien złożyć skargę na zaniechanie dokonania czynności przez komornika. W zażaleniu na powyższe postanowienie, wierzyciel zarzucił naruszenie: 1. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych oraz art. 2 Konstytucji RP , poprzez błedną wykładnię i zastosowanie przepisu z mocą wsteczną, a w konsekwencji obciążenie wierzyciela opłatą egzekucyjną, w sytuacji, gdy ustawa weszła w życiu w dniu 1 stycznia 2019 roku, natomiast wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego został złożony u komornika przed wejściem w życie tej ustawy, w związku z czym brak było podstaw do obciążenia go opłatą egzekucyjną, gdy zastosowanie powinien znaleźć art. 49 ustawy z 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji ; 2. art. 759 § 2 kpc , poprzez pominięcie okoliczności, że komornik błędnie ustalił wysokość opłaty egzekucyjnej w wysokości 200 zł, podczas gdy zgodnie z zastosowanym art. 29 ust. 1 ustawy, stosunkową opłatę egzekucyjną ustala się w wysokości 5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, co w okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowi kwotę ok. 157 zł. Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i odstąpienie od obciążenia wierzyciela stosunkową opłatę egzekucyjną. Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie jest zasadne. Trafny jest zarzut skarżącego naruszenia przez S. przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2018r o kosztach komorniczych przez dokonanie ich błędnej wykładni i w konsekwencji wadliwe zastosowanie. Przepis art. 52 u.k.k. rozstrzygający problemy związane z czasem wejścia w życie poszczególnych przepisów ustawy o kosztach komorniczych jako zasadę, zgodnie z regułą niedziałania prawa wstecz, przyjmuje, że do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyjątkiem jest stosowanie art. 29 i 30 u.k.k. , które stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy. Przepis art. 29 ust. 1 u.k.k. stanowi, że w razie umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 kpc wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania /…/, przy czym opłata minimalna wynosi 200 zł / art. 28 ust. 4 u.k.k /. Przyjęte rozwiązanie jest całkowicie odmienne od obowiązującego na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r o komornikach sądowych i egzekucji w przypadku umorzenia egzekucji na wniosek wierzyciela lub na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 kpc . Przepis art. 49 ust.2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela nakazywał komornikowi pobieranie opłaty stosunkowej w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania od dłużnika. Przyjęcie zasadniczo odmiennego uregulowania przez ustawodawcę nie było oczywiście przypadkowe. Jego celem było zdyscyplinowanie wierzycieli do niewszczynania kolejnych postępowań egzekucyjnych w sytuacji, gdy wiadomym jest, że dłużnik nie ma majątku podlegającemu egzekucji. W rozpoznawanej sprawie wierzyciel złożył wniosek o umorzenie egzekucji 5 listopada 2018r, a więc przed wejściem w życie ustawy o kosztach komorniczych. Zaistniały więc warunki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Komornik sądowy wydał postanowienie o umorzeniu postepowania egzekucyjnego 31 stycznia 2019r. Dokonując wykładni przepisu art. 29 ust. 1 u.k.k. należy- w ocenie Sądu Okręgowego- przyjąć pro konstytucyjną wykładnię, że dla jego stosowania właściwa jest data złożenia wniosku o umorzenie postępowania, a nie data wydania postanowienia o umorzeniu egzekucji przez komornika. Nie można bowiem uzależniać działania prawa wstecz od czynności określonego organu, w tym wypadku od tego czy komornik sądowy terminowo rozpozna wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Takie uzależnienie sytuacji prawnej wierzyciela od szybkości podjęcia decyzji procesowej przez organ egzekucyjny jest nie do zaakceptowania na gruncie zasad państwa prawa. Przyjmując taką wykładnię przepisu art. 29 ust. 1 u.k.k. stwierdzić należy, że ustalenie opłaty stosunkowej przez komornika powinno nastąpić w oparciu o przepis art. 49 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji , co oznacza, że opłatę tę powinien ponieść dłużnik w kwocie 325,83 zł jako 5% wartości świadczenia pozostającego do wyegzekwowania. Mając na uwadze powyższe względy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd.1 kpc i art. 13 § 2 kpc , orzekł jak w pkt I postanowienia. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego wydano na podstawie art. 98 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 8 rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI