II Cz 917/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-10-02
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadkikoszty postępowaniawierzycielspadkobiercapostępowanie nieprocesowezażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zasądzając od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawczyni koszty postępowania i wydatki, uznając sprzeczność interesów stron w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku dotyczące kosztów postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów od spadkobiercy na rzecz wierzyciela oraz obciążył wnioskodawczynię kosztami ogłoszenia. Sąd Okręgowy uznał, że interesy stron były sprzeczne, ponieważ postępowanie zostało zainicjowane przez wierzyciela spadkodawcy, który nie przeprowadził postępowania spadkowego od 2011 roku. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie, zasądzając od uczestniczki (spadkobierczyni) na rzecz wnioskodawczyni koszty postępowania i wydatki.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni (...) w G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po M. K., w której uczestniczką była B. K. Sąd Rejonowy w zaskarżonym postanowieniu oddalił wniosek o zasądzenie od spadkobiercy na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, opierając się na art. 520 § 2 i 3 kpc, oraz nakazał wnioskodawczyni uiścić kwotę 615 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 kpc poprzez błędną interpretację i przyjęcie braku sprzeczności interesów stron, podczas gdy postępowanie zostało wszczęte przez wierzyciela spadkodawcy, a uczestniczka nie przeprowadziła postępowania spadkowego od 2011 roku. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne w części. Zgodnie z art. 520 § 1 kpc, co do zasady w postępowaniu nieprocesowym nie ma obowiązku zwrotu kosztów, jednakże w sytuacji, gdy interesy uczestników są sprzeczne, zastosowanie znajduje art. 520 § 2 kpc. Sąd Okręgowy przyjął, że w niniejszej sprawie interesy wnioskodawczyni (wierzyciela) i uczestniczki (spadkobierczyni) były sprzeczne, co uzasadniało zasądzenie kosztów od uczestniczki. Zmieniono zaskarżone postanowienie w pkt II, zasądzając od B. K. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 171 zł tytułem kosztów postępowania (opłata od wniosku, koszty zastępstwa prawnego, opłata skarbowa od pełnomocnictwa, koszty uzyskania aktów stanu cywilnego). Zmieniono również pkt III, nakazując uczestniczce uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 615 zł tytułem wydatków. Dalej idące zażalenie oddalono. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 kpc w zw. z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 kpc, zasądzając od B. K. na rzecz wnioskodawczyni 90 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zostało wszczęte na wniosek wierzyciela spadkodawcy, a spadkobierca nie przeprowadził postępowania spadkowego od dłuższego czasu, należy przyjąć istnienie sprzeczności interesów stron.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zainicjowanie postępowania przez wierzyciela w celu wyegzekwowania należności od spadkobierców, którzy nie podjęli działań w celu stwierdzenia nabycia spadku, prowadzi do sprzeczności interesów. Wierzyciel ponosi koszty, aby zaspokoić swoje roszczenia, co uzasadnia ich zwrot od spadkobierców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
(...) w G.innewnioskodawczyni
B. K.inneuczestniczka postępowania
M. K.innespadkodawca

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sytuacji sprzeczności interesów stron w postępowaniu nieprocesowym, sąd może zasądzić zwrot kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Co do zasady, w postępowaniu nieprocesowym uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, który uznał zażalenie za uzasadnione, zmienia zaskarżone postanowienie.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych postępowań.

u.k.s.c. art. 83 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa zasady ponoszenia kosztów ogłoszeń.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa zasady ponoszenia wydatków tymczasowych.

k.p.c. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zasady udzielania i uwierzytelniania pełnomocnictwa.

k.p.a. art. 33 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa zasady udzielania i uwierzytelniania pełnomocnictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność interesów stron w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, zainicjowanym przez wierzyciela spadkodawcy. Konieczność zwrotu kosztów poniesionych przez wierzyciela w celu wyegzekwowania należności od spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do przyjęcia sprzeczności interesów stron zasada ta, ujęta w art. 520 § 1 kpc, jest nienaruszalna w sytuacji, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub - mimo braku tej równości - ich interesy są wspólne. sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. wierzyciel wniósł o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej, którego to postępowania spadkobierczyni nie przeprowadziła od 2011 roku. W sytuacji zaś, gdy wnioskodawczyni była zmuszona wnieść sprawę do Sądu, aby wyegzekwować swoje należności od spadkobierców dłużnika i poniosła w związku z tym koszty, należy jej się ich zwrot od tych spadkobierców. radcy prawnej, uprawnienie do samodzielnego uwierzytelnienia odpisu udzielonego im pełnomocnictwa, a zatem bez dodatkowych kosztów urzędowego poświadczenia podpisu mocodawcy.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Piotr Rajczakowski

sędzia

Aleksandra Żurawska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 520 § 2 kpc w kontekście postępowań o stwierdzenie nabycia spadku zainicjowanych przez wierzycieli spadkodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel jest wnioskodawcą w postępowaniu spadkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia zasady dotyczące kosztów w postępowaniu spadkowym, gdy wnioskodawcą jest wierzyciel, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego i cywilnego.

Wierzyciel w postępowaniu spadkowym – czy zawsze sam ponosi koszty?

Dane finansowe

koszty postępowania: 171 PLN

wydatki tymczasowe Skarbu Państwa: 615 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 90 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 917/14 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Piotr Rajczakowski SO Aleksandra Żurawska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia wnioskodawczyni (...) w G. na pkt II i III postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I Ns 319/14 w sprawie przy udziale B. K. o stwierdzenie nabycia spadku po M. K. p o s t a n a w i a: I. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt II w ten sposób, że zasądzić od uczestniczki postępowania B. K. na rzecz wnioskodawczyni (...) w G. kwotę 171 zł tytułem kosztów postępowania oraz w pkt III w ten sposób, że nakazać uczestniczcie postępowania uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 615 z tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa; II. oddalić dalej idące zażalenie; III. zasądzić od uczestniczki B. K. na rzecz wnioskodawczyni (...) w G. 90 zł kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r., Sąd Rejonowy w pkt II oddalił wniosek o zasądzenie od spadkobiercy na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, zaś w pkt III nakazał wnioskodawczyni uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy w Kłodzku kwotę 615 zł tytułem zwrotu wydatków postępowania. W ocenie Sądu, wnioskodawca jako wierzyciel był zainteresowany stwierdzeniem praw do spadku, a w niniejszej sprawie nie było sporu co do kręgu spadkobierców oraz podstawy i zasad dziedziczenia, zatem brak jest podstaw do przyjęcia sprzeczności interesów stron ( art. 520 § 2 i 3 kpc ). Natomiast zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 i art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd obciążył wnioskodawczynię kosztami ogłoszenia w kwocie 615 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie, wnioskodawczyni zaskarżając je w części, tj. w pkt II i III zarzuciła mu naruszenie art. 520 kpc poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do oddalenia wniosku o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania oraz przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa kwoty 615 zł tytułem kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie interesy wnioskodawcy oraz uczestników postępowania były sprzeczne, gdyż uczestniczka postępowania po zmarłej M. K. stała się dłużnikiem wnioskodawcy oraz nie przeprowadziła ona postępowania spadkowego od 2011 roku. W ocenie skarżącej, z powyższych względów błędne jest również orzeczenie obowiązku zwrotu kosztów poniesionych w związku z zamieszczeniem ogłoszeń o toczącym się postępowaniu spadkowym, gdyż zgodnie z art. 520 § 2 kpc , kosztami tymi Sąd nie powinien był obciążać wnioskodawczyni. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie pkt III zaskarżonego postanowienia oraz w istocie o zmianę pkt II poprzez zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni 205 zł koszów postępowania. Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie w części. Zauważyć należy, że jakkolwiek pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego co do zasady nie istnieje obowiązek zwrotu kosztów, co uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego jego uczestnika, który ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, to zasada ta, ujęta w art. 520 § 1 kpc , jest nienaruszalna w sytuacji, w której uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub - mimo braku tej równości - ich interesy są wspólne. Jednakże sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Należy bowiem w tym względzie zgodzić się ze skarżącą, że orzekając o kosztach Sąd Rejonowy winien był przyjąć istnienie sprzeczności interesów wnioskodawczyni i uczestników postępowania, wynikającą z faktu, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zostało wszczęte na wniosek wierzyciela spadkodawcy i w takiej sytuacji powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 520 § 2 kpc . Zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy, zainicjowanie postępowania przez wnioskodawczynię nie mogło oznaczać, iż uczestniczka nie poniesie żadnych kosztów związanych z tym postępowaniem. Należy mieć przy tym na uwadze, że wierzyciel wniósł o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej, którego to postępowania spadkobierczyni nie przeprowadziła od 2011 roku. W sytuacji zaś, gdy wnioskodawczyni była zmuszona wnieść sprawę do Sądu, aby wyegzekwować swoje należności od spadkobierców dłużnika i poniosła w związku z tym koszty, należy jej się ich zwrot od tych spadkobierców. Na zasądzone koszty składa się opłata od wniosku w kwocie 50 zł, koszty zastępstwa prawnego w wysokości 60 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, opłata w kwocie oraz kwota 44 zł tytułem kosztów uzyskania aktów stanu cywilnego / łącznie 171 zł /. Koszty te ponosi uczestniczka B. K. jako spadkobierczyni zmarłej, która nabyła spadek na podstawie ustawy. Konsekwencją powyższego jest również zaaprobowanie prawidłowego stanowiska strony skarżącej, co do obowiązku zwrotu wydatków postępowania przez uczestniczkę postępowania. Nie było natomiast podstaw do zwrotu skarżącej kwoty dwóch, zbędnie poniesionych opłat od pełnomocnictw w kwotach po 17 zł., udzielonych występującej w imieniu wnioskodawczyni radcy prawnej, skoro wystarczające było udzielenie jednego pełnomocnictwa i za zasadnie poniesione koszty postępowania uznać należało koszt jednej takiej opłaty / 17 zł /. Zarówno bowiem przepisy postępowania cywilnego / art. 89 § 1 kpc /, jak i postępowania administracyjnego / art. 33 § 3 kpa /, przyznają pełnomocnikom będącym m.in. adwokatami lub radcami prawnymi, uprawnienie do samodzielnego uwierzytelnienia odpisu udzielonego im pełnomocnictwa, a zatem bez dodatkowych kosztów urzędowego poświadczenia podpisu mocodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc i art. 13 § 2 kpc , zmienił zaskarżone postanowienie / pkt I /, zaś dalej idące zażalenie jako nieuzasadnione oddalił / pkt II /- art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc i art. 13 § 2 kpc . O kosztach postępowania zażaleniowego (pkt III) Sąd orzekł również na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 kpc , a na koszty te składała się opłata od zażalenia w kwocie 30 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 60 zł - § 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /tekst jedn.: Dz. U. z 2013r., poz. 490/.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę