II CZ 93/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał ustawowej podstawy wznowienia z powodu braku możliwości skorzystania z nowych dowodów.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów, twierdząc, że wskazali nowe dowody (umowy między bankiem a ARiMR), które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący mieli obiektywną możliwość skorzystania z tych dowodów w poprzednim postępowaniu, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c.
Skarżący R. J. i G. J. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, wskazując na wykrycie nowych środków dowodowych w postaci umów między Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). W zażaleniu skarżący zarzucili naruszenie art. 410 § 1 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c., twierdząc, że sąd błędnie ocenił istotność dowodów i nie zbadał, czy wskazali ustawową podstawę wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał przesłanki wznowienia postępowania z art. 403 § 2 k.p.c., w tym konieczność wykrycia nowych okoliczności lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd podkreślił, że 'wykrycie' odnosi się do dowodów w ogóle nieujawnionych, a nie do tych, z których strona mogła skorzystać, ale zaniechała tego z własnej winy (np. opieszałości, zaniedbania). W niniejszej sprawie skarżący mieli obiektywną możliwość zweryfikowania istnienia umów i skorzystania z nich w poprzednim postępowaniu, co wykluczyło możliwość wznowienia na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z tych dowodów w poprzednim postępowaniu, nie można mówić o 'wykryciu' w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga, aby strona nie mogła skorzystać z nowych okoliczności lub środków dowodowych w poprzednim postępowaniu. Niemożność skorzystania oznacza sytuację, gdy strona obiektywnie nie miała możliwości powołania dowodów, a nie gdy zaniechała tego z własnej winy (np. opieszałości, zaniedbania). W tej sprawie skarżący mieli obiektywną możliwość zweryfikowania i przedstawienia umów w toku postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Bank Polska Kasa Opieki S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| R. J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Oddział w Ł. | spółka | pozwanym |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wznowienia postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 'Wykrycie' odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych. Niemożność skorzystania nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, a strona tego nie uczyniła na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący mieli obiektywną możliwość skorzystania z nowych dowodów w poprzednim postępowaniu, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wykrycie nowych umów między bankiem a ARiMR stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Niemożność natomiast skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonego środka dowodowego, nie zachodzi, wówczas gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący, sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności pojęcia 'niemożności skorzystania' z dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji wznowienia postępowania na podstawie wykrycia nowych dowodów lub okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia istotne dla praktyki procesowej przesłanki wznowienia postępowania, co jest cenne dla prawników procesualistów.
“Kiedy nowe dowody nie wystarczą do wznowienia postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 93/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie ze skargi G. J. i R. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2007 r. wydanym w sprawie z powództwa G. J. i R. J. przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. Oddział w Ł. o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., zażalenia powodów (skarżących) na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 marca 2011 r., oddala zażalenie i przyznaje adwokat S. B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych), powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2011 r. odrzucił skargę R. J. i G. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie z powództwa skarżących przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. w W. o pozbawienie tytułów wykonawczych. Sąd Apelacyjny uznał, że skarga powodów nie został oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na powyższe postanowienie R. J. i G. J. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 410 § 1 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c., przez błędne przyjęcie, że wniesiona przez nich skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia oraz na zarzucie dokonania merytorycznej oceny istotności wskazanego w sprawie dowodu w postaci umów zawartych pomiędzy Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. w W. a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podczas gdy w zakresie badania podstaw wznowienia mieści się jedynie ustalenie, czy skarżący wskazuje podstawę wznowienia i czy została ona przewidziana w Kodeksie postępowania cywilnego. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powodowie R. J. i G. J. w skardze o wznowienie postępowania wskazali na wykrycie środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu, tj. dwóch umów zawartych pomiędzy Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. w W. a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oznaczonych numerami […] i […]. Według skarżących, okoliczność ta – wbrew odmiennemu zapatrywaniu Sądu Apelacyjnego - uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Stanowisko skarżących nie zasługuje jednak na aprobatę. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. wznowienia postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła 3 skorzystać w poprzednim postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania w oparciu o przytoczoną podstawę została uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. "Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnianych. Nie chodzi zatem o takie okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Niemożność natomiast skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonego środka dowodowego, nie zachodzi, wówczas gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 marca 2007 r., II CZ 5/07, niepubl.; z dnia 14 lipca 2006 r., II CZ 43/06, niepubl.; z dnia 10 lipca 2009 r., II CZ 30/09, niepubl.). Wprawdzie skarżący twierdzili, że wskazane przez nich umowy zawarte pomiędzy Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. w W. a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie były im wcześniej znane, jednakże nie kwestionowali stanowiska Banku, że poza umową z dnia 12 lipca 2005 r. inne umowy nie istnieją. Nie podjęli również - mimo obiektywnej możliwości - próby zweryfikowania oświadczenia pełnomocnika Banku na powyższą okoliczność, chociażby przez zwrócenie się do Agencji o stosowną informację. Trafnie więc Sąd Apelacyjny przyjął, że skoro skarżący mieli obiektywną możliwość skorzystania w toku postępowania z dowodów, które - w ich ocenie - są dowodami, z których wcześniej nie mogli skorzystać, to wskazana przez nich podstawa wznowienia postępowania, odpowiadająca podstawie przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., w rzeczywistości nie występuje. Dochodząc do takiej konkluzji zasadnie też uznał, że skarga powodów podlega odrzuceniu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 4 września 2008 r., V CZ 55/08, niepubl., z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 71/08, niepubl. oraz z dnia 6 listopada 2009 r., I CZ 57/09, niepubl.). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI