II CZ 93/06

Sygn. akt II CZ 93/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 grudnia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Tadeusz Żyznowski 
 
 
w sprawie z powództwa G. L. 
przeciwko J. W. i W. A. 
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2006 r., 
zażalenia powódki  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 10 lipca 2006 r., 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
powódki G. L. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 19  lipca 2005 r. w sprawie 
przeciwko J. W. i W. A. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, albowiem powódka, z 
naruszeniem przepisu art.  368 k.p.c., nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia, 
zaś wezwana do uzupełnienia braków formalnych, wskazała jedynie, że wartość 
jest „taka, jak w pozwie”. Nadto powódka nie uzupełniła braków formalnych apelacji 
w zakresie zwięzłego przedstawienia zarzutów, w piśmie z dnia 6 lipca 2006 r. 
wskazując jedynie na przewinienia sędziego nie orzekającego w sprawie, oderwane 
od przedmiotu rozstrzygnięcia. 
Żaląc się na powyższe postanowienie, pełnomocnik powódki wywodził, 
że  sprawy o ochronę dóbr osobistych są skomplikowane, zaś powódka działała 
bez pełnomocnika, gdyż w obu instancjach odmówiono jej przyznania pomocy 
prawnej z urzędu. Przebieg postępowania wskazuje jednak, zdaniem żalącej, 
iż  sam Sąd Apelacyjny miał wątpliwości, czy apelacja powódki istotnie narusza art. 
368 k.p.c. Powódka wyraźnie wskazała, jaki wyrok zaskarża i że obejmuje 
zaskarżeniem całość orzeczenia. Mylne oznaczenie żądania powódki, która wnosiła 
o „unieważnienie” wyroku Sądu Okręgowego, nie budzi jednak wątpliwości co do jej 
intencji. Treść apelacji wskazuje zaś, że jej zarzutem było uchybienie art. 48 § 1 pkt 
5 k.p.c. lub art. 50 k.p.c.; ewentualne wyjaśnienie tej kwestii powinno było nastąpić 
na rozprawie apelacyjnej. Natomiast gdy chodzi o wartość przedmiotu zaskarżenia, 
to jej oznaczenie było wystarczająco wyraźne, gdyż w pierwszej instancji powódka 
wnosiła o zasądzenie 1 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wskazując na powyższe, 
żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie kosztów 
niepłaconej pomocy prawnej z urzędu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie okazało się uzasadnione. Słusznie podnosi żaląca, że podane 
przez 
nią 
oznaczenie 
wartości 
przedmiotu 
zaskarżenia 
należało 
uznać 
za  wystarczające. Pismem z 20 sierpnia 2001 r. (k. 17) powódka sprecyzowała 

 
 
3 
pozew, określając dochodzone nim roszczenie odszkodowawcze na kwotę 1 000 zł, 
na  którą wskazała również w piśmie z 6 lipca 2006 r. jako na wartość przedmiotu 
zaskarżenia apelacyjnego (k. 477v). Apelacja, jako zwyczajny środek odwoławczy, 
nie podlega takim rygorom formalnym, jakie ustawodawca ustanowił odnośnie do 
skargi kasacyjnej. Jeżeli zatem z treści innego pisma w sprawie, na które powódka 
powołała się w piśmie uzupełniającym braki formalne apelacji, w sposób 
niebudzący wątpliwości wynika, o jaką kwotę świadczenia pieniężnego sprawa się 
toczy, to tym samym z punktu widzenia art. 368 § 2 k.p.c. w  zw. z art. 19 § 1 k.p.c. 
zachodzi jedynie oczywista niedokładność, która sama w  sobie jeszcze nie 
uzasadnia odrzucenia środka zaskarżenia (zob. także postanowienie SN z 17 
listopada 2005 r., I CZ 130/05, niepubl.; postanowienie SN z 8 lutego 2006 r., II CZ 
3/06, 
niepubl.). 
Przyjęcie 
odmiennego 
stanowiska, 
zawartego 
m.in. 
w  postanowieniu SN z 8 marca 2004 r., I PZ 148/03 (niepubl.), prowadziłoby do 
nadmiernego rygoryzmu i z tego powodu Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym 
niniejszą sprawę go nie podziela. 
Gdy natomiast chodzi o ocenę wymagania zwięzłego przedstawienia 
zarzutów apelacji, o którym mowa w art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c., należy wstępnie 
zauważyć, 
że 
co 
prawda 
przedstawienie 
zarzutów 
apelacyjnych 
jest 
konstrukcyjnym wymaganiem tego środka prawnego (postanowienie SN z 12 lipca 
2006 r., V CZ 52/06, niepubl.), niemniej jednak przyjęty po 1996 r. model apelacji 
znacząco odbiega od jego przedwojennego pierwowzoru. Decydując się na 
rezygnację z przymusu adwokackiego przy zaskarżaniu orzeczeń sądów pierwszej 
instancji, ustawodawca uznał, że powinno ono być jak najmniej sformalizowane. 
Trzeba podkreślić, że ustawa, wymagając od skarżącego zwięzłego przedstawienia 
zarzutów, nie określa jednak, w jaki sposób należy to uczynić. 
Wobec powyższego, w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego 
przyjmowano, iż zarzut może wynikać z treści apelacji nawet pośrednio i nie musi 
on sprowadzać się do wskazania konkretnego przepisu prawa, który skarżone 
orzeczenie narusza (por. uchwałę SN z 17 marca 1998 r., III ZP 1/98, OSNAPiUS 
1998 nr 16, poz. 483; postanowienie SN z 17 maja 2002 r., I CZ 57/02, niepubl.; 
postanowienie SN z 3 marca 2000 r., V CKN 222/00, niepubl.). Inną rzeczą jest, 
że  owa wadliwość powinna być wskazana w sposób na tyle szczegółowy, aby sąd 

 
 
4 
apelacyjny mógł nadać swej kontroli odpowiedni kierunek, a także, aby stwierdzone 
wadliwości mogły stanowić właściwe uzasadnienie wniosków apelacyjnych 
(postanowienie SN z 2 czerwca 2004 r., IV CZ 66/04, niepubl.). 
Powódka, osobiście sporządzając apelację (k. 371), wskazała (co prawda 
mało precyzyjnie) istniejącą, jej zdaniem, wadliwość wyroku, którą można rozumieć 
jako jego wydanie przez sąd w składzie podlegającym wyłączeniu. Z użycia słowa 
„unieważnienie” można przyjąć, że powódka żąda wzruszenia wyroku przez jego 
uchylenie z powodu obrazy przepisu postępowania w postaci art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. 
Taki zarzut co prawda nie koreluje z uzasadnieniem wniosku apelacyjnego, 
prostowanie i precyzowanie wywiedzionych zarzutów w postępowaniu apelacyjnym 
jest jednak możliwe (por. postanowienie SN z 6 marca 2006 r., II PZ 2/06, niepubl.), 
gdyby to zaś nie nastąpiło, rzeczą Sądu odwoławczego będzie adekwatna ocena 
tak wywiedzionego środka zaskarżenia w wyroku (por. postanowienie SN 
z  4 listopada 2004 r., V CZ 106/04, niepubl.). 
Powódka wyraźnie zarzuca także błędne ustalenia faktyczne i niewłaściwą 
ocenę zeznań W. A., które jej zdaniem nie zasługiwały na wiarę (k. 371v). To już są 
wyraźnie sformułowane zarzuty, które z pewnością poddają się kontroli apelacyjnej 
i nie uzasadniają oceny, że wywiedziona skarga nie kwalifikowała się do nadania jej 
biegu. Wniosek przeciwny prowadzi w istocie do swoistego „przedsądu” 
ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, który na etapie badania apelacji 
pod względem formalnym nie jest dopuszczalny. 
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. 
z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.