II CZ 93/11

Sąd Najwyższy2011-12-15
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniadowodypodstawa prawnaKodeks postępowania cywilnegoskarżącySąd Najwyższypostanowieniezażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał ustawowej podstawy wznowienia z powodu braku możliwości skorzystania z nowych dowodów.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów, twierdząc, że wskazali nowe dowody (umowy między bankiem a ARiMR), które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący mieli obiektywną możliwość skorzystania z tych dowodów w poprzednim postępowaniu, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c.

Skarżący R. J. i G. J. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, wskazując na wykrycie nowych środków dowodowych w postaci umów między Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). W zażaleniu skarżący zarzucili naruszenie art. 410 § 1 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c., twierdząc, że sąd błędnie ocenił istotność dowodów i nie zbadał, czy wskazali ustawową podstawę wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał przesłanki wznowienia postępowania z art. 403 § 2 k.p.c., w tym konieczność wykrycia nowych okoliczności lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd podkreślił, że 'wykrycie' odnosi się do dowodów w ogóle nieujawnionych, a nie do tych, z których strona mogła skorzystać, ale zaniechała tego z własnej winy (np. opieszałości, zaniedbania). W niniejszej sprawie skarżący mieli obiektywną możliwość zweryfikowania istnienia umów i skorzystania z nich w poprzednim postępowaniu, co wykluczyło możliwość wznowienia na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z tych dowodów w poprzednim postępowaniu, nie można mówić o 'wykryciu' w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga, aby strona nie mogła skorzystać z nowych okoliczności lub środków dowodowych w poprzednim postępowaniu. Niemożność skorzystania oznacza sytuację, gdy strona obiektywnie nie miała możliwości powołania dowodów, a nie gdy zaniechała tego z własnej winy (np. opieszałości, zaniedbania). W tej sprawie skarżący mieli obiektywną możliwość zweryfikowania i przedstawienia umów w toku postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Bank Polska Kasa Opieki S.A.

Strony

NazwaTypRola
G. J.osoba_fizycznaskarżący
R. J.osoba_fizycznaskarżący
Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Oddział w Ł.spółkapozwanym

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienia postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 'Wykrycie' odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych. Niemożność skorzystania nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, a strona tego nie uczyniła na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący mieli obiektywną możliwość skorzystania z nowych dowodów w poprzednim postępowaniu, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Wykrycie nowych umów między bankiem a ARiMR stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Niemożność natomiast skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonego środka dowodowego, nie zachodzi, wówczas gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący, sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności pojęcia 'niemożności skorzystania' z dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji wznowienia postępowania na podstawie wykrycia nowych dowodów lub okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia istotne dla praktyki procesowej przesłanki wznowienia postępowania, co jest cenne dla prawników procesualistów.

Kiedy nowe dowody nie wystarczą do wznowienia postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 93/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 15 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie ze skargi G. J. i R. J. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem 
Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2007 r. 
wydanym w sprawie z powództwa G. J. i R. J. 
przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.  
Oddział w Ł. 
o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., 
zażalenia powodów (skarżących)  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 25 marca 2011 r.,  
 
oddala zażalenie i przyznaje adwokat S. B. od Skarbu Państwa 
- Sądu Apelacyjnego kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta 
złotych), powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i 
usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2011 r. odrzucił skargę R. 
J. i G. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego 
Sądu z dnia 23 marca 2007 r. w sprawie z powództwa skarżących przeciwko 
Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. w W. o pozbawienie tytułów wykonawczych. Sąd 
Apelacyjny uznał, że  skarga powodów nie został oparta na ustawowej podstawie 
wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.).   
W zażaleniu na powyższe postanowienie R. J. i G. J.  zarzucili naruszenie 
przepisów postępowania, to jest art. 410 § 1 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c., przez 
błędne przyjęcie, że wniesiona przez nich skarga nie została oparta na ustawowej 
podstawie wznowienia oraz na zarzucie dokonania merytorycznej oceny istotności 
wskazanego w sprawie dowodu w postaci umów zawartych pomiędzy Bankiem 
Polska Kasa Opieki S.A. w W. a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 
podczas gdy w zakresie badania podstaw wznowienia mieści się jedynie  ustalenie, 
czy skarżący wskazuje podstawę wznowienia i czy  została ona przewidziana w 
Kodeksie postępowania cywilnego. 
W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia 
i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Powodowie R. J. i G. J. w skardze o wznowienie postępowania  wskazali na  
wykrycie środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z 
których nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu,  tj. dwóch umów 
zawartych pomiędzy Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. w W. a Agencją 
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oznaczonych numerami […] i […]. Według 
skarżących, okoliczność ta – wbrew odmiennemu zapatrywaniu Sądu Apelacyjnego 
- uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.  Stanowisko 
skarżących nie zasługuje jednak na aprobatę.   
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. wznowienia postępowania można żądać w razie 
późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku 
prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, 
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła 

 
3 
skorzystać w poprzednim postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania  
w oparciu o przytoczoną podstawę została uzależniona od łącznego zaistnienia 
trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych 
faktów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po 
drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności 
skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Nowe okoliczności 
faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, 
to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie 
zakończonym. "Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi 
się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle 
nieujawnionych i wówczas nieujawnianych.  Nie chodzi zatem o takie okoliczności, 
które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku 
temu obiektywnie istniejącą możliwość. Niemożność natomiast skorzystania 
w poprzednim postępowaniu z określonego środka dowodowego, nie zachodzi, 
wówczas gdy istniała obiektywna możliwość powoływania ich w tym postępowaniu, 
a tylko na skutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby 
ich powołania strona tego nie uczyniła (zob. m.in. postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 7 marca 2007 r., II CZ 5/07, niepubl.; z dnia 14 lipca 2006 r., 
II CZ 43/06, niepubl.; z dnia 10 lipca 2009 r., II CZ 30/09, niepubl.).   
Wprawdzie  skarżący twierdzili, że wskazane przez nich umowy zawarte 
pomiędzy Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. w W. a Agencją Restrukturyzacji i 
Modernizacji Rolnictwa  nie były im wcześniej znane, jednakże nie kwestionowali 
stanowiska Banku, że poza umową z dnia 12 lipca 2005 r. inne umowy nie istnieją. 
Nie podjęli również - mimo obiektywnej możliwości - próby zweryfikowania 
oświadczenia pełnomocnika Banku na powyższą okoliczność, chociażby przez 
zwrócenie się do Agencji o  stosowną informację. Trafnie więc Sąd Apelacyjny 
przyjął, że skoro skarżący mieli obiektywną możliwość skorzystania w toku 
postępowania z dowodów, które - w ich ocenie - są dowodami, z których wcześniej 
nie mogli skorzystać, to wskazana przez nich podstawa wznowienia postępowania, 
odpowiadająca podstawie przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., w rzeczywistości nie 
występuje. Dochodząc do takiej konkluzji zasadnie też uznał, że skarga powodów 
podlega odrzuceniu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 

 
4 
września 2008 r., V CZ 55/08, niepubl., z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 71/08, 
niepubl. oraz  z dnia 6 listopada 2009 r., I CZ 57/09, niepubl.).  
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 
w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI